Skip to content
Sign in
Artwork for Połamane Słowo
Religion & SpiritualityChristianity

Połamane Słowo

Wojciech Pawlicki

O. Wojciech, redemptorysta, codziennie komentuje Słowo Boże. Każdego dnia w Liturgii Bóg daje nam swoje Słowo. To Słowo czasem trzeba zbadać, zajrzeć do środka, połamać jak chleb. Zajrzeć do pochodzenia słów z greki czy hebrajskiego, do starożytnych zwyczajów Narodu Wybranego. Słowo Boga zna się na naszym życiu... W Księdze Ezechiela i Apokalipsie Bóg wzywa by „zjeść” to Słowo... by życie nam smakowało i byśmy zrozumieli swoje miejsce na świecie i swoją osobistą historię życia.
Jako ilustrację przedstawiamy codziennie nowy obraz, dzieło sztuki, które dotyka Słowa Boga oczami artystów a nam pozwala jeszcze głębiej kontemplować sceny biblijne, ich tajemnice i symbole.

Play
Open in
  • 104 episodes
  • daily
  • Avg 22 min
  • Polish

Episodes 104

NewestOldestLongest
All20Unplayed20In progress0Played0
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • Friday · 27 min

    STÓJCIE MOCNO W PANU…czytania i komentarze 06.11.2026

    W dzisiejszym rozważaniu jesteśmy wezwaniu do troski o swoje trwanie mocne w Chrystusie i zaangażowanie w planowanie przyszłości pozadoczesnej…(Flp 3, 17-4,1; Ps 122,1-2.4-5; 1 J 2,5; Łk 16,1-8) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii, oprawę wizualną stanowi wybitne szesnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o nieuczciwym rządcy”, namalowane około 1540 roku przez niderlandzkiego mistrza renesansu Marinusa van Reymerswaele (ok. 1490–1546). Ten unikatowy obraz olejny na desce, znajdujący się w stałej kolekcji prestiżowego Muzeum Historii Sztuki (Kunsthistorisches Museum) w Wiedniu, reprezentuje charakterystyczny dla malarstwa północnoeuropejskiego nurt moralizatorsko-satyryczny. Reymerswaele wyspecjalizował się w drobiazgowych przedstawieniach poborców podatkowych, bankierów i szafarzy, czyniąc z nich uniwersalne studia ludzkiej chciwości, skrupulatności oraz doczesnych trosk. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się niezwykle gęstym, wręcz klaustrofobicznym kadrem, pozbawionym tła pejzażowego, co zmusza widza do natychmiastowego skupienia uwagi na psychologicznej relacji bohaterów. Po lewej stronie, za stołem zawalonym monetami i księgami rachunkowymi, siedzi bogaty pan domu, odziany w ekstrawagancką, jaskrawoczerwoną szatę oraz przerysowane, archaiczne nakrycie głowy. Jego twarz, o ostrych, niemal groteskowych rysach, wyraża surowość i nieustępliwość, gdy palcem wskazuje na otwartą księgę, żądając natychmiastowych wyjaśnień. Po prawej stronie stoi oskarżony rządca – jego dynamiczny gest uniesionej dłoni oraz pełne niepokoju spojrzenie mistrzowsko oddają moment kalkulacji i lęku przed dymisją. W tle artysta z niesamowitą, kaligraficzną precyzją odmalował biurokratyczny nieład: dziesiątki weksli i dłużnych dokumentów wiszących na sznurach, co potęguje realizm sceny. Dzieło to kryje w sobie fascynujące, głębokie detale symboliczne, które rzucają zupełnie nowe światło na ewangeliczną treść: • Wizerunek rządcy: Twarz oskarżonego szafarza – z charakterystyczną brodą, semickimi rysami i półdługimi włosami – w wyraźny sposób naśladuje ikonograficzny wizerunek samego Chrystusa. W szesnastowiecznym malarstwie niderlandzkim był to świadomy zabieg teologiczny; ukazywał on rządcę jako figurę Chrystusa, który poprzez swoją ofiarę dokonał duchowego „oszustwa” na surowym, starotestamentowym prawie dłużnym ludzkości, bezprawnie darując nam niewypłacalne długi grzechowe. • Symbol orła: W dolnej części czarnej szaty rządcy fałdy i węzły układają się w drapieżny kształt przypominający czarnego, dwugłowego orła cesarskiego. W realiach XVI-wiecznych Niderlandów pod panowaniem Habsburgów była to drapieżna satyra polityczna na cesarską biurokrację i skorumpowany aparat finansowy, z którego uścisku szafarz próbuje się sprytnie wymknąć. • Scena symultaniczna w tle: W prawym górnym rogu Reymerswaele umieścił „obraz w obrazie” ukazujący wcześniejsze wypadki. Widzimy tam rządcę potajemnie rozmawiającego na ulicy z dłużnikami oraz postać pisarza przepisującą dokumenty, co stanowi dosłowne zilustrowanie ewangelicznych słów: „Usiądź szybko i napisz pięćdziesiąt”. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło to stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu odpowiedzialności, szafarstwa oraz ludzkiej zapobiegliwości w obliczu kryzysu. Ta pełna realizmu, detali i renesansowej ekspresji plastyczna wizja rozliczania majątku idealnie współgra z dzisiejszą Ewangelią według świętego Łukasza, w której słyszymy słowa: „Zdaj sprawę ze swojego zarządu, bo już nie będziesz mógł nim zarządzać”. Kompozycja ta w mistrzowski sposób wprowadza widza w istotę ewangelicznego przesłania o potrzebie duchowej roztropności i mądrego zarządzania dobrami, które zostały nam powierzone na ziemi.

