Skip to content
Sign in
Artwork for Opium
MusicArtsMusic InterviewsSociety & CulturePersonal Journals

Opium

NPO Luister / AVROTROS

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.

Play
Open in
  • 31 episodes
  • daily
  • Avg 18 min
  • Dutch

Episodes 31

NewestOldestLongest
All20Unplayed20In progress0Played0
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • Wednesday · 14 min

    Het gesprek - Lieke Wijnia (2 september 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met Lieke Wijnia, hoofd Kennis en Collecties bij Stedelijk Museum Schiedam. In het Stedelijk Museum Schiedam is deze zomer de tentoonstelling Lou Loeber. Kunstenaar en idealist te zien. Haar sprankelende, sociaal bewogen en toegankelijk oeuvre maakt Lou Loeber (1894-1983) tot een uitzonderlijke kunstenaar binnen de Nederlandse moderne kunst. Stedelijk Museum Schiedam, die van haar de zeefdruk Slapenden (1975) in de collectie heeft, presenteert voor het eerst sinds 33 jaar een museale solotentoonstelling van haar werk. Terwijl Loeber volop experimenteert met abstractie, voert ze deze nooit zo strikt door als haar tijdgenoten Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Ze wil dat haar kunst herkenbaar en begrijpelijk blijft voor iedereen.

  • Tuesday · 15 min

    Het gesprek - Ramy El-Dardiry (1 september 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Ramy El-Dardiry. Zijn nieuwe roman Bouwen, breken gaat over identiteit en over wat het betekent om buitenstaander te zijn. Als Ramy El-Dardiry hoort hoe politici de woningnood in verband brengen met de komst van vreemdelingen, gaan zijn gedachten uit naar zijn grootvader, Pieter Bogaers, minister van Volkshuisvesting in de jaren zestig. Een onbaatzuchtig man die de bouwproductie opvoerde tot 100.000 woningen per jaar. Hoeveel ruimte biedt het huidige Nederland voor Bogaers’ multiculturele kleinkinderen? El-Dardiry besluit de familiegeschiedenis te onderzoeken die achter zijn Egyptische naam en zwarte krullen verborgen ligt. Ramy El-Dardiry is onderzoeker en schrijver. Zijn korte verhalen verschenen in onder meer De Gids, De Groene Amsterdammer en NRC. Hij debuteerde in 2023 met de roman Tussen morgenzee en avondland, die werd bekroond met De Bronzen Uil, op de shortlist stond van de Hebban Debuutprijs en op de longlist van de Libris Literatuur Prijs.

  • Monday · 16 min

    Het gesprek - Maartje Bakers (31 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met filmmaker Maartje Bakers over haar documentaire De Manager, die vanaf donderdag te zien is in de bioscoop. De Manager neemt de kijker mee achter gesloten deuren, naar de gesprekken waarin werknemers worden beoordeeld en leidinggevenden proberen richting te geven. Wat begint als een formele evaluatie groeit uit tot een onthullend portret van de moderne werkcultuur. De film legt bloot hoe lastig het is om autoriteit en empathie te combineren, en hoe groot de behoefte blijft aan oprechte verbinding. Door verschillende managementlagen binnen organisaties te tonen laat de film zien hoe leidinggevenden feedback geven en zoeken naar een balans tussen richting geven en menselijk leiderschap. Tegelijkertijd vragen medewerkers om duidelijkheid, inspraak en veiligheid. Met humor, ongemakkelijke stiltes en een scherp observerende blik laat De Manager zien wat er gebeurt wanneer mensen elkaar proberen te ontmoeten binnen een systeem dat draait om prestaties en rendement. De Manager laat dilemma’s zien en roept vragen op over de invulling van leiderschap en machtsrelaties op de werkvloer.

