Skądinąd

Tomasz Stawiszynski

Podcast Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa, eseisty, znanego m.in. z anteny Radia TOK FM, autora m.in. książek ”Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii” (2013), ”Co robić przed końcem świata” (2021). ”Ucieczka od bezradności” (2021) oraz ”Misja Sowy. Tosia, Franek i sekrety filozofii” (2022).

Subscribe Listen in podnod RSS feed Show website

282 episodes
Updated Sunday

Episodes282

Newest first

Mar 21, 2021 · 1 hr 4 min
#42 Sekta w polskim Kościele. Rozmowa z mec. Arturem Nowakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości mecenas Artur Nowak, prawnik od lat reprezentujący ofiary przestępstw seksualnych popełnianych przez księży katolickich, autor tekstów i książek dokumentujących tego rodzaju zjawiska, bliski współpracownik braci Sekielskich. A rozmawiamy o głośnej sprawie sekty działającej na przełomie lat 90. i 2000 we wrocławskim duszpasterstwie akademickim prowadzonym przez zakon dominikanów. Ówczesny opiekun tego duszpasterstwa, o. Paweł, stworzył nieformalną grupę złożoną ze studentów i studentek i dopuszczał się wobec nich regularnych nadużyć seksualnych, stosował przemoc fizyczną i psychiczną, manipulował i narażał na straty finansowe. Grupa – spełniająca definicyjne cechy sekty – funkcjonowała przez dłuższy czas przy aprobacie ówczesnego prowincjała dominikanów o. Macieja Zięby. Dopiero po wielu interwencjach, Zięba odwołał o. Pawła i przeniósł go do innej placówki – ale odmówił jakiegokolwiek zadośćuczynienia ofiarom. O. Paweł do dzisiaj jest czynnym zakonnikiem. Jak wyglądała działalność tej sekty? Jak to możliwe, że człowiek, który zachowywał się w ten sposób, nadal działa w Kościele? Jaka w tym wszystkim była rola o. Macieja Zięby, którego pośmiertnie odznaczono Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski? Na te – i na wiele innych pytań – odpowiada w tej odsłonie „Skądinąd” mecenas Artur Nowak.
Mar 14, 2021 · 1 hr
#41 Dziwność wszechświata. Rozmowa z prof. Agnieszką Pollo
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Agnieszka Pollo, astronomka i kosmolożka z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Warszawie. A rozmawiamy o wszechświecie. O tym, jaki wszechświat jest dziwny. Rozmawiamy także o planetach, gwiazdach i galaktykach. O tym, jak się je odkrywa i bada. O ciemnej materii, nieskończoności, kolonizacji kosmosu i Marsie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Mar 7, 2021 · 1 hr 29 min
#40 Oblicza psychoterapii. Rozmowa z Zofią Milską-Wrzosińską
Tym razem w „Skądinąd” gości Zofia Milska-Wrzosińska, jedna z najbardziej znanych polskich psychoterapeutek, współzałożycielka Laboratorium Psychoedukacji. Rozmawiamy – oczywiście – o psychoterapii. O historii psychoterapii w Polsce, o tym dlaczego ta działalność wciąż jest u nas nieuregulowana, o rozmaitych mniej lub bardziej rzetelnych terapeutycznych szkołach i podejściach, o specyfice terapeutycznej relacji, o aspektach i celach terapii, o mniej lub bardziej zasadnych zarzutach jakie wobec psychoterapii współcześnie się stawia. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Feb 28, 2021 · 34 min
#39 Istotność smutku. Wykład Tomasza Stawiszyńskiego
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – nietypowo – przedstawiam Państwu wykład wygłoszony niemal równo rok temu, w nocy z 1 na 2 lutego 2020 roku, podczas cyklicznej imprezy „A Night of Philosophy and Ideas” odbywającej się w Brooklyn Public Library w Nowym Jorku. Wykład próbuje odpowiedzieć na pytanie dlaczego mamy dziś do czynienia ze zjawiskiem wypierania smutku i żałoby z głównego nurtu kultury (taką tezę stawiają mniej więcej od połowy XX wieku rozmaici antropolodzy i historycy), a także jakie mogą być tego konsekwencje. Staram się pokazać, że smutek, melancholia czy depresja to emocje i stany w kapitalizmie niemile widziane – podobnie jak niemile widziana była (i jest) w chrześcijaństwie acedia, specyficzna mieszanina zobojętnienia, nudy i smutku właśnie. Zwracam także uwagę, że kultura, w której nie ma przestrzeni na doświadczenie żałoby i straty, jest kulturą pod wieloma względami okrutną. Owocnego słuchania!