  • Thursday · 22 min

    TEN PRZYJMUJE GRZESZNIKÓW I JADA Z NIMI… czytania i komentarze 05.11.2026

    W dzisiejszym rozważaniu Bóg zaprasza nas do tego byśmy ponad wszystko chcieli poznać Jego miłość i miłosierdzie. I zobaczyli, że szuka nas i z wytrwałością… (Flp 3,3-8a; Ps 105,2-3.4-5.6-7; Mt 11,28; Łk 15,1-10) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi wybitne siedemnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o zagubionej drachmie”, namalowane około 1618–1622 roku przez jednego z najbardziej oryginalnych włoskich mistrzów wczesnego baroku – Domenico Fettiego (1589–1623). To wykonane techniką olejną na desce topolowej dzieło o kameralnych wymiarach należy do słynnego cyklu przypowieści ewangelicznych, które artysta stworzył podczas swojego pobytu na dworze księcia Gonzagi w Mantui. Obecnie obraz stanowi chlubną część zbiorów Galerii Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie. Fetti, czerpiąc z tradycji weneckiego kolorytu oraz rewolucyjnego światłocienia Caravaggia, stworzył dzieło intymne, a zarazem pełne dramatycznego napięcia, przenosząc nowotestamentową metaforę w realia skromnego, siedemnastowiecznego wnętrza mieszkalnego. Z racji wieku płótno to znajduje się w domenie publicznej, co pozwala na jego w pełni legalną publikację. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się genialnym, nowatorskim ujęciem perspektywicznym. Fetti zrezygnował z frontalnego przedstawienia postaci na rzecz silnego skrótu i dynamicznego rzutu z góry. Główną i jedyną bohaterką sceny jest kobieta poszukująca zgubionej monety, ujęta w głębokim pochyleniu. Artysta mistrzowsko zaaranżował przestrzeń: podłoga jest usłana porzuconymi w pośpiechu sprzętami domowymi – przewróconym drewnianym stołkiem oraz glinianą misą – co doskonale oddaje atmosferę gorączkowych, pełnych determinacji poszukiwań. Kluczowym elementem kompozycji jest rygorystycznie zastosowane chiaroscuro. Jedyne źródło światła stanowi trzymana przez kobietę oliwna lampka, która przecina gęsty mrok nocy. Ten diagonalny, ostry strumień światła spektakularnie rozświetla fałdy jej ugrowo-białej sukni, fakturę kamiennej posadzki oraz pył, wydobywając z cienia dramaturgię tej codziennej, a zarazem mistycznej chwili. Kolorystyka opiera się na palecie głębokich brązów ziemi, przełamanych ciepłym, złotym blaskiem płomienia. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Domenico Fettiego stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu Bożej Opatrzności i nieustępliwości w poszukiwaniu zagubionego człowieka. Ta surowa, pełna realizmu i barokowej intymności plastyczna wizja rozświetlania mroku lampą jest idealną odtwarzalną ilustracją jutrzejszej Ewangelii według świętego Łukasza, w której Jezus pyta: „Któraż kobieta, mając dziesięć drachm, jeśli zgubi jedną drachmę, nie zapala światła, nie wymiata domu i nie szuka starannie, aż ją znajdzie?”. Kompozycja ta w głęboki sposób wprowadza widza w istotę ewangelicznego przesłania o Bogu, który nie spocznie, dopóki nie odnajdzie tego, co zginęło.

