Eos Wetenschap

eoswetenschap

Een Eos-redacteur gaat samen met een wetenschapper op zoek naar heldere antwoorden op grote en kleine vragen.

Play

Open in

20 episodes
Avg 34 min
Dutch

Episodes 20

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

#175
June 24 · 31 min
Wat kan een simpel waterstaal ons vertellen over een invasieve soort? - Eos Pipet 2026
Bioloog Teun Everts (INBO en KU Leuven) onderzocht de genetische samenstelling van Amerikaanse stierkikkers in Vlaanderen om beter te begrijpen hoe deze schadelijke, uitheemse invasieve soort zich zo snel over een groot gebied heeft kunnen verspreiden.
#176
June 24 · 33 min
Hoe onderzoek je een virus tijdens de uitbraak? - Eos Pipet 2026
Aan het begin van een grote uitbraak van een nieuwe mpox-variant in de Democratische Republiek Congo besloot infectioloog Isabel Brosius (ITG) om meteen naar de regio af te reizen. Ze leidde een team dat in korte tijd een onderzoekscentrum opzette, met een lokaal testlaboratorium en een gratis behandelcentrum. Isabel Brosius is voor haar onderzoek genomineerd voor de Eos Pipet. Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt haar hoe onderzoek tijdens een uitbraak verloopt.
#177
June 24 · 26 min
Hoe kun je het binnenste van een ster zien zonder er ooit naartoe te gaan? - Eos Pipet 2026
Jelle Vandersnickt realiseerde al tijdens zijn masteronderzoek een primeur. In de ‘bevingen’ binnenin een zware, snel roterende ster vond hij bewijs voor een intern magnetisch veld. Met wiskundige technieken probeert hij nu verder door te dringen in dat soort sterren.
#178
June 24 · 28 min
Praten kinderen tegenwoordig nog wel Nederlands? - Eos Pipet 2026
‘Oh my god! Sick! Crazy!’ Gebruiken jongeren voortdurend Engelse woorden, zoals veel volwassenen denken? Melissa Schuring nam jongerentaal onder de loep en ontdekte dat het wel meevalt. Ze is voor haar onderzoek genomineerd voor de Eos Pipet.
#179
June 24 · 26 min
Hoe spoor je een virusuitbraak op voordat iemand ziek wordt? - Eos Pipet 2026
Mustafa Karataş van het Rega Instituut in Leuven werkt aan een methode om virussen op te sporen in afvalwater en lucht. Wetenschappers kunnen zo nieuwe uitbraken zien aankomen, nog voor iemand ziek wordt. Mustafa Karataş is genomineerd voor de Eos Pipet 2026. Deze aflevering is in het Engels.
#180
June 24 · 1 hr 2 min
Planeet België – België als dinoland (afl. 4/5)
125 miljoen jaar geleden draven kuddes iguanodons door onze streken, ook rond een met water gevulde verzakking in Bernissart (Henegouwen). Vele tientallen dorstige viertonners zullen erin verzeild raken en stikken. Hun verdrinkingsdood wordt ons paleontologische geluk: hun resten fossiliseren perfect en schuiven door de onstabiele ondergrond tot in de dieperliggende steenkoollagen van het carboon. Daar stoten twee mijnwerkers in 1878 op de eerste botten. De Iguanodons van Bernissart worden de Steen van Rosetta voor de prille dinopaleontologie. Met de huidige beeldvormingstechnieken komen paleontologen nieuwe details te weten over het leven van onze Iguanodons en over het ecosysteem rond dat moeras van Bernissart. In deze vierde aflevering doorlopen we de evolutie van dinosauriërs: van hun bescheiden begin in het trias, over hun hoge vlucht in de jura, tot een asteroïde aan het einde van het krijt een einde maakte aan hun heerschappij. Maar een paar gevederde soorten vlogen door de apocalyps heen. En we trekken naar een onbekende maar verbluffende plek in de buurt van Maastricht, waar die apocalyps te zien is… Planeet België is een podcast van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke, in samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS). Lees het artikel in Eos Wetenschap (zomernummer 2026) of op www.naturalsciences.be/r/planeetbelgie
#174
May 13 · 21 min
Zijn topmuzikanten eigenlijk topsporters? - Ik heb een vraag
