Artwork for Skądinąd
Society & Culture

Skądinąd

Tomasz Stawiszynski

Podcast Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa, eseisty, znanego m.in. z anteny Radia TOK FM, autora m.in. książek ”Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii” (2013), ”Co robić przed końcem świata” (2021). ”Ucieczka od bezradności” (2021) oraz ”Misja Sowy. Tosia, Franek i sekrety filozofii” (2022).

  • 282 episodes
  • Updated Sunday

Episodes282

  • Oct 12, 2025 · 40 min

    #242 Rekomendacje lekturowe: Inicjacja, Tradycja i skrajna prawica, czyli tradycjonalizm integralny (o książkach Marka Sedgwicka i Zbigniewa Mikołejki)

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” rekomenduję lekturę książek „Przeciw nowoczesnemu światu” Marka Sedgwicka (wyd. Instytut Gabriela Narutowicza) oraz „Mity tradycjonalizmu integralnego” Zbigniewa Mikołejki (wyd. IFiS PAN). Opowiadam także o tradycjonalizmie integralnym oraz o jego związkach z niegdysiejszą i dzisiejszą skrajną prawicą. Stawiam tezę, że pewnych zjawisk we współczesnej polityce nie sposób zrozumieć bez odniesienia do tego nurtu ideowego. Owocnego słuchania!

  • Oct 5, 2025 · 1 hr 11 min

    #241 Skąd wiemy co jest rzeczywiste? Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o tym, skąd wiemy co jest rzeczywiste? Rozmawiamy także o zacieraniu się granic pomiędzy rzeczywistością a nierzeczywistością. O technologii AI, która już dziś generuje wysokiej jakości imitacje. O tym, jakie mogą być kierunki i konsekwencje dalszego rozwoju tej technologii. O filmach wytwarzanych sztucznie i wirtualnych aktorach. O rozprzestrzenianiu się kłamstw i dezinformacji – w służbie polityki i nie tylko. O kryteriach prawdy, metodzie naukowej i przyszłości. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 28, 2025 · 1 hr 18 min

    #240 Ezoteryka, buddyzm i… boks. Rozmowa z dr. Zbigniewem Łagoszem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Zbigniew Łagosz, religioznawca, autor książek i tekstów poświęconych historii polskiej ezoteryki oraz jeden z najlepszych polskich sędziów ringowych. A rozmawiamy o tym jak się ma boks do ezoteryki, buddyzmu i literatury. Rozmawiamy także o tym, jak się zostaje sędzią bokserskim. O specyfice tej dyscypliny sportu. O tym na czym polega sędziowanie w ringu. O tym, czy jest to zajęcie niebezpieczne. O różnych ciekawostkach i trikach w świecie boksu. O brutalności tego sportu i rozmaitych kontrowersjach z tym związanych. O tym, czy Lennox Lewis pokonałby Oleksandra Usyka. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 21, 2025 · 1 hr 6 min

    #239 Życie, śmierć, radość życia. Rozmowa z Mikołajem Grynbergiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Mikołaj Grynberg, fotograf i pisarz, autor m.in. książki „Rok, w którym nie umarłem”. A rozmawiamy o życiu, śmierci i radości życia. Rozmawiamy także o tym jak pisać o najbardziej prywatnych, a zarazem najbardziej uniwersalnych doświadczeniach. O tym, czy otarcie się o śmierć zmienia sposób patrzenia na życie. O bezradności, słabości i emocjach: lęku, nadziei, miłości, radości. O sensie i bezsensie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 14, 2025 · 1 hr 3 min

