Artwork for Skądinąd
Society & Culture

Skądinąd

Tomasz Stawiszynski

Podcast Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa, eseisty, znanego m.in. z anteny Radia TOK FM, autora m.in. książek ”Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii” (2013), ”Co robić przed końcem świata” (2021). ”Ucieczka od bezradności” (2021) oraz ”Misja Sowy. Tosia, Franek i sekrety filozofii” (2022).

  • 282 episodes
  • Updated Sunday

Episodes282

  • Dec 26, 2021 · 56 min

    #82 Kryzys racjonalności. Rozmowa (świąteczna) z dr. Pawłem Boguszewskim i dr hab. Janem Chwedeńczukiem

    W najnowszej, świątecznej odsłonie „Skądinąd” goszczą dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN oraz dr hab. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej UW. A rozmawiamy o kryzysie racjonalności. Rozmawiamy także o braku zaufania do nauki. O fake newsach i teoriach spiskowych. O przeciwnikach szczepień i pandemii. O tym, że nie we wszystkim i nie zawsze należy ufać noblistom. O tym, jakie wyzwania stoją przed nami u progu 2022 roku. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Dec 19, 2021 · 1 hr 4 min

    #81 Co nas czeka – plemienne podziały czy globalny sojusz? Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, historyk i politolog związany z Wyższą Szkołą Europejską w Krakowie i Uniwersytetem we Fryburgu. A rozmawiamy o tym, w którą stronę zmierza świat. Rozmawiamy także o tożsamościowych i politycznych podziałach. O niebezpieczeństwie powrotu do plemiennych wojen. O braku wielkich syntez i pragnieniu, żeby się one pojawiły. O tym czy grozi nam globalny konflikt z bronią atomową w tle. I o tym, czy możliwy jest – a jeśli tak to pod jakimi warunkami – globalny sojusz. A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Dec 12, 2021 · 1 hr 9 min

    #80 Miłość, gnoza i psychoanaliza czyli „Kwartet Aleksandryjski”. Wykład Tomasza Stawiszyńskiego

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o „Kwartecie Aleksandryjskim” Lawrence’a Durrella, jednym z najważniejszych literackich dzieł XX-wiecznej literatury, o którym Peter Pomerantsev napisał, że powinno zaliczać się do ścisłego kanonu najwybitniejszych literackich dokonań wszechczasów. Koncentruję się w szczególności na wątku, o którym sam autor twierdził, że jest dla tej powieści centralny – na wątku miłości. Czym jest miłość zdaniem pisarza, o którym powiada się, że doskonale przewidział i opisał współczesność? Czego o miłości można dowiedzieć się studiując starożytnych gnostyków, Platona oraz prace Zygmunta Freuda, Karen Horney, C.G. Junga i Jamesa Hillmana? O tym i o wielu innych sprawach opowiadam w dzisiejszym odcinku. Owocnego słuchania!

  • Dec 5, 2021 · 1 hr 11 min

    #79 Czy lekarz ma prawo do błędu i porażki? Rozmowa z dr. hab. n. med. Krzysztofem Wróblem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr hab. n. med. Krzysztof Wróbel, kardiochirurg, kierownik Kliniki Kardiochirurgii Szpitala Medicover i wykładowca akademicki związany z Uczelnią Łazarskiego. A rozmawiamy o tym czy lekarz ma prawo do błędu i porażki. Rozmawiamy także o kulturze, która wypiera śmierć i przekonuje nas, że będziemy żyć wiecznie. O naszych w związku z tym nierealistycznych oczekiwaniach wobec lekarzy i medycyny. O różnicy pomiędzy błędem w sztuce medycznej a porażką, która bierze się z faktu, że ludzie są istotami śmiertelnymi i przemijającymi. O realnych możliwościach i powinnościach lekarza. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Nov 28, 2021 · 1 hr 6 min

