Society & CultureDocumentaryNewsScienceArtsBooks

Voorproevers

Radio 1

Boek, documentaire of podcast? Voorproevers maakt een eigenzinnige keuze uit het non-fictie aanbod. Verwonderd en met open blik interviewen we auteurs of makers over hun werk. Over mens, maatschappij, technologie, geschiedenis,wetenschap, ...

Play

Open in

24 episodes
daily
Avg 25 min
Dutch

Episodes 24

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.

S5 · E4
Thursday · 25 min
Hoe als mens antwoorden op de ellende in de wereld?
Kunnen we nog plezier maken op de rand van een vulkaan die op uitbarsten staat? Dat gevoel is ook u vast al eens bekropen. Er is vanalles aan de hand in de wereld, maar hoe moeten we daar als mens mee omgaan? Hoe doen we het goede? Wat is eigenlijk het goede? En wat is een mens? Overschatten we onszelf niet? Filosoof Frank Meester gidst ons, met de hulp van zijn teckel, in zijn boek 'Ook maar een mens'.
S5 · E3
Wednesday · 25 min
Hendrik De Man: visionair of verrader?
Hij gaf zijn naam aan het 'Plan De Man', het Plan van de Arbeid dat de socio-economische crisis van de jaren '30 moest aanpakken. Hij was één van de grote denkers van het Europese socialisme. Toch werd hij na de Tweede Wereldoorlog veroordeeld voor collaboratie met de Bezetter. Hoe kan dat? Mieke van Haegendoren schreef de biografie van Hendrik De Man, visionair of verrader?
S5 · E2
Tuesday · 23 min
Waarom lezen soms gevaarlijk is: de geschiedenis van het verboden boek
Op een dag was zelfs de lijst met verboden boeken verboden. De geschiedenis van het verboden boek heeft nog meer wonderlijke kronkels en Floris Bernard schreef er een boek over. In 'Lees dit boek niet!' vertelt hij wat lezen zo gevaarlijk maakt, en waarom autoriteiten bang zijn van boeken.
S5 · E1
Monday · 26 min
Afdalen in de geschiedenis van de Limburgse steenkoolmijnen
In 1992 ging de laatste Limburgse mijn dicht. En zo kwam een einde aan tachtig jaar geschiedenis. Een bewogen geschiedenis van voorspoed en kameraadschap, maar ook van rampen en stakingen. Een migratieverhaal ook. Lien Vande Kerkhof maakte voor Het Belang van Limburg een podcastreeks over de Limburgse mijnen. Ze groef daarvoor ook in haar eigen familiegeschiedenis. Want heeft niet elke Limburger een link met dat mijnverleden?
S4 · E195
June 26 · 24 min
Waarom de stadsduif meer waardering verdient
De ratten van de lucht zijn ze. Voederen verboden. Verspreiders van ziektes en ze trekken zwerfvuil aan. Zo kennen velen de (stads)duif. Met dank aan de stadsdiensten die deze mededelingen duchtig verspreiden. Maar het is niet de mening, noch de ervaring van Irwan Droog. Hij schreef het boek 'Duif', dat leest als een pleidooi voor onze gevederde stadgenoot.
S4 · E194
June 25 · 28 min
Een cipier getuigt over het leven achter de gevangenismuren
Het leven achter de muren van de gevangenis kennen we alleen uit films of uit nieuwsberichten over stakende cipiers, overbevolking en de occasionele ontsnapping. Hoe gaat het er echt aan toe achter die hoge, dikke muren van de Begijnenstraat? Daar geeft Femke Brosens antwoord op in haar boek ‘Dagboek van een cipier’. Verhalen, indrukken, bespiegelingen opgedaan tijdens haar eerste jaar als penitentiair bewakingsassistent.
S4 · E193
June 24 · 24 min
Flaneren als een manier van kijken, denken, lezen, schrijven
Flaneren: in Van Dale staat het als “drentelen, genoeglijk en doelloos rondslenteren”. Maar voor schrijver Christiaan Weijts is het veel meer dan dat. Het is een levenshouding en uit dat rondkijken en nadenken over de mensen, dingen, fenomenen en evoluties die hij ziet, puurt hij gedachten, meningen, mijmeringen en inzichten. Die essays – over traagheid, ChatGPT, carnaval, zelfscankassa’s, ... – zijn uitgezwermd en opnieuw bij elkaar aangekomen in het boek ‘Flaneren kun je leren’.
