Zimmerman en Space

Hens Zimmerman

Een astronomische combinatie van wetenschap en flauwekul.

Subscribe Listen in podnod RSS feed Show website

192 episodes
Updated Sunday

Episodes192

Newest first

Oct 28, 2025 · 12 min
Alweer een enge steen: 2025 SC79
Eigenlijk maak ik deze podcast al die jaren vooral omdat ik er zo'n lol in heb kleine luisterverhalen te maken. Dat deed ik al toen ik nog op de basisschool zat met de vier sporen Aristona bandrecorder van mijn ouders. Tegenwoordig gaat dat veel gemakkelijker, maar dat ter zijde. In deze aflevering maken we melding van 2025 SC79, een steen die nietsvermoedend om de zon cirkelt. Moeten we ons zorgen maken? In deze aflevering hoort u of dat zo is. Astronomers discover 2nd fastest asteroid in the solar system hiding in the sun's glare: https://www.space.com/astronomy/asteroids/astronomers-discover-2nd-fastest-asteroid-in-the-solar-system-hiding-in-the-suns-glare MPEC 2025-T164 : 2025 SC79: https://www.minorplanetcenter.net/iau/mpec/K25/K25TG4.html Steun deze podcast en koop het album met muziek: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Oct 22, 2025 · 16 min
AMIGO: een neuraal netwerk verbetert foto's van de Webb ruimtetelescoop
Wat doet men als een sensor op een ruimtevaartuig in de praktijk een beetje onderpresteert? Een upgrade uitvoeren is lastig als het ruimtevaartuig in kwestie ver weg van de aarde in een baan rond de zon geparkeerd staat. De oplossing is in het geval van de Webb ruimtetelescoop een stuk software met de naam AMIGO. De James Webb-ruimtetelescoop ziet weer scherp dankzij slimme software: https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/16/de-james-webb-ruimtetelescoop-ziet-weer-scherp-dankzij-slimme-software-a4909800 AMIGO: a Data-Driven Calibration of the JWST Interferometer: https://arxiv.org/abs/2510.09806 Software solution can correct image blurring by James Webb Space Telescope: https://phys.org/news/2025-10-software-solution-image-blurring-james.html Image reconstruction with the JWST Interferometer: https://arxiv.org/pdf/2510.10924 AMIGO in GitHub: https://github.com/LouisDesdoigts/amigo De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Oct 13, 2025 · 15 min
Een mysterieuze donkere blob in het systeem JVAS B1938+666
In deze aflevering hebben we het over een onzichtbaar object, dat astronomen toch hebben weten te detecteren. Helemaal knap omdat het miljarden lichtjaren van ons vandaan staat. Astronomen ‘fotograferen’ een mysterieus donker object in het verre heelal: https://www.astronomie.nl/nieuws/astronomen-fotograferen-een-mysterieus-donker-object-in-het-verre-heelal-4697 A million-solar-mass object detected at a cosmological distance using gravitational imaging: https://www.nature.com/articles/s41550-025-02651-2 An extended and extremely thin gravitational arc from a lensed compact symmetric object at redshift of 2.059: https://academic.oup.com/mnrasl/article/544/1/L24/8262431?login=false JVAS B1938+666, a quad image gravitational lens: https://www.jb.man.ac.uk/research/gravlens/lensarch/B1938+666/B1938+666.html Jodrell Bank observatorium: https://www.jodrellbank.net/visit/ SHARP–I.Ahigh-resolution multiband view of the infrared Einstein ring of JVAS B1938+666: https://ui.adsabs.harvard.edu/link_gateway/2012MNRAS.424.2800L/PUB_PDF The Hyper Suprime-Cam Subaru Strategic Program (HSC-SSP): https://hsc.mtk.nao.ac.jp/ssp/ JIVE: https://www.jive.eu/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Oct 7, 2025 · 11 min
Een zwerfplaneet die extreem groeit
We hebben het in deze podcast al wel eens eerder gehad over zwerfplaneten of "rogue planets". Het geval waar we het in deze aflevering over hebben, groeit van tijd tot tijd met zes miljard ton materiaal per seconde! Eenzame planeet ontdekt die in recordtempo groeit: https://www.eso.org/public/netherlands/news/eso2516/?lang=nl Discovery of an Accretion Burst in a Free-floating Planetary-mass Object: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae09a8 Cha 1107−7626: https://en.wikipedia.org/wiki/Cha_1107%E2%88%927626 Webb Discovers Six New "Rogue Worlds" that Provide Clues to Star Formation: https://www.universetoday.com/articles/webb-discovers-six-new-rogue-worlds-that-provide-clues-to-star-formation Steun deze podcast en koop het album met muziek: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Sep 30, 2025 · 12 min