  • Tuesday · 18 min

    ABY NA IMIĘ JEZUSA ZGIĘŁO SIĘ KAŻDE KOLANO…czytania i rozważania 03.11.2026

    W dzisiejszym rozważaniu zobaczymy jakie pragnienie ożywiało Chrystusa…(Flp 2,5-11; Ps 22,26b-27.28-30a.31-32; Mt 11,28; Łk 14,15-24) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii, oprawę wizualną stanowi wybitne szesnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o wielkiej uczcie”, namalowane około 1525 roku przez niderlandzkiego mistrza okresu renesansu, znanego w historii sztuki jako Monogramista z Brunszwiku (często utożsamianego z Janem van Amstelem, działającym w latach ok. 1525–1545). Ten unikatowy obraz olejny na desce o wymiarach 76 na 132,5 cm stanowi chlubną część zbiorów malarstwa obcego w Muzeum Narodowym w Warszawie. Twórca tego dzieła należał do kręgu tzw. romanistów niderlandzkich, a jego styl charakteryzuje się prekursorskim połączeniem tradycyjnej tematyki biblijnej z panoramicznym krajobrazem oraz niezwykle drobiazgowym, niemal dokumentalnym ujęciem ludzkiej codzienności i nędzy. Z racji wieku i statusu prawnego płótno to znajduje się w domenie publicznej, co umożliwia jego w pełni legalną publikację. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz reprezentuje charakterystyczny dla renesansu północnego układ wieloplanowy o rozproszonej narracji. Główna akcja nie została umieszczona w zamkniętym wnętrzu pałacowym, lecz na otwartej przestrzeni, na tle rozległego, nastrojowego krajobrazu z widocznymi w oddali architektonicznymi motywami miejskimi i zamkowymi. Po lewej stronie, w głębi, pod prowizorycznym zadaszeniem z tkaniny, widzimy suto zastawiony stół, przy którym zasiadają pierwsi, nieliczni biesiadnicy. Główna uwaga artysty koncentruje się jednak na pierwszym planie oraz na osi centralnej, gdzie realizowany jest gwałtowny rozkaz gospodarza. Monogramista z Brunszwiku z niezwykłym realizmem i plastyczną odwagą odmalował tam dynamiczny pochód ludzkiej biedy. Na płótnie widzimy galerię postaci z najniższych warstw społecznych: kaleki o kulach, niewidomych prowadzonych przez przewodników, nędzarzy w poszarpanych łachmanach oraz matki z dziećmi. Malarz zastosował wyrafinowany zabieg psychologiczny – twarze i pozy nowo przybyłych gości wyrażają spektrum skrajnych emocji: od onieśmielenia i niedowierzania, aż po głód i cichą radość. Kolorystyka dzieła jest stonowana, oparta na naturalnej palecie barw ziemi – dominują w niej nasycone brązy, ugrowe żółcienie, przygaszone zielenie oraz chłodne błękity nieba na dalekim planie. Światło na obrazie rozprasza się miękko nad całą sceną, wydobywając z cienia detale ubogich ubiorów, drewnianych kul oraz drobnych przedmiotów, co nadaje kompozycji intymny, a zarazem monumentalny charakter. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Monogramisty z Brunszwiku stanowi wybitne malarskie studium miłosierdzia i uniwersalności chrześcijańskiego powołania. Ta surowa, renesansowa wizja otwarcia bram królewskiej uczty dla ludzi odrzuconych i ułomnych jest idealną, plastyczną egzemplifikacją jutrzejszej Ewangelii według świętego Łukasza, w której pan domu nakazuje: „Goń szybko na ulice i zaułki miasta i sprowadź tu ubogich, ułomnych, niewidomych i chromych (...) aby mój dom był zapełniony”. Obraz ten w mistrzowski sposób wprowadza widza w istotę ewangelicznego przesłania o bezwarunkowej Bożej gościnności.

