Wednesday · 18 min
O
Opium
NPO Luister / AVROTROS
Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.
- 71 episodes
- Avg 17 min
- Dutch
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
- OTuesday · 15 min
Het gesprek - Iduna Paalman (3 november 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Iduna Paalman. Hoe objectief is het Nederlandse onderwijssysteem eigenlijk? Die vraag stelt schrijver Paalman in de lunchtheater-voorstelling Vonnis. Met dit idee won Paalman, naast schrijver, ook dichter en docent op een middelbare school, de vierde Open Call van Het Nationale Theater en Theater Bellevue voor een nieuwe Lunchtheatervoorstelling. Betty Schuurman speelt de monoloog Vonnis, die jaar gaat over een middelbare vrouw die al bijna tien jaar rector is van een grote scholengemeenschap, met smetteloze resultaten. Tot de ouders van leerling Zehra een rechtszaak aanspannen. Hun dochter heeft in hun ogen een te laag schooladvies gekregen en ze houden Agnes verantwoordelijk. Wat begint als een juridisch geschil, groeit uit tot een ontmanteling van Agnes' overtuigingen: de taal, de resultaten en de procedures. In Vonnis legt Iduna Paalman bloot hoe star systemen kunnen zijn en hoe posities van macht zelden neutraal werken.
- OMonday · 16 min
Het gesprek - Lex Passchier (2 november 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Lex Passchier, schrijver van thrillers, scenario's en toneelteksten. Passchier schreef het scenario voor de nieuwe BNN-VARA achtdelige dramaserie Pro Deo, dat vanaf 4 november te zien is op NPO 1. Pro Deo gaat over een klein en strijdbaar advocatenkantoor. Hoe blijf je vechten voor een ander als je eigen fundament begint te wankelen? In Pro Deo staat sociaal advocate Alex Sterkenburg (Tjitske Reidinga), samen met haar kleine kantoor, iedere dag klaar voor mensen die niet gehoord worden en zich geen verdediging kunnen permitteren. Terwijl ze alles op alles zetten om hun cliënten te helpen, moeten ze ook vechten voor hun eigen bestaan. Groeiende financiële problemen en oplopende tijdsdruk eisen steeds meer hun tol binnen het team. Ondertussen krijgen ze ook buiten de muren van het kantoor met de nodige uitdagingen te maken. Passchier was samen met Roos Ouwehand verantwoordelijk voor de succesvolle serie Oogappels over ouderstress en puberleed. Ook schrijft Passchier samen met Frank Houtappels aan de serie Gooische Vrouwen.
- OOctober 30 · 11 min
Het gesprek - Marjolein Visser (30 oktober 2026)
Johannes Wirix-Speetjens in gesprek met schrijver Marjolein Visser. Samen met tekenaar Tjong-Khing Thé maakte Visser een troostboek voor alle kinderen met nachtmerries, getiteld De Zachtmerrie. Een grappig, spannend en liefdevol boek vol nachtmerries die je niet had willen missen. Marjolein Visser is bekend van haar jeugdromandebuut De Verboden Duinen en het prentenboek Voor altijd ons kind. Vorig jaar verscheen haar roman Hou je stil, waarvoor ze jarenlang onderzoek deed. Momenteel geeft ze nog steeds schrijfbegeleiding aan mensen met een vluchtachtergrond in Ter Apel (zie: Brieven uit Ter Apel) en schrijft hierover: het non-fictie boek Oorlog overleef je nooit alleen (uitgeverij de Geus). Eerder werkte ze als psycholoog en onderzoeker voor een traumakliniek en onderzoeks- en hulporganisaties.
