Skip to content
Artwork for Tussen de Noten
MusicHistory

Tussen de Noten

NPO Luister / NTR / VPRO / Omroep MAX

Tussen de Noten is een verdiepende podcast waarin wordt ingezoomd op een muzikaal onderwerp, een oeuvre, soms een los werk of de nalatenschap van een componist.

In het nieuwe - alweer achtste - seizoen gaan we terug naar Palmzondag 1939... Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium. Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een Matthäus-Passion uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie. Maar hoe pak je dat aan? Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Duik mee de studio in, en geniet van Mengelbergs Matthäus Remastered.

Dit seizoen is ook beschikbaar als video, klik hier.

Andere seizoenen Tussen de noten:

  1. Het eerste seizoen gaat over Johannes Brahms. Dirigent, violist en onderzoeker Johannes Leertouwer doet promotieonderzoek naar de historische uitvoeringspraktijk van de muziek en hij probeert verloren technieken opnieuw toe te passen en hoorbaar te maken.

  2. In seizoen 2 duikt het Ragazze Quartet op het spelen en opnemen van de strijkkwartetten van Béla Bartók en verklaarde zichzelf daarmee Bartók Bound.

  3. Seizoen 3 gaat over Mozart. Dirigent Jan Willem de Vriend bespreekt met Hans Haffmans de drie laatste symfonieën van Mozart.

  4. Wouter Pleijsier begint in seizoen 4 samen met klavecinist en musicoloog Pieter Dirksen met het ontrafelen van de mysteriën achter Bachs Kunst der Fuge.

  5. Seizoen 5: presentator Lex Bohlmeijer en pianist Marcel Worms duiken in deze podcast in Bachs Das wohltemperierte Klavier

  6. Dit zesde seizoen gaat over dirigeren. Wat maakt een goede dirigent? In deze podcast probeert Hans Haffmans samen met dirigenten Ed Spanjaard, Ton Koopman, Kenneth Montgomery en Jac van Steen de geheimen van het dirigeren te ontrafelen.

  7. Seizoen 7 gaat over Improvisatie! Aad van Nieuwkerk en Melchior Huurdeman (van de podcast De Componistenkamer) duiken in de geschiedenis van de improvisatie: van de orgelimprovisaties van Bach tot en met de vrije impro in de jazzkelders van de 20e eeuw, en van de indrukwekkende cadenzen van de klassieke concerten tot de verfijnde improvisatietechnieken in niet-westerse muziek. Aanleiding: het 50-jarig bestaan van de BIM, de beroepsvereniging van improvisatie-musici!

Tussen de Noten is een podcast van NPO Klassiek i.s.m Omroep MAX, de VPRO & de NTR. 

Play
  • 20 episodes
  • Avg 25 min
  • Dutch
  • S8 · E3
    Mar 28, 2024 · 7 min

    #3 - Mengelbergs Matthäus Remastered: de conussen komen uit je speakers (S08)

    Palmzondag 1939. Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium... Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een Matthäus-Passion uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie. Maar hoe pak je dat aan? Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Ga mee de studio in. Welkom bij Mengelbergs Matthäus Remastered. Tip: deze podcast is ook beschikbaar als video (kijk hier)

  • S8 · E2
    Mar 27, 2024 · 13 min

    #2 - Mengelbergs Matthäus Remastered: de zweep erover (S08)

    Palmzondag 1939. Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium... Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een Matthäus-Passion uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie. Maar hoe pak je dat aan? Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Ga mee de studio in. Welkom bij Mengelbergs Matthäus Remastered. Tip: deze podcast is ook beschikbaar als video (kijk hier)

  • S8 · E1
    Mar 26, 2024 · 9 min

    #1 - Mengelbergs Matthäus Remastered: een bezoek aan Studio Van Schuppen (S08)

    Palmzondag 1939. Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium... Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een Matthäus-Passion uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie. Maar hoe pak je dat aan? Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Ga mee de studio in. Welkom bij Mengelbergs Matthäus Remastered. Tip: deze podcast is ook beschikbaar als video (kijk hier)

  • S7 · E21
    May 14, 2023 · 25 min

    #21 - Improvisatie! Met de ImproMachine... (S07)

    Jan Ruerd Oosterhaven is docent aan de Hanze Hogeschool in Groningen. Hij coördineert de ontwikkeling van digitale onderwijsmethoden, en is ook docent improvisatie & methodologie bas en contrabas. Jan Ruerd ontwikkelde de ImproMachine waarmee hij studenten op het conservatorium uitdaagt om samen te improviseren. Aad van Nieuwkerk bezocht een les en praatte verder met Jan Ruerd over zijn aanpak.