  • November 2 · 25 min

    WYBAWCA MÓJ ŻYJE…czytania i komentarze 2026

    W dzisiejszym rozważaniu pochylimy się nad majestatem śmierci i spojrzymy na jej Zwycięzcę…(Hi 19, 1. 23-27a; Ps 27,1.4.7.8b.9a.13-14; 1 Kor 15, 20-24a. 25-28; Ap 1, 5-6; Łk 23, 44-46. 50. 52-53; 24, 1-6a) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi jedno z najbardziej zagadkowych i wpływowych dzieł europejskiego symbolizmu – obraz „Wyspa umarłych” (niem. Die Toteninsel), namalowany w 1883 roku przez szwajcarskiego mistrza Arnolda Böcklina (1827–1901). Prezentowana na miniaturze trzecia, berlińska wersja tego motywu (wykonana techniką olejną na desce) idealnie oddaje ducha i powagę Dnia Zadusznego. Böcklin, rezygnując z tradycyjnej akademickiej narracji na rzecz malarstwa nastroju (Stimmungslandschaft), stworzył wizualny poemat o przemijaniu, ciszy oraz przejściu do wieczności, który sam artysta opisywał jako obraz mający wywoływać tak absolutne milczenie, by przestraszyło ono nawet pukającego do drzwi. Pod kątem kompozycyjnym i historyczno-sztucznym dzieło charakteryzuje się monumentalną, centryczną strukturą o silnym ładunku dramatycznym. Pośrodku ciemnej, niemal nieruchomej tafli wody wyrasta samotna, skalista wyspa, której pionowe ściany z jasnego wapienia sugerują obecność grobowych katakumb. Wnętrze wyspy porasta zwarta kępa ciemnych, strzelistych cyprysów – drzew, które od czasów antycznych w basenie Morza Śródziemnego stanowią jednoznaczny symbol żałoby, śmierci oraz nieśmiertelności. Ku brzegowi wyspy zmierza z lewej strony mała, łódź kierowana przez charyzmatycznego przewoźnika. Z przodu łodzi stoi tajemnicza postać w całości spowita w biały całun, przed którą spoczywa udekorowana kwiatami trumna. Użycie bieli w tym kontekście odcina się od mrocznego otoczenia i przyciąga wzrok widza, stając się centralnym punktem narracji. Kolorystyka płótna opiera się na chłodnych, wieczornych tonacjach indygo, głębokiego szmaragdu wody oraz przygaszonego złota i różu na wieczornym niebie, co potęguje mistyczne wrażenie zawieszenia między czasem ziemskim a wiecznym. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Böcklina stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu transitus – przejścia duszy przez bramę śmierci ku nieznanemu światu. Ta pełna melancholii, a zarazem dostojeństwa plastyczna wizja podróży w stronę wiecznego spoczynku otwiera przestrzeń do dzisiejszej refleksji nad ewangelicznym obrazem złożenia Chrystusa do grobu oraz niezłomną wiarą Hioba w ostateczne spotkanie z żyjącym Odkupicielem.

