Skądinąd

Tomasz Stawiszynski

Podcast Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa, eseisty, znanego m.in. z anteny Radia TOK FM, autora m.in. książek ”Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii” (2013), ”Co robić przed końcem świata” (2021). ”Ucieczka od bezradności” (2021) oraz ”Misja Sowy. Tosia, Franek i sekrety filozofii” (2022).

Subscribe Listen in podnod RSS feed Show website

282 episodes
Updated Sunday

Episodes282

Newest first

Oct 9, 2022 · 35 min
#122 Reguły na czas chaosu i jeszcze o Putinie
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o mojej najnowszej książce „Reguły na czas chaosu”, która ukaże się 12 października nakładem wydawnictwa „Znak literanova”. Odnoszę się także jeszcze pokrótce do poprzedniego odcinka poświęconego Putinowi i wyjaśniam niektóre nieporozumienia. Z opisu wydawcy: KRÓTKI PRZEWODNIK DLA TYCH, KTÓRZY CZUJĄ LĘK I NIEPEWNOŚĆ Jak odnaleźć równowagę w czasach, gdy stabilność stała się towarem deficytowym? Gdzie szukać sensu, gdy zewsząd zalewają nas złe wiadomości? Jak myśleć racjonalnie w rozemocjonowanym świecie? Komu i czemu ufać, gdy w najlepsze trwa ogólnoświatowa wojna informacyjna, nadciąga kryzys ekonomiczny, a nasza planeta płonie? Tomasz Stawiszyński, filozof i eseista, autor m.in. bestsellerowej Ucieczki od bezradności, w swojej nowej książce przypomina, że warunkiem sensownego, pożytecznego działania, jest rozumienie. Czerpiąc z literatury filozoficznej i tekstów kultury pokazuje, jak poddawać refleksji odruchy serca, nie dać się uwieść manipulacjom oraz kultywować konflikt w sobie, zamiast przenosić go na zewnątrz. Ponieważ najlepsze, co możemy teraz zrobić dla świata i siebie samych, to wziąć głęboki oddech i spojrzeć na rzeczywistość świeżym okiem – z dystansem, ale też dużą dozą wrażliwości. Owocnego słuchania!
Oct 2, 2022 · 29 min
#121 Jak rozumieć Putina?
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” zastanawiam się jak rozumieć Putina. Czy kieruje się on zimną, pragmatyczno-polityczną kalkulacją, czy też raczej jest to człowiek owładnięty apokaliptycznym mitem? Czy zatem – żeby rozpoznać jego działania, a także, żeby przewidzieć, co zrobi – powinniśmy stosować racjonalną kalkulację, czy też raczej posługiwać się logiką mitu? Owocnego słuchania!
Sep 25, 2022 · 54 min
#120 Czy żyjemy w czasach schyłkowych? Rozmowa z prof. Moniką Kosterą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Monika Kostera, socjolożka i ekonomistka, profesorka Uniwersytetu Warszawskiego, Södertörn University w Szwecji oraz Institut Mines-Télécom Business School. A rozmawiamy o "końcu świata" w perspektywie myślenia systemowego. Rozmawiamy także o różnicy pomiędzy myśleniem apokaliptycznym a systemowym. O końcach i nowych początkach. O specyfice współczesnej epoki. O braku nadziei, wojnie i kryzysach finansowych. O tym, czym nasza epoka różni się od innych. O katastrofie ekologicznej i o tym, jak o niej opowiadać. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Sep 18, 2022 · 47 min
#119 Radość jedzenia, radość istnienia. Rozmowa z Piotrem Ibrahimem Kalwasem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Piotr Ibrahim Kalwas, pisarz i dziennikarz, a ostatnio także autor książki kulinarnej „Marhaba. Witaj w kuchni z czterech stron świata”. A rozmawiamy o radości jedzenia i istnienia. Rozmawiamy także o fascynacji kuchnią. O poznawaniu świata i innych kultur poprzez jedzenie. O różnicy pomiędzy kuchnią uliczną a restauracyjno-wykwintną. O wegetarianizmie i weganizmie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Smacznego!
Sep 11, 2022 · 55 min
#118 Sztuczne embriony – rewolucja czy krok w stronę dystopii? Rozmowa z prof. Ewą Bartnik