- OOctober 29 · 15 min
Het gesprek - Lisa Weeda (29 oktober 2026)
Shula Tas praat met schrijver Lisa Weeda over haar jeugdboek Mooi boek over Oekraïne. Oma Aleksandra kijkt met haar kleindochter naar de invasie van haar land, van Oekraïne. Ze zucht: ‘Alles en niks is veranderd.’ Ze vertelt hoe ze, toen ze eerder in haar leven weggevoerd werd van haar geboortegrond, ‘Geheimpje’ bedacht – een spel waarbij je alles wat van waarde is in jezelf begraaft en zo bij je houdt. ‘Kom,’ zegt ze tegen haar kleindochter, ‘wij gaan al het mooie van Oekraïne weer bij elkaar sprokkelen. Ik heb veel verzameld...’ Wat volgt is een fantasievolle tocht die oma en kleinkind aangaan om al het mooie van Oekraïne terug te halen. In een spannende, half verhalende en half informerende vertelstijl, vertelt Lisa Weeda over de schatten van dit zo bijzondere land. Van vroeger tot nu, van cultuur tot techniek. Tekenares Olesia Sekeresh maakt er kleurrijke beelden bij.
- OOctober 28 · 16 min
Het gesprek - Nanda van den Berg (28 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Nanda van den Berg, directeur van Huis Marseille, Museum voor Fotografie in Amsterdam. Dit najaar is in Huis Marseille de tentoonstelling Adolphe de Meyer. De essentie van een Venetiaanse droom te zien. Het is de eerste museale tentoonstelling in Europa gewijd aan de fotograaf Adolphe de Meyer (1868-1946). Aanleiding is een opmerkelijke ontdekking in 2019 in de Bibliothèque municipale de Tours: een samenhangende collectie van 75 foto's die zijn leven en fotografisch werk in Venetië documenteren. Zij bieden een uitzonderlijk inkijkje in zijn persoonlijke en artistieke wereld. Adolphe de Meyer werd in 1868 in Parijs geboren. Hij was een van de eersten die de modefotografie naar artistieke hoogten tilde met verfijnde beelden voor Vogue, Vanity Fair en Harper's Bazaar. De Meyer was ook een virtuoos portretfotograaf. Daarnaast was hij ook binnenhuisarchitect, ontwerper, kunstverzamelaar, journalist en schrijver.
- OOctober 27 · 14 min
Het gesprek - Olivier Diepenhorst en Emmie Kollau (27 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Olivier Diepenhorst en schrijfster Emmie Kollau. Samen maakten ze de toneelmonoloog Pyrrha gooit een steen, over hoe je verdergaat wanneer alles kapot lijkt. Het stuk speelt zich af vlak na de Tweede Wereldoorlog en is gebaseerd op waargebeurde verhalen. Pyrrha is net 19 geworden en heeft zin om eindelijk aan het echte leven te beginnen. Maar hier zit ze dan, tussen de smeulende resten van wat eens Europa was. Pyrrha gaat op pad en al dwalend door de puinhopen zoekt ze naar antwoorden bij de mensen die ze ontmoet. Ze maakt een muzikale, sprookjesachtige reis, die zich afspeelt vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar Pyrrha’s vragen zijn onmiskenbaar heel actueel. Want: hoe ga je verder na een crisis, als alles hopeloos lijkt? Waar in godsnaam te beginnen? En wat kun je zelf doen?
- OOctober 26 · 16 min
Het gesprek - Bas Kwakman (26 oktober 2026)
Annemieke Bosman praat met Bas Kwakman over zijn roman Willem Spark. Fantoomcomponist. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielden de nazi’s in Kamp Sint-Michielsgestel een groot aantal prominente Nederlanders (bestuurders, politici, intellectuelen, schrijvers en kunstenaars, zoals de cultuurhistoricus Johan Huizinga, de etholoog Niko Tinbergen en de schrijver Simon Vestdijk) gegijzeld. Zij onderhielden elkaar onder meer met lezingen. Simon Vestdijk kwam zo aan zijn De glanzende kiemcel. In Bas Kwakmans historische roman, gebaseerd op werkelijke gebeurtenissen, werken vier mannen aan een lezingenserie over de Brits-Nederlandse componist Willem Horace Lawrence Spark (1800-1840). Dat worden er vijf wanneer de jonge componist Jasper ten Winkel zich bij hen voegt. Hoewel Spark helemaal niet bestaat en slechts verzonnen is om de bezetter om de tuin te leiden, wordt hun aanvankelijke spel in de schaduw van de oorlog met groeiende ernst gespeeld.