  • November 1 · 25 min

    OPŁUKALI SWE SZATY I WYBIELILI WE KRWI BARANKA…czytania i komentarze 01.11.2026

    W dzisiejszym rozważaniu oczywiście usłyszymy o naszym pięknym powołaniu do świętości…(Ap 7, 2-4. 9-14; Ps 24,1-6; 1 J 3, 1-3; Mt 5,1-12a) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi jedno z najważniejszych arcydzieł renesansu północnego – monumentalny obraz ołtarzowy „Adoracja Trójcy Świętej”, namalowany w 1511 roku przez Albrechta Dürera (1471–1528). To wykonane techniką olejną na desce lipowej dzieło zostało zamówione przez norymberskiego kupca Matthäusa Landauera dla kaplicy Wszystkich Świętych przy tamtejszym przytułku dwunastu braci. Obraz reprezentuje szczytowy moment malarskich możliwości artysty po jego drugich podróżach do Włoch, w którym widoczna jest doskonała synteza matematycznego rygoru perspektywy z geometrycznym, mistycznym uniesieniem właściwym epoce humanizmu. Pod kątem kompozycyjnym Dürer oparł strukturę płótna na ściśle zhierarchizowanym układzie sferycznym, inspirowanym wczesnorenesansowymi wizjami państwa bożego (Civitas Dei). Centrum kompozycji stanowi tak zwany Tron Łaski – mistyczne ukazanie Trójcy Świętej. Ponad majestatyczną postacią Boga Ojca w cesarskiej koronie i unoszącą się w blasku gołębicą Ducha Świętego, na osi wertykalnej wyeksponowany został ukrzyżowany Jezus Chrystus. Centralna grupa otoczona jest dynamicznym, wirującym wieńcem aniołów trzymających atrybuty Męki Pańskiej. Poniżej rozpościera się kaskadowy, wielopoziomowy układ postaci ludzkich, ułożonych w symetryczne chmury. Po lewej stronie, prowadzeni przez Matkę Bożą, gromadzą się męczennicy z palmami w dłoniach, po prawej zaś – pod przewodnictwem św. Jana Chrzciciela – postacie Starego Testamentu. Dolny rejestr niebiańskiej wizji zapełnia rzesza wiernych kościoła: od papieży i kardynałów, przez cesarzy, aż po rzemieślników, co podkreśla powszechność zbawienia. W dolnej, ziemskiej strefie Dürer wprowadził głęboki pejzaż przedstawiający jezioro Garda ujęte z ptasiej perspektywy w chłodnych, błękitnawo-zielonych tonacjach. Na skraju tego krajobrazu, po prawej stronie, artysta umieścił swój własny miniaturowy autoportret, opierający się o tablicę z łacińską inskrypcją dokumentującą autorstwo. Kolorystyka całego dzieła opiera się na genialnym, renesansowym kontraście czystych błękitów lśniących ultramaryną, głębokich cynobrów oraz złotych iluminacji, rozświetlających mistyczne postacie i nadających scenie nadrzeczywisty charakter. W kontekście tradycji ikonograficznej wielopoziomowa, pełna rozmachu wizja Dürera stanowi wybitną malarską egzemplifikację motywu obcowania świętych oraz chwały zbawionych. Ta plastyczna, renesansowa panorama niezliczonego tłumu w białych szatach zebranych wokół tronu Bożego tworzy naturalne i głębokie skojarzenie z liturgicznym tekstem z Księgi Apokalipsy, otwierając przestrzeń do dzisiejszego komentarza biblijnego.