HOPS-315: Een kijkje in de geboorte van planeten
In het zonnestelsel-in-wording HOPS-315 kunnen astronomen zien hoe ons eigen zonnestelsel er zo'n 4.6 miljard jaar geleden uit moet hebben gezien. En u hoort in deze aflevering hoe u een royale selectie van de muziek van deze podcast als album kunt kopen op Bandcamp. Witnessing a solar system’s dawn, for the 1st time: https://earthsky.org/space/solar-systems-dawn-hops-315-silicon-monoxide/ Refractory solid condensation detected in an embedded protoplanetary disk: https://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso2512/eso2512a.pdf HL Tauri (foto van protoplanetaire schijf): https://en.m.wikipedia.org/wiki/HL_Tauri Steun de show en koop de muziek van deze podcast: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Sep 23, 2025 · 11 min
Een opmerkelijke gammaflits
In deze aflevering behandelen we de recente waarneming van een gammaflits, die zich niet aan de regels lijkt te houden. Als u geen idee heeft wat een gammaflits is: geen zorgen, dat leg ik ook uit met mijn gebruikelijk slome stem. Astronomen ontdekken mysterieuze gammaflits, die anders is dan al zijn voorgangers: https://www.eso.org/public/netherlands/news/eso2514/ The day long, repeating GRB 250702B: A unique extragalactic transient: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/adf8e1 Fermi Gamma-ray Space Telescope (NASA): https://fermi.gsfc.nasa.gov/ Fermi Gamma-ray Space Telescope (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_Telescope De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Sep 15, 2025 · 15 min
Nieuw licht op het mysterie van de merkwaardige rode stippen
In 2022 legde de Webb ruimtetelescoop merkwaardige rode stippen vast. Er is veel gespeculeerd over de ware aard van deze stippen, die trouwens minstens 12 miljard jaar oud moeten zijn. Onlangs publiceerden astronoom Anna de Graaff en collega's een opmerkelijke nieuwe theorie. “Black Hole Stars” could solve JWST riddle of overly massive early galaxies: https://www.mpia.de/news/science/2025-06-black-hole-stars A remarkable Ruby: Absorption in dense gas, rather than evolved stars, drives the extreme Balmer break of a Little Red Dot at z = 3.5: https://arxiv.org/pdf/2503.16600 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Sep 9, 2025 · 16 min
Interstellaire micrometeorieten in uw dakgoot?
Zou het kunnen... dat er microscopisch kleine meteorieten gewoon bij u in de dakgoot liggen? Stofdeeltjes die wellicht zelfs ouder dan ons zonnestelsel zijn? An urban collection of modern-day large micrometeorites: https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/geology/article/45/2/119/195213/An-urban-collection-of-modern-day-large The atmospheric entry of fine-grained micrometeorites: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/maps.13220 How high up are meteors when they begin to glow? https://earthsky.org/space/at-what-altitude-do-meteors-become-incandescent/ Micrometeorite: https://en.wikipedia.org/wiki/Micrometeorite Cosmic dust: https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic_dust The classification of micrometeorites: https://arizona.aws.openrepository.com/bitstream/handle/10150/656407/15566-17919-1-PB.pdf In search of stardust: amazing micrometeorites and their terrestrial imposters: https://archive.org/details/insearchofstardu0000lars Interplanetary dust particles collected in the stratosphere: observations of atmospheric heating and constraints on their interrelationships and sources: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11538675/ A Direct Measurement of the Terrestrial Mass Accretion Rate of Cosmic Dust: https://www.jstor.org/stable/2882575 Sources of cosmic dust in the Earth’s atmosphere: https://core.ac.uk/download/pdf/74234968.pdf De afbeelding bij deze aflevering is van Shaw Street en valt onder een Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license. De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Sep 1, 2025 · 15 min
Een nieuw type supernova: I E.N.