Uren en uren oefenen. Presteren op topniveau, terwijl honderden mensen naar je kijken. En intussen het maximum van je lichaam vragen, zowel fysiek als mentaal. Zijn topmuzikanten eigenlijk topsporters? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan Nathalie Roussel, hoogleraar aan de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Zij is ook oprichter van Antwerp HeArts, een centrum voor de preventie en behandeling van klachten bij kunstenaars.
#173
April 22 · 1 hr 3 min
Planeet België – België als tropisch moerasbos (afl. 3/5)
Driehonderd miljoen jaar geleden is ons land een moerasgebied vol bizarre bomen pal op de evenaar. De plantenrijke en zompige wereld van het carboon zal samengeperst worden tot steenkool. Het zwarte goud is sinds de 19de eeuw aan een verschroeiend tempo ontgonnen en verbrand. Het leven heeft tijdens het carboon een tactiek gevonden om ook op droge plekken te overleven: planten ontwikkelen zaden, reptielen eieren. Dat zal hen in de verdere evolutie geen – haha – windeieren leggen! Op het einde van het carboon botst de wereld bijeen tot het gigacontinent Pangea. Die gebergtevorming liep bij ons dood op de huidige taalgrens. Daarom is Vlaanderen behoorlijk vlak, en Wallonië schots en scheef. Deze derde podcastaflevering is een ode aan de mijnwerkers, die honderden meters onder de grond, in de hitte en het stof, gigantische risico’s namen voor de industriële vooruitgang. Planeet België is een podcast van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke, in samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS). Lees het artikel in Eos Wetenschap (meinummer 2026) of op www.naturalsciences.be/r/planeetbelgie
#172
March 30 · 32 min
Kunnen we huizen circulair maken? - Ik heb een vraag
Vandaag bouwen we onze huizen vaak met materialen en methodes die grondstoffen uitputten en afval creëren. Kunnen we bouwen circulair maken, en dus huizen bouwen, afbreken en terug opbouwen zonder afval te produceren? In deze aflevering verkent Eos-redacteur Kim Verhaeghe het circulair bouwen met Alexis Versele, als architect verbonden aan de KU Leuven.
#171
March 16 · 23 min
Hoe komen vogels aan hun prachtige kleuren? - Ik heb een vraag
Rood, geel, blauw, glanzend, mat en zelfs kleuren die veranderen naargelang vanuit welke hoek je ze bekijkt. Is al die kleurenpracht bij de vogels uniek? Hoe komen ze aan hun kleuren? En in welke mate kunnen vogels elkaars spectaculaire kleuren zien? Allemaal vragen voor evolutionair bioloog Michael Nicolai.
#170
March 5 · 40 min
Hoe worden spieren sterker? - Ik heb een vraag
Als je vaak gaat sporten dan word je na verloop van tijd beter; dat komt onder andere omdat je spieren sterker worden. Maar wat gebeurt er op dat moment in je spieren? Hoe worden spieren sterker? Wat hebben ze daarvoor nodig? En waarom worden spieren moe? Eos-redacteur Kim Verhaeghe legt deze en andere vragen over spieren voor aan inspanningsfysioloog Eline Lievens.
#169
February 24 · 34 min
Waarom is de natuur zo symmetrisch? - Ik heb een vraag
We hebben twee armen, twee benen, twee ogen, en ons lichaam kan je van boven naar onder in twee perfect gelijke stukken delen. Ook bladeren of bloemen lijken vaak opgebouwd uit perfecte vormen en patronen. Hoe komt dat? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan wiskundige Jan Rombouts. Hij bekijkt de celcyclus van levende wezens niet vanuit de biologie, maar giet die in wiskundige vergelijkingen.
#168
February 18 · 52 min
Planeet België – België als tropisch koraalrif (afl. 2/5)
Vierhonderd miljoen jaar geleden: België ligt net onder de evenaar en heeft een heftige periode van botsingen en gebergtevormingen achter de rug. Ons land erodeert tot een plat pays en verdwijnt grotendeels onder een tropische zee met koraalriffen. We nemen je mee naar dat Great Barrier Reef. Die riffen zullen verstenen tot kalksteen, zoals het wereldberoemde Belgische marmer en onze populaire blauwsteen. En het leven? Dat heeft zich intussen aan land gewaagd. Na de planten, schimmels en geleedpotigen slepen kwastvinnige vissen zich op het droge. Aan die vissen met gespierde vinnen hebben alle viervoeters, ook wij, hun bestaan te danken. De diepste reis door ons land, deel 2. Planeet België is een podcast van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke, in samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS). Lees het artikel in Eos Wetenschap (maartnummer 2026) of op www.naturalsciences.be/r/planeetbelgie