  • October 30 · 24 min

    CZY WOLNO W SZABAT UZDRAWIAĆ, CZY TEŻ NIE? … czytania i komentarze 30.10.2026

    W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy radość św. Pawła i jego modlitwę oraz o trosce Jezus także o faryzeuszy… (Flp 1, 1-11; Ps 111 (110), 1b-2. 3-4. 5-6; J 10, 27; Łk 14, 1-6) Obraz na miniaturze to wybitne dzieło zatytułowane „Uzdrowienie człowieka z puchliną wodną” (ang. Healing a man with dropsy), namalowane techniką olejną na płótnie przez włoskiego mistrza dojrzałego baroku, Gregoria Preti, około 1630 roku. Obecnie to pełne psychologicznej głębi arcydzieło sztuki sakralnej pochodzi ze zbiorów rzymskiej szkoły malarskiej i jest powszechnie cenione w najważniejszych europejskich kolekcjach oraz katalogach sztuki dawnej. Płótno to bezpośrednio i z absolutną wiernością ilustruje fragment Ewangelii według św. Łukasza (Łk 14, 1-6), ukazując kameralne spotkanie w szabat, podczas którego Jezus Chrystus konfrontuje się z elitą religijną. Na obrazie nie ma żadnych postaci kobiecych, flakonów z olejkami ani tłumów – cała uwaga skupiona jest wyłącznie na teologicznym sporze i akcie miłosierdzia. Kompozycja tego olejnego dzieła opiera się na bliskim, intymnym kadrowaniu postaci w półfigurach, co sprawia, że widz zostaje wręcz wrzucony w sam środek dramatycznego i pełnego napięcia sporu o istotę szabatu. W centrum akcji Gregorio Preti umieścił Jezusa Chrystusa, którego postać bije wewnętrznym spokojem oraz prorocką stanowczością. Chrystus, odziany w klasyczną tunikę, unosi dłoń w wyrazistym, uroczystym geście błogosławieństwa i uzdrowienia, zwracając się bezpośrednio do siedzącego obok chorego człowieka. Ciało cierpiącego na puchlinę wodną mężczyzny nosi realistyczne ślady fizycznej słabości, a jego pełne nadziei spojrzenie kontrastuje z surowością otoczenia. Wokół tej centralnej osi malarz zgromadził uczonych w Piśmie oraz faryzeuszy, uwiecznionych w pełnych poruszenia, dynamicznych pozach. Włoski mistrz z ogromnym kunsztem psychologicznym oddał na ich twarzach całą paletę negatywnych emocji: od chłodnej podejrzliwości i nieufności, przez badawcze, pełne wyczekiwania spojrzenia, aż po skrywane oburzenie faktem, że Nauczyciel decyduje się na fizyczny akt uzdrowienia w dzień święty. Całość została skąpana w głębokim, barokowym światłocieniu, w którym snop ostrego światła wyłania z mroku kluczowe gesty i mimikę bohaterów, nadając scenie ogromną plastyczność i siłę wyrazu. Wymiar teologiczny i duchowy tego włoskiego arcydzieła perfekcyjnie współgra z przesłaniem ewangelicznym. Wizualna konfrontacja bezlitośnie obnaża iluzję religijności formalnej, która stawia nienaruszalność przepisów prawnych ponad miłosierdzie i bezpośrednią pomoc drugiemu człowiekowi w potrzebie. Gest Chrystusa, który bierze za rękę i uzdrawia chorego na oczach śledzących Go przeciwników, staje się bezpośrednią, namacalną odpowiedzią na zadane przez Niego pytanie: „Czy wolno w szabat uzdrawiać, czy też nie?”. Milczenie faryzeuszy, zilustrowane ich pełnymi napięcia, wyczekującymi postawami na płótnie, ujawnia ich całkowitą bezradność wobec logiki Bożej miłości. Obraz z rzymskiej kolekcji staje się w ten sposób ponadczasowym i niezwykle trafnym wezwaniem dla słuchaczy podcastu, przypominającym, że autentyczna pobożność i bliskość z Bógiem zawsze weryfikują się w naszej gotowości do schylenia się nad cierpiącym bliźnim i odrzucenia bezdusznych, paraliżujących ludzkie serce schematów.