  • August 28 · 55 min

    Het gesprek - Arthur Japin (28 augustus 2026)

    In deze aflevering loopt Brecht van Hulten met schrijver Arthur Japin door Londen, de stad die een belangrijke rol speelt in Lord M; de nieuwe roman van Japin. Samen bezoeken Arthur en Brecht locaties die een grote rol spelen in het verhaal. Tussen de wandelingen door hoor je muziek die verbonden is aan het boek. Het Engeland ten tijde van de jonge koningin Victoria. Twee vrouwen en een staatsman – het ware verhaal van ontluikende liefde, spectaculair overspel en onvoorwaardelijke trouw. Wanneer Victoria als achttienjarige koningin van Engeland wordt, vindt zij in haar eerste minister, Lord Melbourne, de vader die zij nooit heeft gehad. Lord M., zoals zij hem noemt, staat haar in alles bij, van staatszaken tot het vinden van de juiste echtgenoot. Gaandeweg wordt zij nieuwsgierig naar Melbournes eigen grote liefde, de beruchte Lady Caroline, zijn vrouw, over wie hij sinds zij is gestorven zwijgt. Stukje bij beetje wordt duidelijk hoe Caroline – door haar temperament, hoge afkomst en androgynie een buitenstaander – hem voor zich won, huwde en publiekelijk te schande maakte door haar onbeantwoorde maar openlijke en ontembare passie voor Lord Byron.

  • August 27 · 14 min

    Het gesprek - Ivo van Aart en Daan Windhorst (27 augustus 2026)

    Shula Tas in gesprek met regisseur Ivo van Aart en scenarist Daan Windhorst. Beiden zijn verantwoordelijk voor de PowNed serie Bovensloters, te zien op NPO start. Wanneer Jacques van Iersel (Jochen Otten) onverwacht overlijdt, ontstaat een gevaarlijk machtsvacuüm in de Brabantse drugswereld. Terwijl verschillende opvolgers zich melden om zijn imperium over te nemen, raken twee totaal verschillende vrouwen verstrikt in de strijd: antropoloog Jamie (Na Young Jeon) en drugscrimineel Petra (Margôt Ros). Wat begint als een onwaarschijnlijk bondgenootschap groeit uit tot een samenwerking die de verhoudingen binnen de onderwereld voorgoed op scherp zet. Met een mix van rauwe misdaad, absurde humor en Brabantse nuchterheid schetst Bovensloters een wereld waarin macht nooit lang onbetwist blijft. Terwijl familiebanden, loyaliteit en eigenbelang voortdurend botsen, blijkt dat iedereen zijn eigen agenda heeft zodra er iets te verdelen valt. Ivo van Aart en Daan Windhorst maakten eerder de succesvolle horror-komedie De Kuthoer. De serie is geïnspireerd op het boek We regelen het zelf wel van Bram Endedijk.

  • August 26 · 15 min

    Het gesprek - Tatjana Bozic (26 augustus 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Tatjana Bozic. In haar nieuwe documentaire Fragments of Belonging onderzoekt regisseur Tatjana Bozic wat het betekent om ergens thuis te horen. Als Kroatische die al jaren in Amsterdam woont, voelt ze zich nergens echt thuis. Met haar camera reist ze door Europa en legt ze ontmoetingen vast met mensen die, net als zij, hun leven tussen verschillende landen en culturen hebben opgebouwd. Haar persoonlijke zoektocht mondt uit in een onverwachte ontdekking over haar eigen familiegeschiedenis. Fragments of Belonging is een tragikomische documentaire over migratie, identiteit en de sporen die familiegeschiedenis nalaat. De documentaire zal vanaf 27 augustus in de bioscopen te zien zijn.

  • August 24 · 17 min

    Het gesprek - Jeroen Dera (24 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met universitair hoofddocent Nederlandse literatuur Jeroen Dera over zijn boek De Spagaat. ‘Ze lezen niet meer’: het is het grijsgedraaide refrein van bezorgde volwassenen die tieners en jonge twintigers zien verdwijnen in hun telefoon. Maar zo eenduidig is het niet. Juist onder jongeren is de afgelopen jaren een wijdverspreide leescultuur ontstaan die via onlinelezersgemeenschappen doorwerkt naar boekhandels, bibliotheken en cadeauboetieks. Tegelijkertijd worstelen zelfs jonge veellezers met een dalende concentratiespanne en schoolse verwachtingen rondom lezen die soms haaks staan op hun eigen leeswereld. Zoals vele leeftijdsgenoten zitten zij in een spagaat – tussen de wens om te lezen en de werkelijkheid waarin dat niet altijd lukt. In De spagaat neemt Jeroen Dera de lezer mee in jarenlang onderzoek naar de leescultuur van jongeren, zowel in als buiten het middelbaar onderwijs. Hoe bewegen zij zich op #BookTok? Wanneer voelt lezen in het Nederlands voor hen als cringe? En wat gebeurt er als zij op school geconfronteerd worden met heel andere teksten dan ze zelf zouden kiezen? Dit boek prikt de misverstanden door over twee domeinen die te vaak los van elkaar worden besproken: de leescultuur van jongeren zelf en de leespraktijken in het klaslokaal. De Spagaat is daarmee een vurig pleidooi voor het serieus nemen van jonge lezers in tijden van ontlezing.