Op 7 september 2021 werd een nieuwe flits zichtbaar in de Northern Sky Survey van de Zwicky Transient Facility. Het gebeuren kreeg de naam SN 2021 yfj. Wat daar speciaal aan was, hoort u in deze aflevering. New type of supernova ‘looks like nothing anyone has ever seen before,’ astronomer says: https://edition.cnn.com/2025/08/22/science/new-supernova-discovery Extremely stripped supernova reveals a silicon and sulfur formation site: https://www.nature.com/articles/s41586-025-09375-3 Supernova SN2021yfj biedt sterrenkundigen unieke kijk op het binnenste van een stervende zware ster: https://www.astroblogs.nl/2025/08/21/supernova-sn2021yfj-biedt-sterrenkundigen-unieke-kijk-op-het-binnenste-van-een-stervende-zware-ster/ A cosmic formation site of silicon and sulphur revealed by a new type of supernova explosion: https://arxiv.org/pdf/2409.02054v1 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Aug 25, 2025 · 13 min
HeH+
De titel van deze aflevering slaat op de chemische formule van wat waarschijnlijk het eerste molecuul in de geschiedenis van dit heelal was: helium hydride of helonium. Dat plusje in de formule zegt ons dat dit een geladen deeltje, een ion, is. Waarom u naar deze verkapte scheikundeles luistert en waarom dat interessant is, zullen we in deze aflevering bespreken. Scientists just recreated the universe's first ever molecules — and the results challenge our understanding of the early cosmos: https://www.space.com/astronomy/scientists-just-recreated-the-universes-first-ever-molecules-and-the-results-challenge-our-understanding-of-the-early-cosmos Chemistry at the Beginning: How Molecular Reactions Influenced the Formation of the First Stars: https://www.mpi-hd.mpg.de/mpi/en/public-relations/news/news-item/chemistry-at-the-beginning Molecule from the early Universe: https://www.mpg.de/13392365/first-astrophysical-detection-of-helium-hydride-ion Helium hydride ion: https://en.wikipedia.org/wiki/Helium_hydride_ion NGC 7027: https://en.wikipedia.org/wiki/NGC_7027 Experimental confirmation of barrierless reactions between HeH+ and deuterium atoms suggests a lower abundance of the first molecules at very high redshifts: https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2025/07/aa55316-25/aa55316-25.html First astrophysical detection of the helium hydride ion: https://arxiv.org/pdf/1904.09581 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Aug 17, 2025 · 14 min
Gevaarlijke verborgen asteroiden
Samen met de planeet Venus draaien wat rotsblokken om de zon. We weten alleen niet hoeveel, omdat deze "co-orbitalen" van Venus lastig te vinden zijn. Kerkzesoog spin: https://nl.wikipedia.org/wiki/Kerkzesoog Eyes on asteroids: https://eyes.nasa.gov/apps/asteroids/#/home Planetary Defense at NASA: https://science.nasa.gov/planetary-defense/ Is Venus hiding dangerous asteroids? https://phys.org/news/2025-05-venus-dangerous-asteroids.html The invisible threat - Assessing the collisional hazard posed by the undiscovered Venus co-orbital asteroids: https://arxiv.org/pdf/2505.15968 Rubin Observatorium: https://rubinobservatory.org/ NEO Surveyor - Finding asteroids before they find us: https://science.nasa.gov/mission/neo-surveyor/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Aug 10, 2025 · 13 min
Toevallig onderzoek aan de atmosfeer van Venus
Volstrekt toevallig werd jarenlang onderzoek gedaan aan de atmosfeer van Venus. Dat is toch al te mal. En toch is het echt waar. Rossby-golven: https://nl.wikipedia.org/wiki/Rossby-golf Himawari (bijna) real-time beelden: https://himawari8.nict.go.jp/ Temporal variation in the cloud-top temperature of Venus revealed by meteorological satellites: https://earth-planets-space.springeropen.com/articles/10.1186/s40623-025-02223-8 Akatsuki Venus missie: https://en.wikipedia.org/wiki/Akatsuki_(spacecraft) The VenSpec suite on the ESA EnVision mission to Venus: https://meetingorganizer.copernicus.org/EGU2019/EGU2019-8665.pdf De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Aug 3, 2025 · 13 min
Een negatieve schrikkelseconde?