S4 · E192
June 23 · 24 min
Waarom Schopenhauer, dwarsdenker in mineur, nog altijd het lezen waard is
Arthur Schopenhauer (1788-1860) staat vooral bekend om zijn pessimisme, misantropie en vrouwonvriendelijke uitspraken, maar de kern van zijn denken blijft vaak onderbelicht. Centraal daarin staat de wil tot leven: een blinde, doelloze, tijdloze en universele kracht waarvan alles doordrongen is. Leni Franken legt in haar boek 'Arthur Schopenhauer. Dwarsdenker in mineur' legt uit waarom zijn werk nog het lezen waard is.
S4 · E191
June 22 · 26 min
Vier vrouwen getuigen over hun tijd bij Islamitische Staat en over hun terugkeer naar België
Vijftien jaar na de start van de Arabische Lente en ruim tien jaar na het ontstaan van Islamitische Staat hangt de schaduw van die periode nog over ons land. Er zijn alleen al uit België 500 strijders vertrokken naar Syrië of Irak. Sommige van hun vrouwen wonen intussen weer in ons land. Waarom zijn ze ooit vertrokken? Wat hebben ze daar gedaan? Zijn ze gevaarlijk en zijn ze dat ooit geweest? Philip Heymans heeft vier van hen kunnen spreken en het resultaat is de podcast ‘Vrouwen van IS’.
S4 · E190
June 19 · 24 min
Het leven van Nanne Tepper: schrijver, worstelend met de wereld
Wanneer de negentienjarige Bent Van Looy niet in het repetitiekot te vinden was, zat hij wel in de bibliotheek. Daar leende hij een boek uit dat hem toen recht in de ziel raakte: 'De Eeuwige Jachtvelden', het romantische debuut van cultschrijver Nanne Tepper. Intussen valt het met de Weltschmerz van Bent wel mee, maar Tepper bleef er een leven lang mee worstelen. Over dat tragische veel te korte leven schreef Lodewijk Verduin het boek 'Zo rijk en allesverpletterend'.
S4 · E189
June 17 · 25 min
Het unieke ambacht van een vioolbouwer, de passie voor het hout, de klank, de geschiedenis
Wie aan een vioolbouwer denkt ziet misschien een gebogen grijsaard op een krakkemikkig zoldertje voor zich. Uit edele blokken hout zaagt, schaaft en vernist hij een instrument tevoorschijn dat beter kan zingen dan de meest uitgeslapen nachtegaal. Baptiste Argouarc’h is vioolbouwer. Of hij aan dit beeld beantwoordt kom je te weten in de podcast die zijn partner Rina Govers maakte. Ze volgt hem een jaar lang tijdens de restauratie van een Stradivarius. Om zijn passie en metier beter te begrijpen.
S4 · E188
June 16 · 24 min
Fiep. De vrouw achter de iconische silhouetten van Jip en Janneke. En zo veel meer.
Iedereen kent de iconische silhouetten van Jip en Janneke. Ook Pluk van de Petteflet kunnen we ons in een handomdraai voor de geest halen. Of Otje. De vrouw die het geniale universum van Annie M.G. Schmidt met inkt en penseel nog dikker in de verf zette, heette Fiep Westendorp. Ze was een teruggetrokken mysterie, blijkt uit het boek 'FIEP. Leven en werk van Fiep Westendorp', waarin ook haar minder bekend illustratiewerk aan bod komt. Annette Portegies is een van de auteurs.
S4 · E187
June 12 · 26 min
Hoe schoonheidsnormen onze autonomie beperken
Welke keuzes heb jij vandaag gemaakt omtrent je lijf? Welke kleren heb je aangedaan? Heb je een afspraak gemaakt voor een botox-injectie? Ben je gaan sporten? Al die keuzes worden ingegeven door héél veel factoren en door heel dwingende schoonheidsidealen, dus misschien zijn we wel minder vrij dan we denken, én misschien moeten we daar dringend iets aan doen. Dat is waar Tatjana Almuli over schrijft in ‘Tot lijf gemaakt’. Een heel noodzakelijk boek.
S4 · E186
June 11 · 25 min
Het drukke leven van een hertogin en gravin in de 17de en de 18de eeuw