  • October 28 · 18 min

    JESTEŚCIE WSPÓŁOBYWATELAMI ŚWIĘTYCH I DOMOWNIKAMI BOGA…CZYTANIA I KOMENTARZE 28.10.2026

    W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o pięknym powołaniu chrześcijanina oraz o wybraniu do apostołowania…( Łk 2, 19-22; Ps 19, 2-5; Łk 6, 12-19) Obraz na miniaturze to wybitne, późnogotyckie dzieło tablicowe zatytułowane „Rozesłanie apostołów”. Zostało namalowane techniką temperową z użyciem złoconych teł przez anonimowego krakowskiego artystę czynnego w trzeciej ćwierci XV wieku, znanego w historii sztuki jako Mistrz Tryptyku Trójcy Świętej. Obecnie to bezcenne, średniowieczne arcydzieło sztuki sakralnej znajduje się w stałej ekspozycji Pałacu bpa Erazma Ciołka, który jest oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. Malowidło to stanowiło pierwotnie kwaterę jednego z monumentalnych ołtarzy tamtej epoki i wprost, z niezwykłą dosłownością teologiczną, ilustruje moment rozesłania uczniów na krańce znanego wówczas świata, aby głosili Dobrą Nowinę. Kompozycja dzieła opiera się na tradycyjnym dla późnego średniowiecza, hieratycznym i zwartym układzie postaci, w którym centralną osi stanowi figura zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Chrystus został przedstawiony w pozycji stojącej, na symbolicznym wzniesieniu. Jego ciało okrywają fałdowane, ciężkie szaty: głęboka, czerwona tunika oraz narzucony na nią złoty płaszcz o sztywnej strukturze łamanych linii (styl charakterystyczny dla tzw. stylu łamanego w sztuce XV wieku). Prawa dłoń Zbawiciela jest uniesiona w uroczystym, majestatycznym geście błogosławieństwa oraz nakazu misyjnego. Lewa ręka opiera się na długim drzewcu krzyża zwieńczonego triumfalną chorągwią, co jednoznacznie wskazuje na Jego zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. Twarz Chrystusa, okolona brodą, bije dostojeństwem i powagą, a wokół Jego głowy widnieje okazały, nimb krzyżowy. U stóp Zbawiciela, ściśnięta w półkolu, gromadzi się grupa dwunastu apostołów. Przestrzeń wokół nich wypełniona jest dekoracyjnym, grawerowanym tłem ze złotej folii płatkowej, pokrytym motywami roślinnymi i geometrycznymi (tzw. puncowanie), co nadaje scenie wymiar ponadczasowy, niebiański i nierealny. Każdy z apostołów został potraktowany przez Mistrza w sposób indywidualny, o silnie zindywidualizowanych, pełnych emocji rysach twarzy. Postacie ubrane są w wielobarwne, drapowane szaty (odcienie cynobru, błękitu, zieleni oraz ugier), a nad ich głowami unoszą się charakterystyczne dla sztuki gotyckiej, wijące się białe wstęgi inskrypcyjne (tzw. banderole lub filakterie) z łacińskimi podpisami docelowych krain, do których zostają posłani. Uczniowie z głęboką czcią i skupieniem wpatrują się w swojego Mistrza, chłonąc Jego ostatnie pouczenia przed wyruszeniem w nieznany świat. Wymiar teologiczny tego krakowskiego malarstwa tablicowego jest niezwykle monumentalny. Dzieło to bezbłędnie wizualizuje nakaz misyjny dany Kościołowi przez zmartwychwstałego Pana. Mistrz Tryptyku Trójcy Świętej z rzadkim wyczuciem sacrum połączył motyw odkupienia (krzyż) z powołaniem apostolskim. Złote, lśniące tło i brak realizmu krajobrazowego przypominają widzowi, że misja ta, choć dzieje się fizycznie na ziemi, ma swoje źródło i ostateczny cel w rzeczywistości nadprzyrodzonej oraz w wiecznym Królestwie Bożym.

  • October 27 · 20 min

    MĘŻOWIE MIŁUJCIE ŻONY…czytania i komentarze 27.10.2027

    W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy teologię św. Pawła odnośnie małżeństwa i przypowieści o życiu dla Królestwa Bożego…(Ef 5, 21-33; Ps 128 (127), 1b-2. 3. 4-5; Mt 11, 25; Łk 13, 18-21) Obraz w miniaturze: portret małżonków Arnolfinich - Jan van Eyck

  • October 24 · 21 min

    KAŻDEMU Z NAS ZOSTAŁA DANA ŁASKA…czytania i komentarze 24.10.2026

    W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o koncepcjo i Kościoła i o najlepszym Ogrodniku…(Ef 4, 7-16; Ps 122 (121), 1b-2. 4-5; Ez 33, 11; Łk 13, 1-9) Obraz w miniaturze Carla Rahla: „Przypowieść o niepłodnym drzewie figowym” (niem. Das Gleichnis vom unfruchtbaren Feigenbaum)

