Królestwo Roślin

Polskie Radio S.A.

Autorska audycja Pawła Sztarbowskiego, na co dzień wicedyrektora Teatru Powszechnego w Warszawie. Wymyślił dla Trójki program, którego celem jest jak najszerzej rozumiana promocja życia wśród roślin, zarówno w sensie praktycznym, poradnikowym – ich uprawy w ogrodach, na balkonach, w domach, na działkach, ale też w sensie filozoficznym i psychologicznym – jako potężnego, niedocenianego przez nas królestwa, dzięki któremu żyjemy i możemy przetrwać, a także w sensie kulturowym – jako motywu dla historii sztuki i kultury.

Play

Open in

21 episodes
fortnightly
Avg 35 min
Polish

Episodes 21

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.

August 23 · 35 min
Rośliny jako "infrastruktura" miasta
Czy Warszawa może być naprawdę suwerenna, jeśli nie potrafi sama się wyżywić? Ile kilometrów przebywa jabłko, pomidor czy marchewka, zanim trafi na nasz stół? Czy lokalne jedzenie jest aktem politycznym, a pole, sad i ogród działkowy mogą być taką samą infrastrukturą miasta jak droga czy wodociąg? Czy Warszawa zapomniała, że jej obrzeża były kiedyś pełne wsi i sadów? I kto właściwie decyduje o tym, co może rosnąć w mieście i co dzieje się z ziemią, która nas żywi? Rozmowa kuratorem 18. festiwalu Warszawa w Budowie - Jakubem Depczyńskim o suwerenności żywnościowej i miejskim metabolizmie.
August 9 · 32 min
Ogrody w rytmie natury. Jak zmieniają się razem z porami roku?
Czy ogrodowa przestrzeń może być naturalnie zmienna i żyć w pełnej harmonii z rytmem pór roku? W audycji przyglądamy się sztuce projektowania ogrodów, które zachwycają i ewoluują przez cały rok. Naszą gościnią jest Karolina Kowalczyk-Sitarek, która opowiada o sekrecie tworzenia przestrzeni bliskich naturze, wykorzystaniu sezonowości i dostrzeganiu piękna w każdej fazie wzrostu roślin.
July 26 · 36 min
Fenomen ROD-ów trwa. Agnieszka Tomasik o sekretach miejskich działek
W tym wydaniu Królestwa Roślin rozmawiamy o ROD – Rodzinnych Ogródkach Działkowych. Podczas lockdownu towarzyszącemu epidemii Covid-19 przeżyły swój renesans, ale ich popularność nadal nie gaśnie. Gościnią audycji jest Agnieszka Tomasik – ogrodniczka z ROD Fort Szczęśliwice.
July 12 · 51 min
Jak drzewa przeciwdziałają upałom?
Tym razem zastanawiamy się nad tym, w jaki sposób drzewa przeciwdziałają upałom... szczególnie w miastach, gdzie mury i ulice potrafią rozgrzać się do temperatury 60, a nawet 80 stopni Celsjusza. Gościem audycji jest prof. Ewa Zaraś - dziekan Wydziału Ogrodniczego SGGW w Warszawie.
July 5 · 34 min
Skąd biorą się mody na rośliny?
Z Łukaszem Skopem - dziennikarzem, ogrodnikiem i popularyzatorem wiedzy o roślinach rozmawiamy o tym skąd biorą się trendy ogrodnicze, kto je kreuje i jakie gatunki dziś podbijają serca miłośników zieleni? Które rośliny są niedoceniane i zasługują na znacznie większą uwagę, a które są przeceniane? Jak założyć prostą, ale pomysłową rabatę? Jak zmieniają się nasze ogrody i dlaczego czasem warto pójść pod prąd ogrodniczym modom?
June 14 · 31 min
Kto decyduje o losie drzew rosnących przy naszych ulicach?
Jak dbać o stare drzewa w mieście? Dlaczego po wycince pnie ścina się tuż przy ziemi? Jak wyglądają nowe nasadzenia, które mają służyć mieszkańcom przez kolejne dekady? Zastanowimy się także, jakie wyzwania stoją przed miejską zielenią i jak pogodzić bezpieczeństwo, rozwój miasta oraz ochronę przyrody. Rozmowa z Grzegorzem Szczerbą, głównym specjalistą ds. dendrologii w Zarządzie Zieleni m.st. Warszawy.
May 31 · 37 min
Czy ogród może nauczyć nas cierpliwości i uważności wobec świata?
Katarzyna Bellingham - ogrodniczka i popularyzatorka naturalnego podejścia w uprawie roślin opowiada o ekologicznym ogrodnictwie, poszanowaniu dla natury oraz znaczeniu planowania w tworzeniu harmonijnej, żyjącej przestrzeni. Punktem wyjścia do rozmowy była jej książka "Dobry rok w ogrodzie".
May 17 · 31 min
Czy istnieje coś takiego jak "polska flora"?
Czy natura uznaje granice państwowe? Jakie rośliny występują tylko na obszarze Polski? Czego możemy się od nich dowiedzieć o zmianach klimatu? O rodzimych gatunkach, wędrujących roślinach i tym, jak zmienia się krajobraz naszej przyrody, opowiada dr Marcin Kotowski z Ogrodu Botanicznego PAN - Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie.
May 3 · 33 min
Czy rośliny mogą uratować świat? Co by się stało, gdyby niektórych zabrakło?
Czym jest bioróżnorodność i dlaczego jej utrata może mieć poważne konsekwencje dla naszego życia? Czy każdy z nas może realnie wspierać zapylacze? Jakie rośliny są miododajne i dlaczego są tak ważne dla pszczół? Czym różnią się od roślin pyłkodajnych i nektarodajnych? Jakie gatunki warto sadzić w ogrodach i na balkonach, by wspierać zapylacze? Rozmowa z Mikołajem Siemaszko z Fundacji Zielona Mrówka.