In de podcast 'Vrouwen des Huizes' leren we twee vrouwen uit de nieuwe tijd van dichtbij kennen, hertogin Anna van Croy (1564–1635) en gravin Marie Catherine van Merode (1743–1794). Hun dagen waren zéér gevuld, en niet enkel met borduren in een torenkamer. Vooral ook met het beheren van een patrimonium en met familiezaken. Historici Mirella Marini en Freeke De Meyer vertellen er alles over. Met niet alleen aandacht voor upstairs voor ook voor downstairs: bedienden, keukenmeiden, kamervrouwen.
S4 · E185
June 10 · 26 min
Clichés over Afrika kritisch bekeken en vrolijk weerlegd
Hoe komt het dat we zo weinig weten over Afrika en er toch een uitgesproken mening over hebben? Hoe komt het dat veel van die aannames niet bepaald in het voordeel van de Afrikanen zijn? In hun boek 'Afrika: Het abc van het cliché' leggen Barbara Rottiers en Annick De Rop de bestaande clichés onder een vergrootglas. Is Afrika echt arm? Hebben alle Afrikanen nu echt zo'n geweldig gevoel voor ritme? Wil iedereen in Afrika naar Europa komen? En hoe kijken Afrikanen naar zichzelf?
S4 · E184
June 9 · 24 min
Waarom vrouwen méér pijn voelen, maar minder worden gehoord
In haar boek 'De pijnparadox' ontrafelt anesthesioloog en pijnspecialist Monique Steegers hoe pijn in het vrouwenlichaam ontstaat en werkt: hoe hormonen, het zenuwstelsel, de genen en het immuunsysteem een rol spelen, waarom pijn anders kan worden ervaren dan bij mannen, en waarom standaard medische kennis tekortschiet. Eeuwenlang gold het mannelijke lichaam als norm, met gevolgen die nog elke dag voelbaar zijn.
S4 · E183
June 8 · 23 min
Over de ‘Godmother van Nederland’ en andere vrouwen in de onderwereld
De 'Godmother van Nederland'. Als je die woorden hoort, ben je benieuwd. Misschien nog meer benieuwd dan wanneer je de 'Godfather' zou horen, toch? In de podcast 'Ze noemen haar de Godmother' zoekt Gabriella Adèr uit of de in 2024 in Colombia gearresteerde Aura C. wel degelijk één van de grote drugsbazen van Nederland is. En terwijl Adèr meer te weten probeert te komen over het leven van Aura, komt ze verschillende vrouwen in de onderwereld op het spoor.
S4 · E182
June 5 · 28 min
Baanbreeksters: rijdende, varende, vliegende vrouwen die de wereld veranderen
Met vrachtwagens, fietsen, vliegtuigen, boten, riksja’s of motoren lappen ze vooroordelen, tradities en wetten aan hun laars. Overal ter wereld gaan moedige vrouwen op pad. Ze dagen rolpatronen uit, veranderen hun omgeving, verwerven onafhankelijkheid. Trui Hanoulle heeft deze 'Baanbreeksters' opgezocht, gefotografeerd en hun verhalen opgetekend. Zoals dat van Barbara, mecanicien bij het Britse leger in WO II, of Mahnaz, truckchauffeur in Iran.
S4 · E181
June 4 · 25 min
Waarom oneindigheid grenzeloos fascinerend is
Is de ruimte eindig of oneindig? Is het verschil tussen ons en God dat wij eindig zijn en God oneindig is? Of bestaat oneindigheid alleen in de fictie van wiskundigen die beweren dat je kan blijven tellen en nooit moet stoppen? Filosoof Victor Gijsbers schreef een boek over 'Oneindigheid' en noemt het 'een filosofische gids'. Waarom heeft het zin om na te denken over oneindigheid?
S4 · E180
June 3 · 25 min
Wat als de verhalen over je familieverleden niet helemaal blijken te kloppen?
Schrijfster Kathleen Vereecken meent het begin van een historische roman in handen te hebben, met een voormoeder als inspirerende spilfiguur. Tot dat zorgvuldig opgebouwde verleden scheurt: een cruciale schakel in haar stamboom blijkt niet te kloppen. Verwondering slaat om in achterdocht. Wat is feit, wat is doorvertelde fictie? De roman werd een non-fictieboek: 'De beste families'. Over hoe familieverhalen ontstaan, worden doorgegeven en ons zelfbeeld vormen.

Showing 1–20 of 24 episodes