- OOctober 23 · 14 min
Het gesprek - Erik Kriek (23 oktober 2026)
Beitske de Jong praat met tekenaar Erik Kriek over zijn beeldroman Mykola. De Oekraïense boerenjongen Mykola Volkov is amper 17 als hij in 1939 in dienst treedt van het Rode Leger van de Sovjet-Unie. Niet snel daarna beleeft hij zijn vuurdoop in de bittere kou van de Finse bossen als zijn eenheid in een hinderlaag loopt en in de pan wordt gehakt. Met een kleine groep overlevenden probeert hij terug te keren naar de eigen linies … Zo ontspint zich een verhaal over de waanzin van het bestaan en de morele keuzes die, niet altijd vrijwillig, worden gemaakt in extreme situaties als oorlog en strijd.
- OOctober 22 · 16 min
Het gesprek - Rosan Hollak (22 oktober 2026)
Shula Tas praat met schrijver en journalist Rosan Hollak over haar boek Verdwenen Broer. Schrijver en journalist Rosan Hollak groeide op met een onafhankelijke maar ook kwetsbare moeder. Theodora Nuse droeg een verdriet met zich mee dat ze moeilijk kon verwerken. Over haar moeders pijn en wat er in het verleden was gebeurd, voerde Rosan met haar moeder vele gesprekken. Wat betekent het om op te groeien in een familie waar wordt gezwegen? Wat zijn de gevolgen als je niet leert om een pijnlijk verleden te verwerken? In Verdwenen broer gaat Rosan op zoek naar de bron van haar moeders verdriet en achterhaalt ze een geschiedenis die nooit eerder is uitgezocht. Want wat gebeurde er met Herman, de broer van Door, die tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn vrienden in Harderwijk werd opgepakt en omkwam in Duitsland? Het resultaat is een boek over openheid tussen generaties en wat het betekent om een jongen, die uit de geschiedenis is gewist, weer een gezicht te geven.
- OOctober 21 · 20 min
Het gesprek - Edwin Becker (21 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Edwin Becker, hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum. In het Van Gogh Museum is dit najaar de tentoonstelling Whistler. Dandy en dwarsdenker te zien, de grootste Europese overzichtstentoonstelling over James McNeill Whistler (1834-1903) in dertig jaar tijd. James McNeill Whistler was schilder en prentenmaker, influencer avant la lettre, kunstestheet en enfant terrible. Whistler, geboren in Amerika, vertrok op zijn eenentwintigste naar Parijs en werkte bijna vijftig jaar afwisselend in Parijs en Londen, in de kringen van Dante Gabriel Rossetti, Gustave Courbet, Edouard Manet en Oscar Wilde. Hij was een meester in zelfpromotie, een uitgesproken dandy, met verfijnde smaak, bewust van zijn markante aanwezigheid, en een notoire ruziezoeker die zijn artistieke visie stevig verdedigde, tot bankroet aan toe. In het Van Gogh Museum is een omvangrijk retrospectief met circa 100 werken te zien, waaronder een van zijn beroemdste schilderijen: Compositie in grijs en zwart: portret van de moeder van de schilder. Daarnaast zijn de dromerige nocturnes van de Theems, werken uit de serie White Girls en levensgrote societyportretten te bewonderen.
- OOctober 20 · 22 min
Het gesprek - Margriet van der Linden (20 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Margriet van der Linden. Margriet van der Linden maakt dit najaar de stap naar het theater, waar ze haar eigen draai geeft aan stand-up en punchlines en persoonlijke onthullingen met elkaar combineert in de voorstelling Annie, Are you OK? Ze duikt in haar womanosphere en neemt je mee langs een vrouwenleven, haar jeugd en de vele gesprekken met haar tante Annie. In een eerlijke, geestige achtbaan aan observaties en ervaringen neemt Margriet je mee in haar vrouwenleven. Van een meisje geboren in een orthodox-christelijk gezin dat op eigen benen leerde staan en zelfverdedigingslessen kreeg op school, tot hoofdredacteur zijn van Opzij en ‘de eerste lesbische talkshowhost’. Het komt allemaal voorbij, met de terugkerende vraag: is ze er IETS mee opgeschoten? In een wereld waarin het Westen teruggrijpt op een oude machinerie?