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Ewa Bartnik, biolożka molekularna i genetyczka związana z Instytutem Biochemii i Biofizyki PAN, była członkini Komitetu Bioetyki UNESCO. A rozmawiamy o sztucznych mysich embrionach stworzonych niedawno w laboratorium przez zespół naukowców pod kierunkiem prof. Magadaleny Żernickiej-Goetz. Rozmawiamy także o technicznych szczegółach tego osiągnięcia. O jego znaczeniu – w biologii i medycynie. O barierach i trudnościach jakie wiążą się z zastosowaną tu technologią. O potencjalnych niebezpieczeństwach. O etycznych wątpliwościach. O tym, czy niektóre osiągnięcia naukowe mogą wymknąć się spod kontroli. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Sep 4, 2022 · 1 hr 6 min
#117 Voodoo, zombie, stowarzyszenia tajemne, magia. Rozmowa z prof. Zbigniewem Mikołejką
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Zbigniew Mikołejko, filozof z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, autor m.in. książek „Śmierć i tekst”, „Żywoty świętych poprawione” i „We władzy wisielca”. A rozmawiamy o tym, czym jest voodoo. Rozmawiamy także o książce Wade’a Davisa „Wąż i tęcza”. O haitańskim voodoo i jego najrozmaitszych odmianach. O figurze zombie w zachodniej popkulturze i haitańskich wierzeniach. O namacalnym doświadczeniu transcendencji. O sposobie istnienia, który na Zachodzie utraciliśmy. O próbach wskrzeszania wierzeń słowiańskich – i co mają one wspólnego z voodoo. A także o wielu jeszcze (magicznych) sprawach. Owocnego słuchania!
Aug 28, 2022 · 40 min
#116 Sierpniowe rekomedacje lekturowe część 4. Borges i Styron
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam twórczość Jorge Louisa Borgesa i Williama Styrona, dwóch wielkich pisarzy XX-wieku, bardzo od siebie różnych, ale bez wątpienia genialnych. Mówię tu przede wszystkim o książkach Borgesa „Alef” i „Fikcje” oraz o „Na pastwę płomieni” oraz „Wyborze Zofii” Williama Styrona, ale pojawiają się także inne ich książki. Opowiadam także o ich życiu. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Aug 21, 2022 · 41 min
#115 Sierpniowe rekomendacje lekturowe część 3. Pogranicza metafizyki: Paul Tillich i myślenie poza ortodoksjami
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o książce Paula Tillicha „Męstwo bycia” (powinna się nazywać „Odwaga bycia” – więcej o tym w podcaście). Mówię m.in. o lęku w ujęciu psychologicznym i ontologicznym. O śmierci i innych sytuacjach granicznych. Nieortodoksyjnym myśleniu o religii i religijności. Wierze jako „trosce ostatecznej”. „Teologach wyklętych” – Hansie Küngu i Eugenie Drewermannie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Aug 14, 2022 · 55 min
#114 Sierpniowe rekomendacje lekturowe cześć 2. Pogranicza metafizyki: „Odpowiedź Hiobowi” C.G. Junga
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” ciąg dalszy sierpniowych rekomendacji. Tym razem opowiadam o jednej z najciekawszych i najbardziej wywrotowych książek XX wieku, czyli „Odpowiedzi Hiobowi” Carla Gustava Junga. W tym odcinku mowa m.in. o różnicach pomiędzy religijnością ortodoksyjną i nieortodoksyjną. O gnostycyzmie i chrześcijaństwie. O tym, czym się różni obraz boga w ludzkiej psychice od boga transcendentnego. O tym, czy starotestamentowy Bóg jest istotą okrutną i złośliwą, a jeśli tak to dlaczego. O tym, jak skandalicznie i okrutnie Jahwe potraktował Hioba, a także o tym, co z tego później wynikło. O psychoanalizie, teologii i filozofii. O świadomości i nieświadomości. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Aug 7, 2022 · 40 min
#113 Sierpniowe rekomendacje lekturowe część 1. Literatura niepokojąca