  • August 20 · 16 min

    Het gesprek - Koert Davidse (20 augustus 2026)

    Shula Tas in gesprek met filmmaker Koert Davidse. Davidse maakte de documentaire Mijn broer over zijn broer kunstenaar Bart Davidse, die op NPO start te zien is. Bart Davidse, afkomstig uit Zeeland, studeerde aan de St Joost Academie in Breda en vestigde zich in 1982 als kunstenaar in Amsterdam. Zijn broer, documentairemaker Koert Davidse, heeft na 40 jaar een portret van Bart gemaakt met de titel Mijn Broer. De film toont niet alleen de ontwikkeling van Bart als persoon en kunstenaar, maar geeft ook een tijdsbeeld en laat zien welke dramatische gevolgen zijn ziekte Aids en dood hadden voor zijn familie en vrienden. In de documentaire wordt zijn werk uitgebreid tentoongesteld. Na de succesvolle première van de documentaire afgelopen september op Film by the Sea – waar Mijn Broer zowel de publieksprijs als de juryprijs voor beste lange documentaire won – is de documentaire in maart vertoond op Movies that Matter en De Roze Filmdagen. Op het laatste festival won Mijn Broer eveneens de prijs voor beste lange documentaire.

  • August 18 · 15 min

    Het gesprek - Megan van Kessel (18 augustus 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Megan van Kessel. Haar tweede roman Aardige vrouwen komt deze week uit. Toen Megan van Kessel zeven maanden zwanger was en haar vader op sterven lag, kreeg ze een Whatsapp-Bericht: haar beste vriendin verbrak de vriendschap van twintig jaar. Ze hield zich groot, maar huilde toch. In de nacht begon ze met schrijven. Soms boos, vaak niet. Virginia Woolf schreef ooit 'Vrouwen vinden vrouwen niet aardig.' Van Kessel weet niet of dat waar is. Ze wist bijna zeker van niet, dus zocht ze uit hoe het zat. Het resultaat daarvan is Aardige vrouwen. Een roman over vriendschap. Over alles wat moet; van je gymlerares, je moeder, je vriendin, de moeder van je vriendin, The Dog Whisperer, de haute bourgeoisie en van jezelf. Over twee vrouwen die maar niet van elkaar afkomen, ook al doen ze erg hun best. Megan van Kessel studeerde af aan de Gerrit Rietveld Academie. Ze debuteerde met Uitzicht van dichtbij en publiceerde verhalen en essays in Hollands Maandblad, Tirade, Het Parool en op het platform van ILFU.

  • August 17 · 19 min

    Het gesprek - Maite Karssenberg (17 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Maite Karssenberg over haar boek Dubbelleven. Dubbelleven is de wordingsgeschiedenis van een radicale denker. Een meeslepende biografie van Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920), een vrouw tijdens het fin de siècle wier gevoelige natuur, ambitie en vrijheidsliefde botsten op de kooi van maatschappelijke verwachtingen. Geertruida Kapteyn-Muysken is al jong vastbesloten ‘geen verknoeide mensenziel’ te worden. Ze wil studeren, schrijven en de wereld verbeteren. Als ze trouwt en moeder wordt is die vrijheid ver weg. In Londen en Zürich gaat ze deel uitmaken van internationale groepen idealisten, feministen en anarchisten – en hervindt ze zichzelf. Maite Karssenberg kruipt dankzij unieke dagboeken en brieven in de huid van Geertruida. Ze schetst een vrouw die worstelt, met het huwelijk, met anticonceptie, met de dubbele moraal, en met toenemende ongelijkheid, polarisatie en oorlogszuchtig nationalisme. Ondanks diepe inzinkingen zet Geertruida er een filosofie van hoop en kracht tegenover.