- OOctober 19 · 17 min
Het gesprek - Jaap Robben (19 oktober 2026)
Annemieke Bosman praat met schrijver Jaap Robben over zijn nieuwe roman De laatste namen van Lukasz. Net als veel Polen werkt Lukasz al jaren in Nederland en Duitsland. Hij komt regelmatig terug naar huis of stuurt berichten. Tot Janina plots niets meer van haar vader hoort. Wanneer een onbekende contact opneemt en laat weten dat hij de jas van Lukasz heeft, besluit Janina naar Duitsland te gaan. Wat volgt is een wervelende zoektocht, een reconstructie van een leven door de ogen van iedereen die met Lukasz in aanraking kwam.
- OOctober 16 · 17 min
Het gesprek - Anne Cappendijk (16 oktober 2026)
Shula Tas praat met illustrator Anne Cappendijk over haar installatie Mourning Traffic, die nu te zien is in Museum Tot Zover in Amsterdam. Daarnaast verschijnt Mourning Traffic deze maand ook in boekvorm bij uitgeverij Blauw Gras. Het is de zomer van 2024. Op vakantie in Frankrijk overlijdt de vader van Anne volkomen onverwacht. Drie weken later moet ze aan het afstudeerjaar van de illustratie-opleiding beginnen. Hoe doe je dat, als je je plotseling midden in een heel groot verdriet bevindt? Anne besluit: ik ga een installatie met wegwijzers maken. Verkeersborden. Ze helpen niet, maar ze verbeelden wel het zoeken naar een route, het zoeken naar een handleiding voor de chaos van een acute rouwochtendspits.
- OOctober 15 · 17 min
Het gesprek - Catrien Schreuder (15 oktober 2026)
Shula Tas praat met Catrien Schreuder, conservator moderne kunst van het Centraal Museum in Utrecht. Zij stelde de tentoonstelling Graffiti samen, die tot eind maart te zien is. 75 jaar na de introductie van de spuitbus opent in het Centraal Museum de tentoonstelling Graffiti, over de wederzijdse invloed van graffiti en hedendaagse beeldende kunst. Met 130 werken van zeventig kunstenaars, waaronder Jean-Michel Basquiat, FUTURA 2000, Jenny Holzer & Lady Pink, Klara Lidén, Charlotte Posenenske, Rammellzee en Martin Wong, laat de expositie zien dat graffiti al lange tijd niet enkel meer gezien kan worden als een subculturele praktijk, maar onlosmakelijk verbonden is met de bredere kunstgeschiedenis vanaf de jaren 1950.
- OOctober 14 · 21 min
Het gesprek - Ludo van Halem (14 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Ludo van Halem, een van de conservatoren van de tentoonstelling Willem de Kooning at work in het Rijksmuseum Amsterdam. Het Rijksmuseum presenteert dit najaar voor het eerst een grote tentoonstelling over Willem de Kooning. De tentoonstelling volgt de artistieke ontwikkeling van De Kooning en geeft een ongekend inzicht in zijn praktijk: een kunstenaar die voortdurend op zoek was naar vernieuwing, een moderne meester die de kunst voorgoed veranderde. 100 jaar geleden verliet Willem de Kooning Rotterdam voor een nieuw leven in New York. De Kooning groeide in de Verenigde Staten uit tot een van de meest invloedrijke kunstenaars van de 20ste eeuw. Dit najaar keert de kunstenaar terug met de tentoonstelling Willem de Kooning at work in het Rijksmuseum. Met meer dan 120 werken wordt voor het eerst in Nederland een omvangrijk overzicht gepresenteerd van zijn getekende oeuvre, naast een aantal van zijn meest beroemde schilderijen en sculpturen.
