CZY WOLNO W SZABAT UZDRAWIAĆ, CZY TEŻ NIE? … czytania i komentarze 30.10.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy radość św. Pawła i jego modlitwę oraz o trosce Jezus także o faryzeuszy… (Flp 1, 1-11; Ps 111 (110), 1b-2. 3-4. 5-6; J 10, 27; Łk 14, 1-6) Obraz na miniaturze to wybitne dzieło zatytułowane „Uzdrowienie człowieka z puchliną wodną” (ang. Healing a man with dropsy), namalowane techniką olejną na płótnie przez włoskiego mistrza dojrzałego baroku, Gregoria Preti, około 1630 roku. Obecnie to pełne psychologicznej głębi arcydzieło sztuki sakralnej pochodzi ze zbiorów rzymskiej szkoły malarskiej i jest powszechnie cenione w najważniejszych europejskich kolekcjach oraz katalogach sztuki dawnej. Płótno to bezpośrednio i z absolutną wiernością ilustruje fragment Ewangelii według św. Łukasza (Łk 14, 1-6), ukazując kameralne spotkanie w szabat, podczas którego Jezus Chrystus konfrontuje się z elitą religijną. Na obrazie nie ma żadnych postaci kobiecych, flakonów z olejkami ani tłumów – cała uwaga skupiona jest wyłącznie na teologicznym sporze i akcie miłosierdzia. Kompozycja tego olejnego dzieła opiera się na bliskim, intymnym kadrowaniu postaci w półfigurach, co sprawia, że widz zostaje wręcz wrzucony w sam środek dramatycznego i pełnego napięcia sporu o istotę szabatu. W centrum akcji Gregorio Preti umieścił Jezusa Chrystusa, którego postać bije wewnętrznym spokojem oraz prorocką stanowczością. Chrystus, odziany w klasyczną tunikę, unosi dłoń w wyrazistym, uroczystym geście błogosławieństwa i uzdrowienia, zwracając się bezpośrednio do siedzącego obok chorego człowieka. Ciało cierpiącego na puchlinę wodną mężczyzny nosi realistyczne ślady fizycznej słabości, a jego pełne nadziei spojrzenie kontrastuje z surowością otoczenia. Wokół tej centralnej osi malarz zgromadził uczonych w Piśmie oraz faryzeuszy, uwiecznionych w pełnych poruszenia, dynamicznych pozach. Włoski mistrz z ogromnym kunsztem psychologicznym oddał na ich twarzach całą paletę negatywnych emocji: od chłodnej podejrzliwości i nieufności, przez badawcze, pełne wyczekiwania spojrzenia, aż po skrywane oburzenie faktem, że Nauczyciel decyduje się na fizyczny akt uzdrowienia w dzień święty. Całość została skąpana w głębokim, barokowym światłocieniu, w którym snop ostrego światła wyłania z mroku kluczowe gesty i mimikę bohaterów, nadając scenie ogromną plastyczność i siłę wyrazu. Wymiar teologiczny i duchowy tego włoskiego arcydzieła perfekcyjnie współgra z przesłaniem ewangelicznym. Wizualna konfrontacja bezlitośnie obnaża iluzję religijności formalnej, która stawia nienaruszalność przepisów prawnych ponad miłosierdzie i bezpośrednią pomoc drugiemu człowiekowi w potrzebie. Gest Chrystusa, który bierze za rękę i uzdrawia chorego na oczach śledzących Go przeciwników, staje się bezpośrednią, namacalną odpowiedzią na zadane przez Niego pytanie: „Czy wolno w szabat uzdrawiać, czy też nie?”. Milczenie faryzeuszy, zilustrowane ich pełnymi napięcia, wyczekującymi postawami na płótnie, ujawnia ich całkowitą bezradność wobec logiki Bożej miłości. Obraz z rzymskiej kolekcji staje się w ten sposób ponadczasowym i niezwykle trafnym wezwaniem dla słuchaczy podcastu, przypominającym, że autentyczna pobożność i bliskość z Bógiem zawsze weryfikują się w naszej gotowości do schylenia się nad cierpiącym bliźnim i odrzucenia bezdusznych, paraliżujących ludzkie serce schematów.