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam pierwszą część sierpniowych, wakacyjnych rekomendacji lekturowych. W kolejnych odcinkach będę polecał książki mniej popularne, niekoniecznie powszechnie znane, ale moim zdaniem zdecydowanie warte uwagi. Na początek „literatura niepokojąca”, czyli Mariana Enriquez, Clive Barker i Lucius Shepard. Owocnego słuchania (i czytania)!
Jul 31, 2022 · 1 hr 2 min
#112 Jakie są źródła depresji? Rozmowa z dr. n. med. Cezarym Żechowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr n. med. Cezary Żechowski, psychiatra i psychoterapeuta. A rozmawiamy o źródłach depresji. Rozmawiamy także o metaanalizie opublikowanej niedawno na łamach „Molecular Psychiatry”, z których wynika, że serotoninowa teoria depresji nie ma oparcia w faktach. O skuteczności leków przeciwdepresyjnych. O historii psychiatrii. O najnowszej wiedzy dotyczącej źródeł psychologicznego cierpienia. O nowych nurtach w farmakologii i psychoterapii. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jul 24, 2022 · 1 hr 4 min
#111 Monoteizm a wojna. Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, historyk i politolog związany z Wyższą Szkołą Europejską w Krakowie i Uniwersytetem we Fryburgu. W tym odcinku wracamy do tematyki poruszanej już w odcinku #59, ale rozpatrujemy ją w nowych perspektywach. A rozmawiamy o tym, czy w monoteistycznym uroszczeniu do jedynej prawdy tkwi wojenny potencjał. Rozmawiamy także o relacjach pomiędzy religią a przemocą. O różnicach i podobieństwach pomiędzy judaizmem, chrześcijaństwem a islamem. O mrocznych kartach w dziejach religii i w dziejach ludzkości. O tym, czy politeizm także może stać się źródłem przemocy. O buddyzmie. O wojnie. O przyszłości Europy i świata. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jul 17, 2022 · 1 hr 5 min
#110 Jak to jest wierzyć w reptilian? Rozmowa z Marcinem Ilskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Marcin Ilski, Sceptyczny Trener Rozwoju Osobistego, autor książki „Życzliwy sceptycyzm”, który przed laty bardzo serio traktował koncepcje Davida Icke’a (w tym tę o istnieniu reptilian). A rozmawiamy o tym, jak to jest być wyznawcą teorii spiskowych. Rozmawiamy także o procesie stopniowego przezwyciężania uwodzicielskiej mocy spiskowego myślenia. O podejściu sceptycznym i krytycznym. O latach 90. w Polsce, ekspansji ezoteryki i innych alternatywnych światopoglądów. O „rozwoju osobistym” i jego pułapkach. O Davidzie Icke’u i jego spiskowych koncepcjach. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jul 10, 2022 · 57 min
#109 Czy czas jest tylko złudzeniem naszego umysłu? Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o tym, czy czas istnieje. Rozmawiamy także o tym, czy – jak twierdzi włoski fizyk Carlo Rovelli – „czas nie jest częścią fundamentalnej struktury rzeczywistości”. O tym, co by to miało znaczyć, że czas jest iluzją wytwarzaną przez umysł. O tym, dlaczego tego nie wiemy i dlaczego z dużym prawdopodobieństwem się nie dowiemy. O tym, co robią z czasem czarne dziury. O tym, czy mamy dostęp do „rzeczywistej rzeczywistości”, czy też skazani jesteśmy na zamknięcie wewnątrz własnej perspektywy. O względności czasu i podróżach w czasie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jul 3, 2022 · 49 min
#108 Czy światem rządzą reptilianie?
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o jednej z najpopularniejszych ostatnio (dzięki wypowiedziom pewnej piosenkarki) teorii spiskowych, wedle której światem rządzą reptilianie – zmiennokształtne jaszczury przybyłe tysiące lat temu z konstelacji Draco. Rekonstruuję krótką historię tej teorii spiskowej. Przedstawiam charakterystykę reptilian w oparciu o dzieła ich głównych kronikarzy. Zastanawiam się nad strukturą tej konkretnej teorii spiskowej i próbuję odpowiedzieć na pytanie o źródła jej wyjątkowej atrakcyjności oraz rosnącej popularności. A wreszcie – próbuję wskazać, co w tej teorii może być prawdą… Owocnego słuchania!