#167
February 11 · 22 min
Kunnen mensen ook in winterslaap gaan? - Ik heb een vraag
Sommige dieren gaan in winterslaap. Zouden mensen dat ook kunnen? Eind november in bed kruipen, om in maart weer wakker te worden. Liesbeth Gijsel vraagt het in deze aflevering aan Eos-collega Ilse Boeren. Zij verdiepte zich voor een artikel in de nieuwe editie in het fenomeen winterslaap.
#165
Dec 15, 2025 · 1 min
Planeet België - Trailer
België heeft er een bewogen reis van zo’n vijfhonderd miljoen jaar op zitten. Onze lap grond begon rond de zuidpool, passeerde langs de evenaar en meerde – voorlopig – aan in het noordelijk halfrond. Een reis vol dramatische botsingen. Ze hebben van ons land een geologisch eldorado gemaakt. We trekken mee met geologen, paleontologen en burgerwetenschappers, die het landschap en het leven dat er ooit in rondzwom, -kroop of -vloog reconstrueren. Maak je klaar voor de diepste reis door ons land. Het verhaal van onze bijzondere ondergrond, in vijf afleveringen. Planeet België is een podcast van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke. In samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS). Lees de bijbehorende longreads in Eos en op www.naturalsciences.be (tussen januari en september 2026)
#166
Dec 15, 2025 · 35 min
Planeet België - Wij zijn Avaloniërs (afl. 1/5)
De oorsprong van België – en van Noordwest-Europa – is een mysterieus continentje dat ‘Avalonië’ heet. Het begint een half miljard jaar geleden vanaf de zuidpool aan een onwaarschijnlijke odyssee. Avalonië crasht al snel met twee grotere landmassa’s. Die botsingen doen de twee gebergten ontstaan die ons land zullen tekenen: het massief van de Ardennen en dat van Brabant. Wanneer die twee oprijzen, heeft de evolutie van het leven al een kickstart gekregen. Zwemt daar onze verste gewervelde voorouder? Het bewogen verhaal van onze ondergrond, deel 1. Planeet België is een podcast van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke, in samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS). Lees het artikel in Eos Wetenschap (januarinummer 2026) of op www.naturalsciences.be
#164
Nov 13, 2025 · 35 min
Hoe ontstaat een aardbeving? - Ik heb een vraag
De aarde onder onze voeten lijkt stevig, maar ze is constant in beweging. Soms wringt er iets diep onder de grond, en dan... bam … een aardbeving. Hoe ontstaat een aardbeving? Kunnen we aardbevingen voorspellen? En wist je dat ook bij ons de aarde stevig kan beven? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het in deze aflevering aan geoloog Katleen Wils van de Universiteit Gent
#163
Oct 23, 2025 · 28 min
Waar zijn de vissen in de winter? - Ik heb een vraag
Net als vogels maken ook veel vissen een trektocht. In de winter zoeken ze warmere oorden op. Hoe vinden ze de weg, en waar gaan ze naartoe? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vertelt het in deze podcast aan collega Liesbeth Gijsel.
#162
Oct 10, 2025 · 1 hr 1 min
Moeten dokters vaker lichaamsbeweging voorschrijven? - Ik heb een vraag
Er bestaat een medicijn dat tegelijk helpt tegen veroudering, hartziekten, sommige kankers en zelfs depressie, en neen, het is geen superpil, ik heb het over lichaamsbeweging: regelmatig wandelen, lopen, fietsen, tuinieren of dus gewoon bewegen. Moeten dokters vaker een paar kilometer wandelen voorschrijven in plaats van een pil? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan inspanningsfysioloog Wim Derave van de Universiteit Gent.
#161
Sep 26, 2025 · 28 min
Hoe maak je het perfecte bos? - Ik heb een vraag
Onze bomen hebben het lastig. Hitte, droogte, ziektes en stormen eisen hun tol. Hoe maken we onze bossen bestand tegen de klimaatverstoring? Eos-redacteur Ilse Boeren nodigde collega Liesbeth Gijsel uit in het Zoniënwoud voor een gesprek over de toekomst van onze bomen.

Showing 1–20 of 20 episodes