Dat de aarde steeds sneller om haar as gaat draaien hadden we al eens besproken in deze podcast. Maar betekent dat dan dat we binnenkort de negatieve schrikkelseconde moeten gaan invoeren? Komt dat wel goed? Earth Will Spin Unusually Quickly in July and August: https://www.timeanddate.com/news/astronomy/earth-fast-rotation-2025 A Day Is Not Exactly 24 Hours: https://www.timeanddate.com/time/earth-rotation.html#calc-daylength Earth is spinning faster, leading timekeepers to consider an unprecedented move: https://edition.cnn.com/2025/07/21/science/earth-spinning-faster-shorter-days Lengte van dagen tabel: https://hpiers.obspm.fr/eop-pc/index.php?index=lod_eclipses&lang=en A global timekeeping problem postponed by global warming: https://www.nature.com/articles/s41586-024-07170-0 Should We Expect Further Acceleration of the Earth’s Rotation in the Coming Years? https://arxiv.org/pdf/2404.06343 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jul 27, 2025 · 11 min
Galactisch fossiel
Er bestaat een categorie melkwegstelsels waar de tijd lijkt stil te staan. Onlangs werd eentje, die wel heel erg ver weg van de aarde staat, als zodanig bestempeld. Wat is hier aan de hand? Apocalypse When? No Certainty of a Milky Way -- Andromeda Collision: https://arxiv.org/abs/2408.00064 Astronomers discover a galaxy frozen in time for billions of years: https://www.space.com/astronomy/exoplanets/astronomers-discover-a-galaxy-frozen-in-time-for-billions-of-years-fossil-galaxies-are-like-the-dinosaurs-of-the-universe INSPIRE: INvestigating Stellar Populations In RElics – IX. KiDS J0842 + 0059: the first fully confirmed relic beyond the local Universe: https://academic.oup.com/mnras/article/540/3/2555/8154497 NGC 1277: https://en.m.wikipedia.org/wiki/NGC_1277 Arecibo boodschap: https://nl.wikipedia.org/wiki/Areciboboodschap The massive relic galaxy NGC 1277 is dark matter deficient: https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2023/07/aa46291-23/aa46291-23.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jul 21, 2025 · 10 min
Te gulzig zwart gat
Astronomen hebben een ver weg gelegen superzwaar zwart gat waargenomen dat haar omringende materie zo snel verslindt, dat het overtollige massa met bijna een derde van de lichtsnelheid het heelal in schiet. Coma Berenices: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdhaar_(sterrenbeeld) Observing the launch of an Eddington wind in the luminous Seyfert galaxy PG1211+143: https://academic.oup.com/mnras/article/540/3/2530/8159744 This supermassive black hole is eating way too quickly — and 'burping' at near-light speeds: https://www.space.com/astronomy/black-holes/this-supermassive-black-hole-is-eating-way-too-quickly-and-burping-at-near-light-speeds De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jul 14, 2025 · 12 min
Een dubbele explosie
Sowieso altijd leuk om knallen in deze podcast te laten horen, maar vandaag met echt een goede reden. Wetenschappers zijn namelijk weer een stapje verder met het begrijpen van hoe Type Ia supernova's (of "supernovae" voor de puristen) ontstaan. Dat alles en het recept voor een atoombom in deze aflevering. Manhattan project: https://www.osti.gov/opennet/manhattan-project-history/ SNR 0509-67.5: https://en.wikipedia.org/wiki/SNR_0509-67.5 Astronomers capture incredible 1st image of a dead star that exploded twice. How did it happen? https://www.space.com/astronomy/stars/astronomers-capture-incredible-1st-image-of-a-dead-star-that-exploded-twice-how-did-it-happen MUSE observations that affirm the path to detonation of a Type Ia supernova in a supernova remnant: https://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso2511/eso2511a.pdf A Multi Unit Spectroscopic Explorer - MUSE: https://www.eso.org/sci/facilities/develop/instruments/muse.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jul 7, 2025 · 14 min