Jun 26, 2022 · 58 min
#107 Spowiedź – tylko dla dorosłych? Rozmowa z prof. Tadeuszem Bartosiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Tadeusz Bartoś, filozof, autor m.in. książek „Wolność, równość, katolicyzm”, „Koniec prawdy absolutnej” i „Klątwa Parmenidesa”. A rozmawiamy o tym, że dzieci nie powinny przystępować do spowiedzi. Rozmawiamy także o specyfice sakramentu spowiedzi. O tym, że kilkuletnie dzieci nie rozumieją pojęcia grzechu, bo potrzebne do tego zdolności poznawcze pojawiają się na późniejszych etapach rozwoju. O szkodliwości i nieadekwatności spowiedzi w wieku kilku lat. O tym dlaczego Kościół katolicki mimo tego wciąż stosuje tę praktykę. O wielostronnym i wielopoziomowym kryzysie Kościoła i powodach tego kryzysu. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jun 19, 2022 · 1 hr 3 min
#106 Pornografia i postpornografia. Rozmowa z dr Ewą Stusińską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Ewa Stusińska, literaturoznawczyni, autorka książek „Dzieje grzechu. Dyskurs pornograficzny w polskiej literaturze XX wieku” oraz „Miła robótka. Polskie świerszczyki, harlekiny i porno z satelity”. A rozmawiamy o porno i postporno. Rozmawiamy także o tym, czym jest pornografia. O feminizmie wobec pornografii krytycznym i afirmacyjnym. O postpornografii jako krytyce mainstreamowego porno. O ciemnych i jasnych stronach przemysłu erotycznego. O przemianach zachodzących w pornografii. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jun 12, 2022 · 1 hr 5 min
#105 Tajemnice adwokatów. Rozmowa z mec. Arturem Nowakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości mec. Artur Nowak, adwokat znany z działalności na rzecz ofiar przemocy seksualnej w Kościele katolickim, autor m.in. „Gomory” (napisanej wspólnie ze Stanisławem Obirkiem) oraz ostatnio książki „Adwokaci. Zraniony zapał”. A rozmawiamy o trudnych i fascynujących aspektach zawodu adwokata. Rozmawiamy także o specyfice środowiska prawniczego. O stereotypach, które na temat prawników krążą. O rozczarowaniu, depresji i uzależnieniach. O etyce i moralności w kontekście zawodu prawnika. O patologiach polskiego systemu sądowego. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jun 5, 2022 · 1 hr 18 min
104 Jaki będzie nowy porządek świata? Rozmowa z płk. rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości płk. rez. dr Piotr Łukasiewicz, były ambasador Polski w Afganistanie, analityk Polityki Insight, autor książki „Talibowie. Przekleństwo czy nadzieja Afganistanu”. A rozmawiamy o tym, jaki będzie nowy porządek świata. Rozmawiamy także o możliwych scenariuszach rozwoju wojny w Ukrainie. Zarówno militarnych, jak i politycznych. Rozmawiamy o sytuacji międzynarodowej. O tym kto faktycznie wygrywa tę wojnę. O roli propagandy i o zmieniających się rosyjskich narracjach wokół „operacji specjalnej”. O tym, czy Putin jest postmodernistą. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
May 29, 2022 · 1 hr 11 min
#103 Jak rozpoznać mordercę? Skąd zło – część 3. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” ponownie gości dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN. A rozmawiamy o tym, czy da się przewidzieć, kto w przyszłości będzie zagrożeniem dla innych. Rozmawiamy także o strzelaninie w szkole podstawowej w Texasie, która miała miejsce 24 maja 2022 roku. O profilu psychologicznym osób, które dokonują takich zbrodni. O tym jaką wartość mają takie profile. O umyśle mordercy i o mózgu mordercy. O sposobach prewencji – zbiorowych i indywidualnych. O tym, czy istnieje algorytm na zło. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!