Feb 21, 2021 · 1 hr 43 min
#38 Jak można dzisiaj być księdzem i nie odchodzić z Kościoła? Rozmowa z o. Romanem Bieleckim OP
W najnowszym odcinku „Skądinąd” gości o. Roman Bielecki, dominikanin, prawnik, redaktor naczelny miesięcznika „W Drodze”. A rozmawiamy o kryzysie w Kościele katolickim. I o tym, jak po wszystkim, czego się w ostatnich latach o Kościele dowiedzieliśmy – i wciąż się dowiadujemy – można jeszcze w tej instytucji pozostawać i dlaczego. Rozmawiamy także o tuszowaniu przestępstw seksualnych przez kościelnych hierarchów oraz o tym w jaki sposób należałoby reformę Kościoła przeprowadzić. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Feb 14, 2021 · 1 hr 25 min
#37 Pornografia po polsku. Rozmowa z dr Ewą Stusińską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Ewa Stusińska, literaturoznawczyni, autorka bloga porno-grafia.pl oraz arcyciekawej książki „Miła robótka. Polskie świerszczyki, harlekiny i porno z satelity” opublikowanej właśnie nakładem Wydawnictwa Czarne. Rozmawiamy o historii polskiej pornografii i historii polskiej transformacji. O karnawałowych i pstrokatych latach 90., kiedy to nagle, po zmianie systemu, Polskę zalała fala erotycznych czasopism i erotycznych gadżetów. W kioskach pojawiły się nagle takie tytuły, jak „Playtboy”, a potem „Playboy”, „Cats”, „Wamp”, „Men” i „Nowy Men” czy „Seksrety”, do księgarń trafiły pikantne Harlekiny oraz kolejne książki z erotycznej „czarnej serii” wydawnictwa Phantom Press. Rozmawiamy także o tym, co pornografia w latach 90. symbolizowała i z czym się w powszechnej wyobraźni kojarzyła oraz o tym, jakie istotne problemy odzwierciedlały się w ówczesnych dyskusjach o granice obyczajności. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Feb 7, 2021 · 1 hr
#36 Polska polityka jako wielka (dysfunkcyjna) rodzina. Rozmowa z dr. hab. Jackiem Dobrowolskim
Kto jest w polskiej polityce Wielkim Wujem, a może raczej Wielkim Dziadem (konotacje mickiewiczowskie jak najbardziej na miejscu)? Kto jest Wymarzonym, Uniwersalnym Zięciem, a kto Szwagrem Nas Wszystkich (szwagier, jak wiadomo, jest podstawowym warunkiem możliwości istnienia polskiego społeczeństwa)? W jaki sposób dzielić demokracje ze względu na liczbę aktywnych polityków budzących lub niebudzących grozę? To tylko kilka fundamentalnych pytań, na które w najnowszej odsłonie „Skądinąd” brawurowo odpowiada dr hab. Jacek Dobrowolski, filozof z Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, autor m.in. książek „Filozofia głupoty” oraz „Wzlot i upadek człowieka nowoczesnego”. Jeśli wydaje się Wam czasami, że żyjemy w jednym wielkim polskim weselu – koniecznie posłuchajcie tej rozmowy!