- OOctober 13 · 17 min
Het gesprek - Sander Burger (13 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met filmregisseur Sander Burger. Zijn nieuwe film Youri gaat deze week in de bioscopen draaien. Youri gaat over de bijzondere, ingrijpende vriendschap tussen de terughoudende journalist Jan Brokken en de flamboyante en wereldberoemde concertpianist Youri Egorov. Sander Burger verfilmde de autobiografische roman In het huis van de dichter van Jan Brokken. Regisseur Sander Burger maakte zijn regiespeelfilmdebuut met Oliver etc. in 2006. Hij regisseerde de afgelopen jaren diverse veelgeprezen films voor zowel de bioscoop als televisie. In 2010 werd zijn film Hunting & Zn. genomineerd voor twee Gouden Kalveren. De film De veroordeling was in 2021 de grote winnaar op het Nederlands Film Festival met vier Gouden Kalveren. Ook oogstte Sander Burger lof met zijn documentaire Ik ben Alice (Publieksprijs IFFR 2015) en de eigentijdse jeugdfilm Totem (Publieksprijs op Cinekid 2022).
- OOctober 12 · 17 min
Het gesprek -Bo Tarenskeen (12 oktober 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met theatermaker Bo Tarenskeen over de voorstelling SOEKARNO bij het Nationale Theater. Vrijheidsstrijder, volksheld, idealist, landverrader, dictator? Soekarno. Nee, Sukarno. De man die opstaat tegen onderdrukking, een stem probeert te geven aan een diep verdeeld volk, zijn landgenoten opoffert, Nederland aanklaagt, Indonesië bevrijdt, de wereld op zijn kop zet. Sommigen zien hem nog steeds liever als onbeduidende voetnoot bij een pijnlijke, verdrongen geschiedenis. In deze nieuwe voorstellingvan Bo Tarenskeen (maker van o.a. Het Indisch Interieur, WITTGENSTEIN 2 en KISSINGER) zien we hem zoeken naar dat wat een volk bijeenhoudt. Tijdens zijn gevangenschap, de Japanse bezetting, de Bersiap, de koloniale oorlog – en tijdens de laatste, tragische uren van zijn presidentschap. Bo Tarenskeen en Esther Scheldwacht spelen de jonge en de oude Soekarno in een voorstelling over het verlangen naar eenheid, het gevaar van theater en de kwetsbaarheid van de democratie.
- OOctober 2 · 18 min
Het gesprek - Caroline Roodenburg-Schadd (2 oktober 2026)
Selma van Dijk in gesprek met Caroline Roodenburg-Schadd, gastconservator bij Singer Laren. Daar is deze herfst de tentoonstelling Herman Kruyder. Expressionist van de ziel te zien. Herman Kruyder (1881–1935) is een van de meest markante en uitzonderlijke expressionisten van Nederland. Vanwege zijn mentale kwetsbaarheid wordt Kruyder in het verleden vaak weggezet als mad genius, einzelgänger en kinderlijk talent. Op basis van nieuw kunsthistorisch onderzoek plaatst gastconservator Caroline Roodenburg-Schadd juist zijn artistieke ontwikkeling centraal. Kruyder blijkt een kunstenaar met een zeer eigen poëtische beeldtaal vol contrasten. Harmonieuze kleuren staan naast dissonanten en het kinderlijk naïeve naast uitingen van beklemming. Deze spanning geeft zijn kunst een grote zeggingskracht. De tentoonstelling is de eerste monografische presentatie van zijn werk in dertig jaar.
- OOctober 1 · 17 min
Het gesprek - Gerwin van der Werf (1 oktober 2026)
Shula Tas praat met schrijver Gerwin van der Werf over zijn nieuwe roman Het lied van Rosa. Het Zwarte Woud anno 985. Nadat haar dorp verwoest is komt Rosa verkleed als jongen in een klooster terecht. Daar kan ze doen wat ze het liefste wil: zingen en studeren. Haar zuivere stem en muzikale gehoor brengen haar uiteindelijk naar Metz en Reims. Rosa is slim, autonoom en ambitieus. Maar ambitie is gevaarlijk, zeker voor een jonge vrouw die zich als man voordoet. Friso is een musicoloog in de twintigste eeuw. In Laon bestudeert hij een beroemd graduale, een muziekboek uit de tiende eeuw. Uit het manuscript zijn enkele pagina’s verdwenen. Hij verliest zich in speculaties, raakt volledig van het pad af. Maar dan komt hij Rosa op het spoor. Of is het andersom? Hun levens raken elkaar, met duizend jaar ertussen.