    #78 Czy żyjemy w symulacji komputerowej? Rozmowa z dr. hab. Janem Chwedeńczukiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr hab. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o tym, czy rzeczywistość jest rzeczywista. Rozmawiamy także o rozmaitych wcieleniach teorii mówiącej, że świat to iluzja. Od starożytnych zachodnich i wschodnich koncepcji, w myśl których to, co postrzegamy przy pomocy pięciu zmysłów, jest w istocie nierealne, aż po całkiem współczesne pomysły, których autorzy przekonują, że wszyscy żyjemy w jednej wielkiej komputerowej symulacji. Rozmawiamy także o matematyczności wszechświata i tajemniczych prawach fizyki. No i o filmie „Matrix”, oczywiście. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Nov 21, 2021 · 59 min

    #77 Magia, psychotronika, okultyzm w PRL. Część druga rozmowy z dr. Zbigniewem Łagoszem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” ponownie gości dr Zbigniew Łagosz, religioznawca, autor m.in. książek „Punar Bhava. Czesław Czyński i Aleister Crowley w świetle XX-wiecznej tradycji ezoterycznej” oraz „Czesław Czyński. Czarny adept”, zastępca redaktora naczelnego czasopisma Hermaion. A rozmawiamy o psychotronice i magii w czasach PRL’u. Rozmawiamy także o Lechu Emfazym Stefańskim – charyzmatycznym ezoteryku, który był postacią tyleż fascynującą, ile mroczną i niebezpieczną. Rozmawiamy także o hipnozie – co w niej jest prawdą, a co miejską legendą i mitem? O Franz’u Antonie Mesmerze – twórcy teorii magnetyzmu zwierzęcego – oraz Czesławie Czyńskim, okultyście-skandaliście żyjącym na przełomie XIX i XX wieku i owianym czarną legendą. O technikach kontroli umysłu, o tajnych rosyjskich laboratoriach, w których bada się zdolności paranormalne oraz tajemnicach amerykańskiego programu MK Ultra. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Nov 14, 2021 · 1 hr 8 min

    #76 Masoni, jasnowidze, magowie i służby specjalne w PRL. Rozmowa z dr. Zbigniewem Łagoszem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Zbigniew Łagosz, religioznawca, autor m.in. książek „Punar Bhava. Czesław Czyński i Aleister Crowley w świetle XX-wiecznej tradycji ezoterycznej” oraz „Czesław Czyński. Czarny adept”, zastępca redaktora naczelnego czasopisma Hermaion. A rozmawiamy o ezoteryce w czasach PRL’u. Rozmawiamy także o masonerii i wolnomularstwie. O masonach regularnych i masonach ezoterycznych. O Robercie Walterze, słynnym polskim astrologu i jasnowidzu, który w latach 50. XX wieku wytoczył proces… państwu polskiemu i wygrał. O Jerzym Prokopiuku, uczniu Waltera, wybitnym tłumaczu zmarłym w marcu 2021 roku oraz jego przyjacielu Andrzeju Wiercińskim, znanym antropologu, który przez wiele lat na Waltera donosił służbom. O PRL’owskich buddystach i joginach. Oraz o Lordzie Vaderze polskiej ezoteryki czyli Lechu Emfazym Stefańskim. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Nov 7, 2021 · 1 hr 4 min

    #75 Wokeness – nowa religia lewicy? Rozmowa z Jaremą Piekutowskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Jarema Piekutowski, socjolog, publicysta, ekspert think tanku „Nowa Konfederacja”, autor m.in. książek „G.K. Chesterton. Geniusz ortodoksji” oraz „Od foliowych czapeczek do seksualnej recesji”. A rozmawiamy o wokeness czyli specyficznej hiperwrażliwości cechującej pewną część środowisk lewicowych. Rozmawiamy także o hiperwrażliwości prawicowej. O tym, dlaczego spory i antagonizmy we współczesnym świecie tworzą się wzdłuż osi tożsamościowych. O tym, dlaczego te spory stają się coraz ostrzejsze. I o tym co z tym wszystkim mają wspólnego media społecznościowe. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Oct 31, 2021 · 1 hr 20 min