    #238 Czym jest nadzieja? Rozmowa z dr. Wojciechem Zalewskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Wojciech Zalewski, filozof i eseista, autor książki „W poszukiwaniu nadziei. Eseje filozoficzne”. A rozmawiamy o tym, czym jest nadzieja. Rozmawiamy także o nadziei w perspektywie filozofii. O tym, czym nadzieja różni się od wiary. O nadziei dotyczącej spraw ostatecznych oraz tych całkiem przyziemnych. O różnych współczesnych kryzysach i poszukiwaniu nadziei na wyjście z nich. O nowych technologiach, przebodźcowaniu, deficycie uwagi i poczuciu beznadziei. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Sep 7, 2025 · 1 hr 2 min

    #237 Życie z endometriozą – o chorobie, cierpieniu i kulturze. Rozmowa z prof. Karoliną Wigurą

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Karolina Wigura, socjolożka, współtwórczyni „Kultury Liberalnej”, związana m.in. z Wydziałem Socjologii UW i Zentrum Liberale Moderne w Berlinie, autorka m.in. książki „Endo. Sztuka akceptacji choroby”. A rozmawiamy o życiu z endometriozą. Rozmawiamy także o stereotypach związanych z tą chorobą. O kobiecości, płodności, cierpieniu i społecznych presjach. O tym jak w doświadczeniu choroby przecinają się kultura i cielesność, filozofia i prywatność. O odwadze publicznego mówienia o chorobie. O blaskach i cieniach współczesnej medycyny. O fundamentalnych ludzkich troskach i tęsknotach. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Aug 24, 2025 · 1 hr 1 min

    #236 Szpiedzy i ezoterycy w PRL, czyli „Afera teozofów”. Rozmowa z dr. Tomaszem Krokiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Tomasz Krok, historyk z Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książki „Afera teozofów”. A rozmawiamy o siatce szpiegowskiej założonej w 1949 roku przez mjr. Andrzeja Czaykowskiego. Rozmawiamy także o tym co wspólnego ze szpiegostwem mieli przedwojenni członkowie Polskiego Towarzystwa Teozoficznego. O tym w jaki sposób udało się Czaykowskiemu ich zwerbować. Kim był Czaykowski i w jaki sposób przedostał się z Londynu do Warszawy, a następnie przesyłał meldunki z Warszawy do Londynu. O tym jak jego siatka została w końcu – w 1951 roku – zdekonspirowana. O polskich tajnych stowarzyszeniach, ezoteryce i masonerii w PRL. O warsztacie historyka i metodologii badania archiwów oraz dokumentów sporządzanych przez służby. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Aug 17, 2025 · 1 hr 36 min

    #235 Leon XIV i przyszłość chrześcijaństwa. Rozmowa z o. Wiesławem Dawidowskim OSA i Damianem Jankowskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą o. Wiesław Dawidowski OSA, teolog, były prowincjał zakonu augustianów w Polsce oraz Damian Jankowski, redaktor i publicysta „Więzi”. A rozmawiamy o Leonie XIV i przyszłości chrześcijaństwa. Rozmawiamy także o książce „Leon XIV. Papież na niespokojne czasy”, która jest zapisem rozmowy jaką z Wiesławem Dawidowskim przeprowadził Damian Jankowski. O tym czy Leon XIV to kontynuator polityki Franciszka czy raczej ktoś, kto przeprowadzi w Kościele zwrot konserwatywny. O tym, czy nowy papież przyniesie odrodzenie chrześcijaństwa na Zachodzie. O źródłach wielkiego zainteresowania wyborem następcy Franciszka. O największych wyzwaniach, jakie stoją dziś przed zachodnimi społeczeństwami i o tym, co do dyskusji na ten temat może wnieść chrześcijaństwo. O problemach Kościoła instytucjonalnego w Polsce i na świecie. O tym, czy Leon XI zreformuje polski Kościół. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Aug 3, 2025 · 34 min