3I/ATLAS
Voor de derde keer hebben we een bezoeker van buiten in ons zonnestelsel kunnen betrappen. De vorige twee hadden we ook al besproken in deze podcast, dus het is mijns inziens wel logisch om nummer drie ook met u te bespreken. 1I/2017 U1 (‘Oumuamua) is Hot: Imaging, Spectroscopy, and Search of Meteor Activity: https://authors.library.caltech.edu/83727/1/Ye_2017_ApJL_851_L5.pdf A Case Study of Interstellar Material Delivery: α Centauri: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/PSJ/adb1e9 3I/ATLAS: https://en.m.wikipedia.org/wiki/3I/ATLAS Discovery and Preliminary Characterization of a Third Interstellar Object: 3I/ATLAS: https://arxiv.org/pdf/2507.02757v1 NASA Discovers Interstellar Comet Moving Through Solar System: https://science.nasa.gov/blogs/planetary-defense/2025/07/02/nasa-discovers-interstellar-comet-moving-through-solar-system/ Amateur foto van 3I/Atlas op Reddit: https://www.reddit.com/r/space/comments/1lqzes5/i_managed_to_capture_3iatlas/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jun 30, 2025 · 17 min
Een rare flits, dicht bij de aarde
Merkwaardige flitsen die de aarde bereiken na miljarden lichtjaren te hebben afgelegd zijn nog tot daaraan toe. Maar de flits van vandaag kwam wel van héél dichtbij...! Astronomers thought a mysterious radio burst came from deep space. It was actually a dead NASA satellite: https://www.space.com/astronomy/astronomers-thought-a-mysterious-radio-burst-came-from-deep-space-it-was-actually-a-dead-nasa-satellite A nanosecond-duration radio pulse originating from the defunct Relay 2 satellite: https://arxiv.org/pdf/2506.11462 The Commensal Real-time ASKAP Fast Transient incoherent-sum survey: https://arxiv.org/pdf/2408.02083 Relay program: https://en.wikipedia.org/wiki/Relay_program The Commensal Real-time ASKAP Fast Transients Survey (CRAFT): https://research.curtin.edu.au/cira/our-research/science/craft-survey/ Space Track: https://www.space-track.org/ Skyfield python module: https://rhodesmill.org/skyfield/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jun 24, 2025 · 20 min
Een overzicht van planetarium apps
Zoals - soort van - beloofd kijken we in deze aflevering samen naar het aanbod van planetarium apps. Er bestaan erg veel van dergelijke apps, maar ze zijn natuurlijk niet allemaal even goed of nuttig. Night Sky: https://icandiapps.com/ Stellarium: https://stellarium.org/ Stellarium mobile: https://stellarium-labs.com/ Original Gift? Name a Star! https://osr.org/ Celestron Sky Portal: https://www.celestron.com/pages/skyportal-mobile-app Sky Safari: https://skysafariastronomy.com/ Redshift The Sky: https://redshiftsky.com/the-sky-by-redshift/ Sky Guide: https://www.fifthstarlabs.com Best stargazing apps 2025: AR apps and virtual star maps to help you navigate the night sky: https://www.space.com/best-stargazing-apps 14 best astronomy and stargazing apps for smartphones: https://www.skyatnightmagazine.com/top-astronomy-kit/best-astronomy-stargazing-apps De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0
Jun 17, 2025 · 13 min
Een kunstmatige zonsverduistering en een ijskoude exoplaneet
Met een zogenaamde coronagraaf kunnen astronomen een sterbedekking veroorzaken. Hierdoor kan de omgeving van zo'n ster beter onderzocht worden. En daarmee kunnen interessante nieuwe objecten ontdekt worden. JWST Coronagraphic Images of 14 Her c: a Cold Giant Planet in a Dynamically Hot, Multi-planet System https://arxiv.org/pdf/2506.09201 JWST spies frigid alien world on bizarre orbit: One of the coldest, oldest and faintest planets that we've imaged to date: https://www.space.com/astronomy/exoplanets/jwst-spies-frigid-alien-world-on-bizarre-orbit-one-of-the-coldest-oldest-and-faintest-planets-that-weve-imaged-to-date De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0