  • October 18 · 17 min

    ODDAJCIE BOGU CO NALEŻY DO BOGA… czytania i komentarze 18.10.2026

    W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o woli Bożej, uwielbianiu Bogu i rozmijaniu się z Jezusem (Iz 45, 1. 4-6; Ps 96 (95), 1 i 3. 4-5. 7-8. 9 i 10ac; 1 Tes 1, 1-5b; Mt 22, 15-21) Obraz na miniaturze to wybitne dzieło zatytułowane „Grosz czynszowy” (w katalogach światowych znane jako The Tribute Money), namalowane techniką olejną na desce topolowej przez jednego z najwybitniejszych mistrzów włoskiego renesansu i szkoły weneckiej, Tycjana, około 1516 roku. Obecnie to pełne psychologicznej głębi i malarskiego kunsztu arcydzieło sztuki sakralnej znajduje się w stałych zbiorach Galerii Obrazów Starych Mistrzów (Gemäldegalerie Alte Meister) w Dreźnie w Niemczech, stanowiąc jeden z najwspanialszych i najbardziej cenionych obrazów biblijnych w historii kultury europejskiej. Płótno to bezpośrednio i literalnie ilustruje niedzielną Ewangelię według św. Mateusza (Mt 22, 15-21). Artysta z genialną wiernością oddał kulminacyjny moment ewangelicznej perykopy, w której faryzeusze próbują podstępnie pochwycić Jezusa w mowie, zadając Mu pytanie o legalność płacenia podatków rzymskiemu okupantowi, na co Zbawiciel odpowiada wezwaniem do oddania Cezarowi tego, co ludzkie, a Bogu tego, co boskie. Kompozycja tego renesansowego dzieła zachwyca swoją kameralnością oraz genialnym skupieniem uwagi na relacji między dwoma głównymi bohaterami. Tycjan zrezygnował z przedstawiania szerokiego, wielofigurowego tłumu, decydując się na bardzo bliski, intymny kadr ukazujący postacie w półfigurach na głębokim, ciemnym tle. W centrum i po lewej stronie znajduje się Jezus Chrystus, którego postać bije niezwykłym, wewnętrznym dostojeństwem, spokojem oraz duchowym światłem. Ubrany jest w klasyczną, czerwoną tunikę oraz błękitny płaszcz, a Jego delikatne, idealne rysy twarzy ostro kontrastują z profilu z postacią stojącą naprzeciwko. Po prawej stronie malarz przedstawił faryzeusza, którego twarz jest ciemniejsza, poorana zmarszczkami, o ostrych, drapieżnych rysach, wyrażających podstęp i nieszczerość. Punktem centralnym, na który obaj bohaterowie oraz widz kierują swój wzrok, są ich dłonie. Faryzeusz trzyma w palcach srebrną monetę podatkową (rzymski denar), podczas gdy Jezus delikatnie, bez dotykania metalu, wskazuje na nią palcem, obnażając intencje swojego rozmówcy. Mistrzowskie użycie czystego koloru i miękkiego światłocienia nadaje całej scenie niezwykłej plastyczności. Wymiar teologiczny tego włoskiego płótna perfekcyjnie współgra z przesłaniem niedzielnej liturgii słowa. Tycjan na swoim obrazie nie przedstawia politycznego sporu, ale dotyka fundamentalnej prawdy o ludzkiej tożsamości i wolności. Pokazanie monety z wizerunkiem Cezara i słowa Jezusa przypominają, że chociaż człowiek podlega ziemskim prawom i obowiązkom społecznym, to jednak jego wnętrze i dusza noszą w sobie niezatarte podobieństwo oraz obraz samego Boga. Dzieło to doskonale rezonuje z niedzielnym pierwszym czytaniem z Księgi Izajasza, w którym Bóg przypomina o swojej absolutnej suwerenności nad ziemskimi władcami, a także z wersem niedzielnej aklamacji: „Świećcie jak gwiazdy w świecie, trzymając się mocno Słowa Życia”. Olejny obraz Tycjana z drezdeńskiego muzeum staje się w ten sposób ponadczasowym i pełnym powagi wizualnym wezwaniem dla słuchaczy podcastu, przypominającym o konieczności zachowania właściwej hierarchii wartości i oddania Bogu tego, co w nas najcenniejsze – ludzkiego serca.

Showing 1–20 of 104 episodes