    #234 Wakacyjne (i nie tylko) rekomendacje lekturowe’ 2025 #3

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki – na wakacje i nie tylko. Oto te polecenia: William Hjortsberg „Harry Angel”, przeł. Robert Lipski, wydawnictwo Vesper James Ellroy „Czarna Dalia” (przeł. Robert Lipski), „Wielkie nic” (Violetta Dobosz, Izabela Pawlak”, „Tajemnice Los Angeles” (przeł. Wojciech Kallas), „Biała gorączka” (przeł. Violetta Dobosz), "Perfidia" (przeł. Zbigniew Kościuk), "Burza" (przeł. Violetta Dobosz), wydawnictwo Sonia Draga (wcześniej m.in. C&T), John Connolly „Wszystko martwe” (przeł. Agnieszka Paschke), „Kraina cieni” (przeł. Ewa i Ryszard Rudolf), „Morderczy gatunek” (przeł. Ewa Rudolf), „Biała droga” (przeł. Ewa Rudolf), „Czarny anioł”(przeł. Ewa Rudolf), wydawnictwo C&T oraz „Niespokojni” (przeł. Magdalena Mierowska-Paszkiewicz), wydawnictwo Prószyński i S-ka Owocnego słuchania i czytania!

  • Jul 27, 2025 · 1 hr 31 min

    #233 Psychoterapia – czym jest i jak ją prawnie uregulować? Rozmowa z prof. Anną Zajenkowską i prof. Bogdanem de Barbaro

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą prof. Anna Zajenkowska, psycholożka i psychoterapeutka, związana m.in. z Centrum Terapii Dialog i Uniwersytetem VIZJA oraz prof. Bogdan de Barbaro, psychiatra i psychoterapeuta, związany m.in. z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. A rozmawiamy o psychoterapii i ustawie o zawodzie psychoterapeuty. Rozmawiamy także o tym, czym jest psychoterapia. O tym jakie są różnice oraz podobieństwa w różnych psychoterapeutycznych modalnościach/podejściach. O tym dlaczego w Polsce dotąd nie uregulowano prawa do wykonywania tego zawodu. O procedowanym w Sejmie projekcie ustawy o zawodzie psychoterapeuty. O grupie roboczej pracującej nad tym projektem, którego nasi goście są członkami. O regulacjach zawartych w tej ustawie. O rozmaitych sporach, dyskusjach i kontrowersjach, które ten projekt wywołuje. O tym w jaki sposób najlepiej zabezpieczyć interesy pacjenta. O etyce w zawodzie psychoterapeuty. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Jul 20, 2025 · 1 hr 19 min

    #232 Uzależnienie i życie. Rozmowa z Juliuszem Strachotą i Jakubem Żulczykiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Juliusz Strachota i Jakub Żulczyk, pisarze, autorzy podcastu „Co ćpać po odwyku” oraz książki pod tym samym tytułem, która ukaże się we wrześniu nakładem wydawnictwa Newhomers. A rozmawiamy o uzależnieniu i życiu. Rozmawiamy także o podcaście „Co ćpać po odwyku” oraz o tym, skąd wziął się pomysł na książkę. O tym jak rozmawiać o uzależnieniach. O tym, że uzależnienie to symptom, a nie problem sam w sobie. O tym jak w Polsce myśli się i mówi o alkoholu. O różnych podejściach do tego tematu. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Jul 13, 2025 · 1 hr 4 min

    #231 Neapol słodki jak sól. Rozmowa z Piotrem Kępińskim

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Piotr Kępiński, pisarz, eseista, poeta, autor m.in. książki „Neapol słodki jak sól” (Wydawnictwo Czarne). A rozmawiamy o Neapolu. Rozmawiamy także o mieście jako żywym organizmie. O tym, jak miasto odsłania się przybyszom. O historii i teraźniejszości Neapolu. O kamorze, neapolitańskiej mafii. O neapolitańskiej kuchni. O polskiej i nie tylko literaturze, która opowiada o Neapolu. O specyficznej duchowości Neapolu – przenikających się katolicyzmie i pogaństwie. O neapolitańskiej kuchni – pizzy i limoncello. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Jul 6, 2025 · 52 min