Jan 31, 2021 · 1 hr 35 min
#35 Eutanazja i polityka. Rozmowy z dr. Pawłem Boguszewskim i Jakubem Majmurkiem
W najnowszym odcinku „Skądinąd” mamy – nietypowo – dwie rozmowy. Pierwsza z dr. Pawłem Boguszewskim, neurofizjologiem z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN, druga z publicystą i eseistą Jakubem Majmurkiem. Obie traktują o sprawie pana R.S., znanego w mediach jako „Polak w śpiączce” albo „Polaka z Plymouth”. Paweł Boguszewski zajmuje się medyczno-biologiczno-neurologicznym aspektem sprawy, czyli pojęciem „śmierci mózgowej” i tego, co się dzieje z człowiekiem, kiedy znaczna część jego mózgu przestaje pracować. Jak tego rodzaju sytuację opisuje współczesna nauka? Skąd wiemy, że ktoś, kto jest w takim stanie, na pewno nie ma świadomości? Czy ten proces jest nieodwracalny? Oto niektóre pytania, na które Boguszewski w tej rozmowie odpowiada. Z Jakubem Majmurkiem (początek: 44:24) natomiast przyglądamy się polityczno-medialnej awanturze jaką wokół tej dramatycznej sprawy wywołano. Jej instrumentalizacji czy raczej militaryzacji w celu uzyskania doraźnych politycznych korzyści. Rozmawiamy także o języku fundamentalizmu religijnego, który przeniknął do polskiej polityki i dyskursu prawniczego – o tym ostatnim wspominamy także w kontekście opublikowania uzasadnienia do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 22 października ubiegłego roku. Owocnego słuchania!
Jan 24, 2021 · 54 min
#34 Czy morsowanie jest zdrowe? Rozmowa z prof. Łukaszem Małkiem
Tym razem w "Skądinąd" gości prof. Łukasz Małek, kardiolog sportowy z Narodowego Instytutu Kardiologii, popularyzator wiedzy medycznej, autor profilu "Kardiolog sportowy – Łukasz Małek" dostępnego na Facebooku i Instagramie. A rozmawiamy o morsowaniu. O tym, czy morsowanie jest zdrowe. Rozmawiamy także: – o tym, co dzieje się z ciałem zanurzonym w lodowatej wodzie – o zdrowotnych konsekwencjach takiego zanurzenia – o morsowaniu na sucho – o naukowym spojrzeniu na metodę Wima Hofa – o modzie na doświadczenia ekstremalne – o tym, co jest naprawdę zdrowe A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jan 17, 2021 · 1 hr 1 min
#33 Ciemna strona Watykanu – przypadek Maciela Degollado. Rozmowa z prof. Stanisławem Obirkiem
W najnowszym „Skądinąd” gościmy prof. Stanisława Obirka, historyka, antropologa, teologa i byłego jezuitę, autora m.in. książek „Umysł wyzwolony” i „Polak-katolik?”. A rozmawiamy o Macielu Degollado. O tym jak ten przestępca seksualny i manipulator zrobił wielką karierę w Kościele. Rozmawiamy także: – o Legionistach Chrystusa – o teologii wyzwolenia – o tym czy Jan Paweł II wiedział o przestępstwach seksualnych w Kościele – o tym, jak to się stało, że Degollado był do końca ulubieńcem polskiego papieża – o zaangażowaniu Kościoła w politykę w latach 70. i 80. – o tuszowaniu pedofilii – o strukturalnych patologiach w instytucji Kościoła A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jan 10, 2021 · 1 hr 6 min
#32 Ameryka – od wojny z terroryzmem do wojny domowej? Rozmowa z płk. rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem
W najnowszym odcinku „Skądinąd” gości płk rez. dr Piotr Łukasiewicz, politolog, dyplomata, były ambasador Polski w Afganistanie. A rozmawiamy o Ameryce. O tym, czy mamy do czynienia z końcem amerykańskiej demokracji. Rozmawiamy także: – o tym, czy Ameryka się rozpadnie – o tym, co ataki na World Trade Center mają wspólnego z rogatym szamanem na Kapitolu – o tym, czy Q-Anon to nowa amerykańska religia – o tym, czy Texas i California ogłoszą niepodległość – o różnych rodzajach terroryzmu – o wojnie z terroryzmem – o Samie Harrisie, islamofobii i ideach jako motorze działania Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Jan 3, 2021 · 1 hr 28 min