    #74 Przyszłość (upadek?) Zachodu. Rozmowa z płk. rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości płk rez. dr Piotr Łukasiewicz, dyplomata, politolog, były ambasador Polski w Afganistanie. A rozmawiamy o przyszłości (upadku?) Zachodu. Rozmawiamy także o sytuacji w Afganistanie. O tym, jaki jest bilans amerykańskich interwencji w Iraku i Afganistanie. O tym czy inny scenariusz niż wojna z terrorem był po atakach na WTC w ogóle możliwy. O mocarstwowych ambicjach Stanów Zjednoczonych i o tym, dlaczego te ambicje w ostatnich latach stały się bardzo skromne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Oct 24, 2021 · 1 hr 39 min

    #73 Czy teoria ewolucji wyjaśnia powstanie świadomości? Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN. A rozmawiamy o tym, czy współczesna nauka ma rację co do powstania świadomości. Kontekstem naszej rozmowy jest fascynująca książka „Umysł i kosmos” autorstwa amerykańskiego filozofa Thomasa Nagela. Stawia on tezę, że świadomość nie jest przypadkowym tworem procesów ewolucyjnych, ale… fundamentalną cechą wszechświata. „Życie każdego z nas” – pisze – „jest częścią bardzo długiego procesu budzenia się wszechświata, stopniowo zyskującego świadomość siebie”. Co to znaczy? I co na to współczesna neuronauka? O tym między innymi rozmawiamy w tym odcinku „Skądinąd”. Owocnego słuchania!

  • Oct 17, 2021 · 1 hr 15 min

    #72 Filozofia disco polo, czyli o myśleniu nie-normatywnym. Rozmowa z prof. Tadeuszem Bartosiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Tadeusz Bartoś, filozof, autor opublikowanej właśnie nakładem wydawnictwa Pasaże książki „Upadek, niemożliwy. Eseje filozoficzne”. A rozmawiamy o filozofii. O tym dlaczego jest dzisiaj potrzebna. Rozmawiamy także o przekleństwie normatywności. O potrzebie wyższości i pogardzie. A także o… disco polo. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Oct 10, 2021 · 49 min

    #71 O potrzebie metafizyki i jeszcze w sprawie Boga – Tomasz Stawiszyński

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o potrzebie metafizyki, którą – jak sądzę – „uruchamia” w nas przede wszystkim perspektywa śmierci cudzej i własnej. Mówię także o tym – odpowiadając na Państwa pytania i komentarze – że przyjęcie religijnych założeń co do natury Boga prowadzi do nieuchronnych sprzeczności. O obrazie Boga w religiach i u mistyków. O ateizmie i agnostycyzmie. O tym, że o pewnych sprawach nie da się mówić inaczej niż językiem prywatnym. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Oct 3, 2021 · 48 min

    #70 Czy dobry Bóg może pozwalać na cierpienie oraz inne paradoksy wiary. Tomasz Stawiszyński o ateizmie, religii, nauce i tajemniczości istnienia

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o sporach wokół istnienia Boga, o różnych argumentach na rzecz ateizmu – od moralnych po naukowe. Oraz o tym, dlaczego obraz świata wyłaniający się ze współczesnej nauki to dalece nie wszystko, bo rzeczywistość jest fundamentalnie tajemnicza i niesamowita. A także o kilku jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 26, 2021 · 1 hr 5 min

    #69 Pandemia – kultura – dzieci. Rozmowa z dr. Cezarym Żechowskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Cezary Żechowski, psychiatra i psychoterapeuta, kierownik oddziału dziennego rehabilitacji psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży Szpitala Wolskiego w Warszawie. A rozmawiamy tym, jaki efekt wywiera współczesna kultura na dzieci i młodzież. Rozmawiamy także o pandemii, statystykach samobójstw i zaburzeń psychicznych wśród najmłodszych oraz o wpływie technologii i przemian kulturowych na psychikę dzieci. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 19, 2021 · 1 hr 12 min

    #68 Gomora, czyli polski Kościół. Rozmowa z Arturem Nowakiem i Stanisławem Obirkiem

    W najnowszej odsłonie "Skądinąd" goszczą Artur Nowak i Stanisław Obirek, autorzy książki "Gomora. Władza, strach i pieniądze w polskim Kościele". A rozmawiamy o patologiach katolicyzmu. Rozmawiamy także o strukturalnych problemach Kościoła. O bezkarności oraz ekscesach biskupów i szeregowych księży. O demoralizującym wpływie feudalnych porządków w tej instytucji. O aferach i tuszowaniu afer. O przyszłości Kościoła w Polsce i na świecie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 12, 2021 · 1 hr 14 min