    #230 Wakacyjne (i nie tylko) rekomendacje lekturowe’2025 #2

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki – na wakacje i nie tylko. Oto te polecenia: Raymond Chandler „Głęboki sen”, przeł. Bartosz Czartoryski, Karakter Philip K. Dick „Ubik”, przeł. Michał Roniker, Rebis Robert Galbraith „Jedwabnik”, przeł. Anna Gralak, Wydawnictwo Dolnośląskie Robert E. Howard „Solomon Kane”, przeł. Tomasz Nowak, Vesper Tomasz Krok „Afera teozofów”, Instytut Pamięci Narodowej Gerald Durrell „Moja rodzina i inne zwierzęta” (przeł. Anna Przedpełska-Trzeciakowska), „Moje ptaki, zwierzaki i krewni” (przeł. Anna Przedpełska-Trzeciakowska, Andrzej Trzeciakowski), „Ogród bogów” (przeł. Ewa Horodyńska), Noir Sur Blanc Owocnego słuchania i czytania!

  • Jun 29, 2025 · 1 hr 27 min

    #229 Czy filozofia pomaga lepiej rozumieć życie i śmierć? Rozmowa z dr Julią Marczyńską

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Julia Marczyńska, filozofka, autorka książki „Epistula privata. Przyczynek do badania niewysławialnego w mowie pisanej”, redaktorka sekcji ukraińskiej w portalu „Culture.pl”. A rozmawiamy o filozofii, życiu i śmierci. Rozmawiamy także o tym na ile filozofia pozwala lepiej rozumieć życie i „oswajać” śmierć. O tym, czy filozofia pomaga czy przeszkadza w codzienności. O dwóch wielkich filozoficznych osobowościach – Cezarym Wodzińskim i Zbigniewie Mikołejce. O wojnie, śmierci i cierpieniu. O tym, czym filozofia różni się od religii. O tym, czy wiara jest ucieczką przed trudami życia, wyrazem braku akceptacji dla nieprzeniknioności świata, czy też jest właśnie afirmacją tajemnicy. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Jun 22, 2025 · 1 hr 17 min

    #228 Świat na granicy wielkich przemian. Rozmowa z prof. Andrzejem Lederem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Andrzej Leder, filozof i psychoterapeuta, autor m.in. książek „Prześniona rewolucja” i „Ekonomia to stan umysłu”, związany z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN. A rozmawiamy o świecie na granicy wielkich przemian. Rozmawiamy także o tym, co nas czeka w najbliższej przyszłości. O wojnach w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. O porażce projektu liberalnej demokracji. O tym czy ta porażka jest nieodwracalna. O neoliberalizmie i autorytaryzmie. O potrzebie sensu i celu oraz o konstruktywnych i destrukcyjnych sposobach jej zaspokajania. O tym co może być źródłem sensu dla współczesnych społeczeństw – chrześcijaństwo czy Oświecenie? O apokaliptycznym optymizmie i wielkich przemianach, które przed nami. O tym czy widmo globalnej zagłady jądrowej jest realne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Jun 15, 2025 · 53 min

    #227 Wakacyjne (i nie tylko) rekomendacje lekturowe’2025 #1

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki – na wakacje i nie tylko. Oto te polecenia: Jozef Karika „Szczelina”, Stara Szkoła, przeł. Jolanta Betlej Clive Barker „Księgi krwi” tom 1 (1-3) oraz 2 (4-6), MAG, przeł. Paulina Reiter, Michał Jakuszewski, Anita Studniarek, Wojciech Szypuła, Anna Dobrzańska, Małgorzata Strzelec Adam Higgingbotham „Katastrofa Challengera”, SQN, przeł. Jan Halbersztat Nick Bostrom „Superinteligencja”, Helion, przeł. Dorota Konowrocka-Sawa Patrick J. Deneen „Dlaczego liberalizm zawiódł”, PIW, przeł. Michał J. Czarnecki Piotr Kępiński „Neapol słodki jak sól”, Czarne Dennis Burmeister, Sascha Lange „Depeche Mode. Monument (wydanie rozszerzone)”, przeł. Irmina Witkowska, Emilia Skowrońska, SQN Owocnego słuchania i czytania!