#31 Szczepienia, spiski, pandemia – jaka jest prawda? Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszym, noworocznym odcinku „Skądinąd” gościmy dr. Pawła Boguszewskiego, neurofizjologa z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk, znakomitego naukowca, ale także jednego z najlepszych w Polsce popularyzatorów nauki. A rozmawiamy o szczepieniach. O tym dlaczego szczepienie to najlepszy wybór. Rozmawiamy także: – o tym dlaczego w pandemii spadło zaufanie do ekspertów i nauki – o mitach wokół nauki i poznania naukowego – o różnych modelach walki z pandemią – o popularnych teoriach spiskowych – o „grzechach” naukowców i lekarzy – o tym, jak działa szczepionka mRNA A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Dec 27, 2020 · 58 min
#30 Rok 2020 – czy może być jeszcze gorzej? Rozmowa (wesoła!) z Maciejem Łubieńskim
W najnowszej, świąteczno-noworocznej odsłonie „Skądinąd” gościmy Macieja Łubieńskiego, pisarza, historyka, współtwórcę legendarnego „Pożaru w burdelu”, autora książki „Łubieńscy. Portret rodziny z czasów wielkości”. A rozmawiamy o mijającym roku. O tym, czy da się z niego – mimo wszystko – trochę pośmiać. Rozmawiamy także: – o tym, jak pandemia i lockdown zmieniły nasz sposób doświadczania czasu – o różnicy pomiędzy pierwszą a drugą połową roku/fazą pandemii – o tym, czy jak w ogóle można się śmiać z koronawirusa skoro bilans jego ofiar jest tragiczny – o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji i wielkich protestach w całym kraju – o odrealniającym działaniu mediów cyfrowych – o tym, że przyszłość rysuje się w nieciekawych barwach – o granicach poczucia humoru A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania (i dobrego Nowego Roku)!
Dec 20, 2020 · 1 hr 8 min
#29 Pandemia okiem psychiatry. Rozmowa z prof. Dominiką Dudek
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy prof. Dominikę Dudek, psychiatrę, kierowniczkę Katedry Psychiatrii i Kliniki Psychiatrii Dorosłych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. A rozmawiamy o zdrowiu psychicznym w pandemii. Rozmawiamy także: – o wpływie izolacji na psychikę – o tym, jak rozwijają się zaburzenia psychiczne – o tym, co to są zaburzenia psychiczne – o statystykach wskazujących, że pandemia niszczy także nasze zdrowie psychiczne – o tym, czym jest psychiatria – o kulturze jako źródle cierpień – o depresji, smutku i żałobie – o tym jak się zmieniają psychiatryczne diagnozy i klasyfikacje A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania! I Wesołych Świąt, oczywiście ;)
Dec 13, 2020 · 1 hr 6 min
#28 Żyjąc w internecie. Rozmowa z Karolem Paciorkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Karola Paciorka, autora kanału „Imponderabilia” na YouTube, jednego z najpopularniejszych i najlepszych polskich youtuberów i podcasterów. A rozmawiamy o mijającym roku. Z perspektywy internetu i mediów społecznościowych. Rozmawiamy także: – o pandemii w internecie – o tym, jak wpływa na nas postępująca wirtualizacja – o tym, że media społecznościowe to naturalne siedlisko dziwnych przekonań – o tym, czy i jak powinno się regulować przepływ informacji w sieci – o tym, że debata publiczna de facto przeniosła się do mediów społecznościowych – o tym, że wobec tego debatę publiczną kontrolują wielkie korporacje – o tym, jak jakie są tego wady i zalety – oraz jak się przed tym chronić A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Dec 6, 2020 · 1 hr 9 min
#27 Jakie będą społeczne koszty pandemii? Rozmowa z Agnieszką Jucewicz i Tomaszem Kwaśniewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Agnieszkę Jucewicz i Tomasza Kwaśniewskiego, dziennikarzy „Gazety Wyborczej”, autorów wielu znakomitych wywiadów, tekstów i książek, w tym napisanej wspólnie „Niepewności” – zbioru rozmów z psychoterapeutami i intelektualistami, który ukazał się kilka miesięcy temu nakładem Wydawnictwa Agora. A rozmawiamy o doświadczeniu pandemii. O tym, co pandemia z nami robi psychologicznie i egzystencjalnie. Rozmawiamy także: – o pandemicznym zmęczeniu i pandemicznej depresji – o polskiej i nie tylko polskiej polityce epidemiologicznej – o tym, jakie środki zaradcze są albo byłyby właściwe – o zasadności zamykania szkół – o modelu szwedzkim i jego krytyce – o tym, czy powinno się chronić tylko seniorów – o tym, jak nas to doświadczenie zmieni A także o wielu innych sprawach (bywa, że robi się nader gorąco;)). Owocnego słuchania!