  • August 11 · 19 min

    Het gesprek - Luuk Bouwman (11 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met filmmaker Luuk Bouwman over zijn documentaire The Desert of the Real. Wanneer weet je dat iets echt is? Zes mensen die een psychose hebben meegemaakt nemen de kijker mee in hun ervaringen en stellen fundamentele vragen over de werkelijkheid en het bewustzijn. Ondanks hun verschillende achtergronden – een psycholoog, een filosoof, een muzikant, een psychiatrisch zorgverlener, een kunstenaar – delen ze een diepgaande reflectie op wat de psychose betekent voor hoe ze naar de wereld kijken. The Desert of the Real, een van de publieksfavorieten op IDFA, toont hun leven vóór de ingrijpende gebeurtenissen, de ervaringen van de psychose, en de weg terug. De ontwapenende en emotionele herinneringen worden verfilmd in ensceneringen die aansluiten bij het gevoel dat verschillende hoofdpersonen hadden, dat ze zich in een film bevonden: huiskamers en klinieken blijken decors. De bijzondere vormgeving van de documentaire is geïnspireerd door scifi en horror films. Gaandeweg kantelt het perspectief: de hoofdpersonen keren niet terug naar een ‘gezonde’ wereld, maar naar een vervreemdende en ontwrichtende werkelijkheid. The Desert of the Real, de nieuwe documentaire van Luuk Bouwman (Gerlach, De Propagandist), belicht de ervaring van een psychose en stelt vragen over hoe wij omgaan met mensen die buiten de norm vallen. De titel is ontleend aan de sci-fi klassieker The Matrix (1999).

  • August 10 · 19 min

    Het gesprek - Martin Koolhoven (10 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met regisseur Martin Koolhoven over het werk van de Franse filmmaker Jacques Tati. Deze zomer worden enkele van zijn klassieke films, zoals Jour de Fête en Les Vacanses de M. Hulot opnieuw in de bioscoop vertoond.

  • August 6 · 19 min

    Het gesprek - Xillan Macrooy (6 augustus 2026)

    Johannes Wirix-Speetjens in gesprek met schrijver en muzikant Xillan Macrooy. Xillan Macrooy is een Surinaams-Nederlandse verhalenverteller in muziek, literatuur en theater. Als zoon van meerdere werelden speelt de voortdurende transformatie van identiteit een belangrijke rol in zijn werk. In 2025 en 2026 onderzoekt hij als maker nieuwe manieren om zijn meervoudigheid te vieren, met als doel het bouwen van nieuwe artistieke werelden die zowel ruimte bieden aan (Surinaamse queer) legacy als aan innovatie. Naast zijn debuutroman Mensen als zonnen en mensen als manen maakte hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.

  • August 4 · 17 min

    Het gesprek - Robin Kramer (4 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Robin Kramer over zijn boek Achtertuinen, waarmee hij de Anton Wachterprijs won, de tweejaarlijkse prijs voor het beste literaire prozadebuut. Dit schreef de jury over zijn boek: ‘Op een gek achteloze toon weet Kramer iets enorms te bewerkstelligen, het heeft te maken met het gevoel in de steek gelaten te worden, zonder dat het als zodanig wordt benoemd. Zijn zinnen zijn geladen, de dialogen kleine wonderen van alledaagsheid, maar onder dat dagelijkse broeit het, stapelt zich iets op.’ Hoewel Achtertuinen bestaat uit verhalen had het boek volgens de jury net zo goed een ‘roman’ genoemd kunnen worden. Het werk maakte van meet af aan diepe indruk en dat had vooral te maken met de toon, ‘die geestig is, maar ook droevig, en berustend’. ‘Scènes zijn het, door Kramer even fijnzinnig als melancholiek opgetekend door de oplettende ogen van de buitenstaander,’ Achtertuinen gaat over vriendschap, liefde en familie, en de bijna onvrijwillige afstand die er soms tussen mensen kan ontstaan.

  • August 3 · 26 min

    Het gesprek - Joeri Wind en Max Heegstra (3 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met theatermakers Max Wind en Joeri Heegstra over het geheim van de succesvolle HBO serie Succession. Wind en Heegstra zijn momenteel op Theaterfestival de Parade te zien met de voorstelling: Radio Apocalyps.

