Skip to content
Sign in
Artwork for AmerykaPL
News

AmerykaPL

AmerykaPL

AmerykaPL to największe medium w Stanach Zjednoczonych dla Polaków w USA i na całym świecie. Magazyny, felietony, newsy, polityka, kultura, rozrywka. Wszystko to i wiele więcej na amerykapl.com!

Play
Open in
  • 55 episodes
  • Avg 11 min
  • Polish

Episodes 55

NewestOldestLongest
All20Unplayed20In progress0Played0
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • August 29 · 7 min

    Felieton 2.0 - Elon rządził Marsem, zanim urodził się Musk

    Na długo przed narodzinami Elona Muska Wernher von Braun napisał powieść, w której przywódca Marsa nosił tytuł „Elon”. Nie było to proroctwo ani imię konkretnej osoby, lecz niezwykły zbieg okoliczności potwierdzony w oryginalnym maszynopisie z końca lat czterdziestych. Odcinek wyjaśnia, skąd wzięła się ta historia i dlaczego internet do dziś widzi w niej niemal błąd Matrixa.

  • August 24 · 11 min

    Felieton 2.0 - Lindsay Clancy i epidemia ekspertów z TikToka

    Żyjemy w czasach, w których do zostania ekspertem nie potrzeba już studiów, doświadczenia ani nawet przeczytania akt. Wystarczy jeden film na TikToku, dramatyczna muzyka i osoba mówiąca: „Zauważyłam coś, czego nie zauważyli śledczy”." Później do akcji wchodzi sztuczna inteligencja. W kilka sekund produkuje streszczenie, teorię i listę „podejrzanych szczegółów”. Człowiek ogląda trzy minuty materiału i nagle wie lepiej niż policja, prokuratorzy, obrońcy, psychiatrzy oraz ludzie, którzy siedzą na sali sądowej od kilku tygodni. Sprawa Lindsay Clancy jest tego podręcznikowym przykładem.

  • August 21 · 8 min

    Felieton 2.0 - Pięć kilo ziemniaków i koniec świata

    „Marsjanin” pokazał, że ziemniak może uratować astronautę. Historia Irlandii przypomina, że społeczeństwo uzależnione od jednego plonu może zginąć razem z nim. Pomiędzy tymi opowieściami mieści się cała prawda o jedzeniu. Kiedy zakupy staną się zbyt drogie, przechodzimy na tłuczone ziemniaki z maślanką i multiwitaminą — zażartował ktoś w internetowej dyskusji. Ktoś inny dorzucił kapustę i zauważył, że właśnie wynaleźliśmy colcannon, irlandzkie danie starsze od większości współczesnych porad dietetycznych. Następni zaproponowali fasolę, owsiankę, sezonowe warzywa, mniszek lekarski i sumak. W ciągu kilku komentarzy plan przetrwania na jednym produkcie zmienił się w normalną kuchnię. I bardzo dobrze, bo właśnie na tym polega różnica między składnikiem a dietą.

  • August 20 · 6 min

    Felieton 2.0 - Koliber, czyli piękno w stanie oblężenia

    W Brazylii nazywa się go „całującym kwiaty”. Dla dawnych Mexików był ptakiem wojowników. Koliber mieści w kilku gramach czułość, wściekłość i metabolizm pracujący na granicy biologicznych możliwości. Pierwsze spotkanie z kolibrem łatwo pomylić z atakiem wyjątkowo dużego owada. Coś przelatuje obok ucha, buczy, zatrzymuje się w powietrzu, po czym bez rozbiegu rusza do tyłu. Dopiero błysk metalicznych piór zdradza, że nie był to szerszeń ani miniaturowy dron, lecz ptak. Dla mieszkańca Europy jest to widok niemal egzotycznie nierealny. I nic dziwnego: kolibry są naturalnie związane wyłącznie z Amerykami. Nie występują rodzime w Europie, Afryce, Azji ani Australii. Cała rodzina, licząca według BirdLife około 368 gatunków, rozwinęła się w Nowym Świecie — od Alaski po południowe krańce Ameryki Południowej, z największym bogactwem gatunków w tropikach.

  • August 20 · 18 min

    Rozmówki polsko-polskie - Czarnogóra

    Anna Krauze Radovic mieszka w Czarnogórze, gdzie poznała swojego męża i razem wychowują dwoje dzieci. Codzienność przypomina czasem Polskę sprzed 30 lat.

  • August 19 · 6 min

    Felieton 2.0 - Czekolada ma kuzyna w Amazonii

    Cupulate powstaje niemal tak jak czekolada, lecz z nasion cupuaçu. Nie jest jej wierną kopią — i właśnie dlatego może być początkiem czegoś ciekawszego niż kolejny zamiennik. Czekolada ma tak silną pozycję w naszej kulturze, że wszystko, co jest brązowe, kremowe i słodkie, musi się z nią natychmiast zmierzyć.

  • August 18 · 12 min

    Wszyscy Ludzie Prezydenta - 75. Albert Gallatin

    Albert Gallatin był najdłużej urzędującym sekretarzem skarbu USA (1801–1814). Uporządkował finanse młodej republiki, zorganizował finansowanie zakupu Luizjany, pomógł zakończyć wojnę 1812 roku, a później współtworzył Uniwersytet Nowojorski.

  • August 18 · 9 min

    Wszyscy Ludzie Prezydenta - 74. John Marshall

    John Marshall był czwartym i najdłużej urzędującym prezesem Sądu Najwyższego USA (1801–1835). Ukształtował amerykańskie prawo konstytucyjne, a dzięki jego orzeczeniom Sąd Najwyższy stał się potężną, równorzędną gałęzią władzy federalnej.

  • August 18 · 11 min

    Wszyscy Ludzie Prezydenta - 73. Eli Whitney

    Nie każdy wynalazek prowadzi świat dokładnie w tym kierunku, którego oczekiwał jego twórca. Maszyna może rozwiązać jeden problem, a jednocześnie stworzyć kilka nowych. Może zwiększyć wydajność, przynieść ogromne bogactwo i przyspieszyć rozwój całego kraju, ale jej społeczne konsekwencje mogą okazać się tragiczne. Tak właśnie wygląda historia Eli Whitneya.

  • August 18 · 6 min

    Felieton 2.0 - Łąka pod napięciem, pszczoła nie tylko widzi i wącha kwiat

    Pszczoła nie tylko widzi i wącha kwiat. Potrafi również wyczuć jego pole elektryczne. Łąka okazuje się siecią informacyjną, która działała miliony lat przed wynalezieniem Wi-Fi. Elektryczność statyczna ma fatalny dział marketingu. Kojarzy się głównie z balonem przyklejonym do ściany, włosami stojącymi dęba albo małą iskrą, która zimą przeskakuje między palcem a klamką. Szkolna ciekawostka. Fizyczny dowcip bez większego znaczenia. Tymczasem na łące elektryczność statyczna obsługuje jeden z najważniejszych systemów logistycznych planety.

Showing 21–40 of 55 episodes