Nov 29, 2020 · 1 hr 19 min
#26 Czy wkrótce wybuchnie wojna? Rozmowa z płk rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy dr. Piotra Łukasiewicza, politologa, dyplomatę, byłego ambasadora Polski w Afganistanie, pułkownika rezerwy Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, uczestnika m.in. misji stabilizacyjnych w Iraku. A rozmawiamy o wojnie. O tym, czym jest wojna i do czego prowadzi. Rozmawiamy także: – o służbie wojskowej – o doświadczeniu wojny – o tym, jak się czuje ktoś, kto w każdej chwili może zginąć – o przesądach i religijności w okopach – o tym, że wojna może być fascynująca – o lęku – o miłości do wojny według Jamesa Hillmana i nie tylko – o nowych technologiach wojennych i ich wpływie na człowieka – o tym, czy wojna w XXI wieku jest już tylko wspomnieniem i abstrakcją – o tym, czy wybuchnie III wojna światowa A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!
Nov 22, 2020 · 1 hr 3 min
#25 Czy zdołamy się w Polsce jakoś porozumieć? Rozmowa z prof. Pawłem Łukowem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Paweł Łuków, filozof i etyk z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o polskiej wojnie światopoglądowej. O tym, czy da się ją jakoś zażegnać. Rozmawiamy także: - o dialogu w społeczeństwie demokratycznym - o kryteriach cywilizowanej debaty - o tym, czy przekonania religijne mogą być podstawą prawa w świeckim państwie - o tym, czy ludzie o radykalnie odmiennych światopoglądach są w stanie się dogadać - a jeśli są – to na jakich warunkach? - o kruchości demokracji i demokratycznych instytucji - o niebezpieczeństwach dla wolności słowa i myśli - o plusach i minusach „cancel culture” - o braku edukacji obywatelskiej w Polsce - o tym, komu przeszkadza brak filozofii w szkołach A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Nov 15, 2020 · 1 hr 5 min
#24 Czy nadchodzi apokalipsa? Rozmowa z prof. Piotrem Augustyniakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Piotr Augustyniak, filozof z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, autor m.in. książek „Homo polacus. Eseje o polskiej duszy” i „Wyspiański. Burzenie polskiego kościoła”. A rozmawiamy o apokalipsie. O tym, czy nadchodzi koniec świata. Rozmawiamy także: – o tym, czy ludzkość zmierza do samozagłady – o tym, czy protesty na ulicach polskich miast przyniosą jakąś trwałą zmianę – o niebezpieczeństwach radykalnej polaryzacji we wszelkich konfliktach – o fantazmatach, które zniewalają polską zbiorową wyobraźnię – o tym, czy kończy się dominacja Kościoła katolickiego w Polsce – o społecznych, politycznych i egzystencjalnych konsekwencjach pandemii – o tym, kto w polskiej polityce jest kozłem ofiarnym A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Nov 8, 2020 · 59 min
#23 Dlaczego sport to zdrowie? Rozmowa z prof. Łukaszem Małkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Łukasz Małek, kardiolog z Narodowego Instytutu Kardiologii, specjalista w zakresie kardiologii sportowej, aktywny także na facebooku i instagramie jako „Kardiolog sportowy – Łukasz Małek”. A rozmawiamy o tym, jak aktywność fizyczna wpływa na zdrowie. I jak ją uprawiać, żeby sobie pomóc, a nie zaszkodzić. Rozmawiamy także: – o tym, co się dzieje z organizmem pod wpływem wysiłku – o tym, że ewolucja „zaprojektowała” nas do aktywnego trybu życia – o dobroczynnym działaniu sportu na psychikę – o tym, co trzeba wiedzieć zanim się zacznie ćwiczyć – o tym jak zacząć – o tym, ile ćwiczyć, żeby uzyskać efekty, ale nie przesadzić – o tym, czy każdy może przebiec (ultra) maraton – o suplementach, alkoholu i jedzeniu w kontekście aktywności fizycznej – o dobrodziejstwach wysiłku w czasie pandemii A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!