April 19 · 32 min
Jak opowiadać o roślinach w świecie, który coraz szybciej się zmienia?
Co dzieje się na styku sztuki, natury, intuicji i zapomnianych form wiedzy? Agnieszka Brzeżańska jest w polskiej sztuce pionierką traktowania roślin nie tylko jako tła, ale pełnoprawnych podmiotów. Punktem wyjścia do rozmowy jest jej wystawa "Przeszłość i przyszłość przybywają jednocześnie" w Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej. poświęcona relacji człowieka z naturą. To także refleksja nad rolą sztuki w czasach chaosu klimatycznego i pytanie, czy powrót do zapomnianych form wiedzy związanych z roślinami jest wyborem, czy koniecznością?
April 5 · 33 min
Czy las może być lekarstwem na stres i zmęczenie?
Czym są kąpiele leśne? Jak zanurzyć się w naturze? Czy można zbadać wpływ lasu na nasze zdrowie? Czy lekarze przepisują spacery po lesie na receptę? Rozmowa z prof. Emilią Janeczko z Instytutu Nauk Leśnych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
March 22 · 31 min
Co dzieje się z roślinami w czasie wojny?
Iwa Kołodziejska z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego prowadziła badania etnobotaniczne m.in. na Podolu, Zakarpaciu czy Dagestanie. Opowiada jak przekazywana z pokolenia na pokolenie wiedza o roślinach zderza się z brutalną rzeczywistością wojny. Jak zmienia się ukraińska przyroda pod wpływem zniszczeń? Jak naukowcy, mimo zagrożenia, dokumentują straty oraz ślady ekobójstwa?
March 8 · 33 min
Jadalne rośliny przedwiośnia
Czy z mniszka lekarskiego można zrobić kawę? Czy sok z brzozy może zastąpić wodę? Co można znaleźć i zjeść lub wypić w lesie i na łące po pierwszych roztopach? Czym jest przednówek i dlaczego w dawniejszych czasach był to okres kontrolowanego głodu? Ze Szczepanem Kopciem z Instytutu Nauk Leśnych SGGW w Warszawie rozmawia Paweł Sztarbowski.
February 22 · 29 min
Czeski humor i ogrodnictwo w książce Karela Čapka - "Rok ogrodnika"
Elżbieta Zimna - bohemistka i tłumaczka opowiada o "Roku ogrodnika" Karela Čapka, a Anna Kłos, aktorka Teatru Dramatycznego w Warszawie przeczyta fragmenty tej niezwykłej książki i opowie o swoich botanicznych pasjach. Pełna autoironii, czułości i filozoficznej refleksji opowieść o pracy w ogrodzie okazuje się czymś więcej niż tylko zapisem ogrodniczych zmagań. Čapek, z właściwym sobie humorem, pisze o cierpliwości, porażkach i radościach. Czy rozmawiając o ogrodzie, nie rozmawiamy tak naprawdę o życiu? O uważności, rytmie natury i potrzebie troski - zarówno o rośliny, jak i o siebie nawzajem?
February 8 · 36 min
O roślinnych afrodyzjakach
O roślinnych afrodyzjakach - z prof. Ewą Zaraś, dendrolożką z Wydziału Ogrodniczego Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie rozmawia Paweł Sztarbowski. Czy rośliny mogą działać w rytuałach miłosnych? Z czego wynika ich erotyczna moc? Dlaczego to róża jest symbolem pożądania? Czym różniła się Noc Kupały od dzisiejszych Walentynek?
January 25 · 37 min
Czy współcześni artyści są ślepi na rośliny?
W jaki sposób królestwo roślin staje się inspiracją do tworzenia dzieł sztuki? Co wynika ze współpracy osób tworzących sztukę z osobami zajmującymi się biologią? Czy rośliny mają podmiotowość? Dlaczego ich zrozumienie jest tak ważne w obliczu zmian klimatycznych? Rozmowa z Zofią Kwasieborską Keller.
January 11 · 39 min
Czy można być warzywnym aktywistą?
Nikodem Trojnarow - studentow rzeźby we Włoszech, rozwija na Podkarpaciu projekt Farma Prymula. Dlaczego warto uprawiać rodziny jadalne? Czy to duże wyzwanie? Jak to zaplanować? Dlaczego produkowanie własnego jedzenia daje nam szczęście i zdrowie?
Dec 28, 2025 · 38 min
Jak reprezentować rośliny... w teatrze?
Jak zrobić spektakl o drzewach? Dlaczego rośliny tak rzadko stają się bohaterkami dzieł sztuki? Jak przezwyciężyć naszą ślepotę na rośliny? Jak sprawić, żeby krajobraz przestał być jedynie tłem? Rozmowa z dr hab. Weroniką Szczawińską.
Dec 14, 2025 · 34 min
Wartościowe... nieużytki
Jaką wartość mają nieużytki? Czym jest czwarta przyroda? Jak myśleć o zieleni miejskiej na opuszczonych terenach? Rozmowa z doktorem Maciejem Łepkowskim z Katedry Architektury Krajobrazu SGGW w Warszawie.
Nov 30, 2025 · 38 min
Dlaczego ludzie tworzą zielniki?
Co to są są herbaria? Które z nich są najsłynniejsze? Dlaczego ludzie od wieków suszą rośliny i tworzą z nich kolekcje? Rozmowa z prof. Ewą Zaraś-Juszkiewicz z z Katedry Ochrony Środowiska i Dendrologii w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Showing 1–20 of 21 episodes