  • July 30 · 18 min

    Het gesprek - Hinde Haest (30 juli 2026)

    Beitske de Jong in gesprek met Hinde Haest, conservator fotografie bij het Rijksmuseum in Amsterdam. Daar is deze zomer de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close te zien. Een fietser die uitdagend haar tong uitsteekt, drie lachende jonge vrouwen in minirokken en een groep nozems op de hoek van de Nieuwendijk, de vernieuwende straatfotografie van Ed van der Elsken vormt een tijdreis door naoorlogs Nederland. Dankzij jarenlang onderzoek naar zijn privé-archief, door Hinde Haest, geeft de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close bovendien een nieuwe, gedetailleerde blik op de totstandkoming van zijn werk. Naast veel bekende foto’s zijn ook veel nooit eerder gepubliceerde notities, contactafdrukken, experimenten in de donkere kamer en nieuw ontdekte boekdummies te zien. In de tentoonstelling worden foto’s getoond uit de collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Nederlands Fotomuseum, het Stedelijk Museum, de Universitaire Bibliotheken Leiden en filmbeelden van Eye Filmmuseum. De tentoonstelling is te zien tot en met 13 september.

  • July 28 · 12 min

    Het gesprek - Dorien de Wit (28 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Dorien de Wit over haar boek Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid. Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid is een persoonlijke verkenning van de relatie tussen angst en reizen, van taal en thuisgevoel en van wat een wankelend lichaam te zeggen heeft. Wat was er eerst, de angst of de duizeling? Dorien de Wit graaft in herinneringen, berekent de afstand tot ruimtesonde Pioneer 10, zwemt in ijskoud water, reist via Street View, volgt Alice het konijnenhol in en verdiept zich in het evenwichtsorgaan. In heldere, poëtische taal weeft ze dit alles samen om haar angst te begrijpen. Dit is het non-fictiedebuut van een dichter, op het snijvlak van memoir, essay en poëzie.

  • July 27 · 14 min

    Het gesprek - Rosa Willemijn Vlogman (27 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Rosa Willemijn Vlogman over haar roman Wat mijn lichaam weet. In Wat mijn lichaam weet mogen we het dagboek van Reva lezen, fragmenten die zo intiem zijn dat je je als lezer regelmatig een voyeur voelt. Reva schrijft over haar ontmoeting met Ramses. Ze geeft zich zonder gêne aan hem over, hun seks zindert en kolkt, alles is even overweldigend. Maar dan, opeens, weigert haar lichaam. Zonder dat Reva er controle over lijkt te hebben, kan ze Ramses niet meer in zich laten. Wat volgt is een zoektocht waarin Reva niet alleen haar seksualiteit herdefinieert, maar ook het begrip intimiteit.

  • July 23 · 17 min

    Het gesprek - Raymi Sambo (23 juli 2026)

    n zijn nieuwe theatervoorstelling Wachten op Marsha – een productie van Raymi Sambo Maakt en coproducent ITA – komt een groep queer activisten, in navolging van de historische Stonewall-rellen, in opstand tegen de toenemende pesterijen en het stijgende geweld. Greenwich Village, New York, 1969. De Metropolitan Police ontruimt de Stonewall In, een bar vol kleur, muziek en vrijheid. Na jaren van treiterijen en geweld door de politie besluiten de bezoekers – drag queens en activisten, onder wie de iconische Marsha P. Johnson – terug te vechten voor hun bestaan. Dit is het begin van de Stonewall-rellen. Nooit eerder boden homo’s en travestieten in de Verenigde Staten in zulke aantallen weerstand tegen de vernederingen van de politie. Juni werd Pride-maand en wereldwijd werden vervolgens jaarlijks Gay Pride Parades gehouden, waarop de queergemeenschap strijdt voor gelijke rechten. Nu, meer dan vijftig jaar later, staan queer rechten opnieuw onder druk. In Wachten op Marsha wil een groep queer activisten, onder leiding van Marvan, de World Pride 2026 kapen om aandacht te vragen voor de toenemende pesterijen en het stijgend geweld tegen hen. De pacifistische Marvan voelt de groeiende druk van de groep om niet te zwichten voor wat er op hen komt. Hun vrijheid moet koste wat het kost beschermd worden. Maar hoe ver moeten ze hierin gaan? Wachten op Marsha gaat donderdag 30 juli tijdens Pride in premiėre, in ITA in Amsterdam. De voorstelling toert vervolgens van 25 september t/m 17 december door het land.

Showing 1–20 of 31 episodes