  • Jun 8, 2025 · 1 hr 24 min

    #226 Własność w świecie sztucznej inteligencji: kto ma prawa autorskie do naszych postów i wytworów AI? Rozmowa z mec. Łukaszem Kowalczykiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości mec. Łukasz Kowalczyk, radca prawny, publicysta „Kultury Liberalnej”, specjalizujący się w tematyce prawa autorskiego i prawie nowych technologii. A rozmawiamy o własności w świecie wirtualnym. Rozmawiamy także o tym, kto ma prawo do naszych postów na facebooku. I w ogóle – wszelkich danych na nasz temat dostępnych w sieci. O profilowaniu i nakłanianiu do decyzji konsumenckich i politycznych w internecie. O prawdzie i fałszu w kontekście sztucznej inteligencji. O tym, jak działają duże modele językowe. O tym, czy wielkie korporacje mają prawo „trenować” modele językowe za pomocą naszych treści. O tym, czy stoimy u progu rewolucji w rozumieniu pojęcia „własność”, czy też w dzisiejszych sporach nie ma nic istotnie nowego. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • Jun 1, 2025 · 1 hr 6 min

    #225 Jak powstają teorie fizyczne? Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o tym, jak powstają teorie fizyczne. Rozmawiamy także o tym, czym jest teoria w fizyce. O tym, czym się różni fizyka teoretyczna od fizyki doświadczalnej. O relacjach pomiędzy teorią a rzeczywistością. O tym jak rzeczywistość prowadzi do teorii i jak teoria prowadzi do rzeczywistości. O tym, czy przestrzeń jest skwantowana. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • May 25, 2025 · 1 hr 5 min

    #224 Populizm a demokracja. Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, politolog i historyk z Uczelni Korczaka w Warszawie i Uniwersytetu we Fryburgu. A rozmawiamy o populizmie i demokracji. Rozmawiamy także o „zwrocie konserwatywnym”. O różnicy pomiędzy populizmem a polityką demokratyczną (prawicową lub lewicową). O abdykacji Benedykta XVI jako początku nowej epoki politycznej. O wyborach w Polsce i Stanach Zjednoczonych. O momencie dziejowym, w którym jesteśmy i o tym, jak rysują się scenariusze na przyszłość. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

  • May 18, 2025 · 40 min

    #223 Wiosenno-letnie rekomendacje lekturowe

    W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki na wiosnę i lato 2025. Są to: Pierre Hadot „Zasłona Izydy”, przeł. Elżbieta Lubelska, Piotr Herbich, Fundacja Augusta hr Cieszkowskiego, Warszawa 2024 Lawrence Durrell „Czarna księga”, przeł. Maciej Machała, Zysk i S-ka, Poznań 20205 Michał Herer „Nowoczesność na haju”, Krytyka Polityczna, Warszawa 2025 Rene Girard „Apokalipsa tu i teraz” (wznowienie), przeł. Cezary Zalewski, WAM, Kraków 2025 Mirosław Filiciak, Patryk Wasiak „Weź pan Rambo! Społeczna historia magnetowidów w Polsce”, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2022 Robert D. Kaplan „Tragizm polityki naszych czasów. Strach, fatum i brzemię władzy”, przeł. Michał Głatki, Prześwity, Warszawa 2023 Jonathan Haidt „Niespokojne pokolenie”, przeł. Robert Filipowski, Zysk i S-ka, Poznań 2025 Tom Holland „Boże władztwo. Jak chrześcijański przewrót zmienił oblicze świata”, przeł. Tristan Korecki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2025 Owocnego słuchania (i czytania)!