    #67 O życiu w rodzinie z problemem alkoholowym. Rozmowa z Agnieszką Jucewicz i Magdaleną Kicińską

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Agnieszka Jucewicz i Magdalena Kicińska, autorki książki „Dom w butelce. Rozmowy z dorosłymi dziećmi alkoholików”, która ukaże się 15 września nakładem wydawnictwa Agora. A rozmawiamy o uzależnieniu z perspektywy dziecka. Rozmawiamy także o tym, dlaczego alkoholizm jest wciąż w polskim społeczeństwie tabu. O kulturowych wzorcach picia. O alkoholizmie „kobiecym” i „męskim”. O kontrowersjach wokół terminu DDA oraz o tym, co to znaczy, że uzależnienie jest chorobą – i jakie są w związku z tym jego moralne konsekwencje. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 5, 2021 · 1 hr 1 min

    #66 O wychodzeniu z uzależnienia. Rozmowa z Arturem Nowakiem i Markiem Sekielskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Artura Nowaka i Marka Sekielskiego, autorów książki „Ogarnij się czyli jak wychodziliśmy z szamba”, która właśnie ukazała się nakładem Domu Wydawniczego Rebis. A rozmawiamy o uzależnieniu i wychodzeniu z uzależnienia. Rozmawiamy także o tym, gdzie leżą źródła choroby alkoholowej. O braku akceptacji siebie. O autonegacji. O zagłuszaniu lęku i bezradności przy pomocy używek. I o tym do czego może to doprowadzić. O procesie terapii i o tym jakie są pierwsze znaki ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Aug 29, 2021 · 1 hr 11 min

    #65 Jak uczynić internet lepszym miejscem? Rozmowa z Karolem Paciorkiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – ostatniej wakacyjnej w tym roku – gości Karol Paciorek, jeden z najbardziej znanych polskich twórców internetowych, autor m.in. kanału „Imponderabilia”. A rozmawiamy o internecie. O tym jak sprawić, żeby stał się on przestrzenią bezpieczniejszą i bardziej przyjazną. Rozmawiamy także o jakości debaty publicznej w Polsce. O wojnach politycznych i kulturowych. O podcastach jako specyficznej formie społecznej autoterapii. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Aug 22, 2021 · 1 hr 28 min

    #64 Latający Potwór Spaghetti, dyskordianizm i Kościół Szatana, czyli zmyślone religie. Rozmowa z Dariuszem Misiuną

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z Dariuszem Misiuną, socjologiem, tłumaczem, eseistą, znawcą tradycji ezoterycznych, twórcą wydawnictwa Okultura. Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w kwietniu bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym)", poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o zmyślonych religiach. O ich demaskatorskiej funkcji. Rozmawiamy także o Kościele Latającego Potwora Spaghetti, dyskordianizmie, Kościele SubGeniuszu. O krytycznej i prześmiewczej postawie wobec tradycyjnych religii, jaką żywią założyciele tych wyżej wspomnianych. O blefach założycielskich różnych tradycji religijnych. O kontrkulturze, anarchizmie i subwersji. O nauce i micie – czy się wykluczają, czy dopełniają? A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Aug 15, 2021 · 2 hr 10 min

    #63 Religia w perspektywie teorii ewolucji i kognitywistyki. Rozmowa z prof. Konradem Talmontem-Kamińskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z prof. Konradem Talmontem-Kamińskim, filozofem i kognitywistą, kierownikiem Zakładu Socjologii Poznawczej w Instytucie Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku. Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w maju bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym)", poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o poznawczych podstawach zjawiska religii. Rozmawiamy także o ewolucyjnych korzeniach religii oraz o jej społecznych i kulturowych funkcjach. O tym, czy różne religie biorą się z tego samego źródła. O religii jako przedmiocie naukowych badań, który da się w pełni wyjaśnić w ramach naukowego paradygmatu. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!