  • S7 · E20
    Feb 9, 2023 · 40 min

    #20 - Improvisatie! Buiten de muziek... (S07)

    Ook buiten de muziek wordt volop geïmproviseerd. Drie gasten in deze aflevering: Hans Boutellier, auteur van het boek “De Improvisatiemaatschappij’ die de muzikale improvisatie gebruikt als metafoor om de wereld, de netwerkmaatschappij waarin wij leven, te begrijpen - en misschien ook wel te veranderen. Bart van Rosmalen, cellist van oorsprong, die muzikale principes, en ook improvisatie, inzet om binnen bedrijven en organisaties een ander soort gesprekken op gang te brengen. En Thomas Johannsen, initiator van het Genetic Choir, dat al improviserend te werk gaat in bijvoorbeeld verzorgingshuizen, op zoek naar, zoals Thomas zegt: betekenis.

  • S7 · E19
    Feb 2, 2023 · 33 min

    #19 - Improvisatie! Instant composing? (S07)

    Is het compositie óf improvisatie? Of kunnen die twee begrippen elkaar overlappen? Rietblazer Michael Moore en saxofonist en shakuhachi-speler Ab Baars zijn allebei actief in het ICP Orkest, het ooit door Misha Mengelberg opgerichte orkest van de Instant Composers’ Pool. Floris Schuiling schreef een dissertatie over de Instant Composers Pool en improvisatie ‘voorbij de jazz’.

  • S7 · E18
    Jan 26, 2023 · 46 min

    #18 - Improvisatie! In de barok (en tot ver daarna), met Ton Koopman (S07)

    Melchior Huurdeman ging op bezoek bij Ton Koopman, die hem uitvoerig vertelde over onder meer een improvisatie (op het klavecimbel!) met zijn jongste dochter, die jazz-zangeres is; over improviseren bij Bach (waar we eigenlijk heel weinig van afweten!); over wat er aan vrijheid is in preludes, fuga’s, en fantasieën; en over het verschil tussen Händel en Bach, over het uitsterven van geïmproviseerd continuo-spel, en over hoe het zou zijn geweest als Bach de beschikking had gehad over een opname-apparaat…

  • S7 · E17
    Jan 19, 2023 · 33 min

    #17 - Improvisatie! Kun je het leren? (2) (S07)

    In twee afleveringen van deze podcast hebben we het over of en hóe je improviseren kunt leren. In deze aflevering komt vocaliste Ineke Vandoorn uitvoerig aan het woord over haar ervaring met improvisatie en met lesgeven, verder hoor je saxofonist en improvisatie-coach Jelske Hoogervorst, programmamaker en coördinator Co de Kloet, zangeres Greetje Bijma, en zanger en improvisator Thomas Johannsen.

  • S7 · E16
    Jan 12, 2023 · 39 min

    #16 - Improvisatie! Kun je het leren? (S07)

    Kan iedereen leren improviseren? Of is het een speciaal talent, waar de een wel, en de ander niet over beschikt? En áls je het kan leren, wat is daar dan voor nodig? Waar moet je beginnen? Leren muziekstudenten op het conservatorium eigenlijk hoe je moet improviseren? En als je dat leert - heb je er dan ook wat aan als je 'van blad' speelt? Met schrijver Mischa Andriessen, saxofonist en improvisatie-coach Jelske Hoogervorst, saxofonist Iman Spaargaren, programmamaker en coördinator Co de Kloet, pianist en docent Harmen Fraanje, zangeres Rianne Wilbers, zangeres Greetje Bijma, musicoloog en zanger Niels Berentsen, zangeres Ineke Vandoorn, en zanger en improvisator Thomas Johannsen.

  • S7 · E15
    Dec 22, 2022 · 30 min

    #15 - Improvisatie! Harmen Fraanje speelt! (S07)

    Pianist Harmen Fraanje, bijna 30 jaar in het vak, vertelt over improviseren met ritme, melodie en harmonie - en hij laat het meteen horen aan de piano. Melchior Huurdeman is bij hem op bezoek. Volgende afleveringen: 12 & 19 januari: Improviseren, kun je dat leren? 26 januari: orgelimprovisaties bij Bach met Ton Koopman 2 februari: improvisatie buiten de muziek!

  • S7 · E14
    Dec 8, 2022 · 21 min

    #14 - Improvisatie! In middeleeuwen en Renaissance (2) (S07)

    Improviseerde Sweelinck op het orgel van de Oude Kerk? En als er inderdaad geïmproviseerd gezongen werd in de Renaissance, hoe hielden ze de boel dan bij elkaar? En klopt het dat het beroep van componist in die tijd nog helemaal niet bestond? Simon Groot en Niels Berentsen lichten toe.

  • S7 · E13
    Dec 1, 2022 · 20 min

    #13 - Improvisatie! In middeleeuwen en Renaissance (1) (S07)

    Je kunt je toch niet voorstellen dat er pakweg 700 jaar geleden níet geïmproviseerd werd? Bladmuziek was er nog nauwelijks, dus men moest wel... of niet? Twee professoren, Niels Berentsen en Simon Groot, weten er zowat alles van, en zij doen hun verhaal in deze aflevering.

  • S7 · E11
    Nov 19, 2022 · 23 min

    #11 - Improvisatie! Fie Schouten, basklarinettiste (S07)

    Fie Schouten is gespecialiseerd in hedendaags repertoire. Soms vraagt ze aan componisten om in hun werk ruimte te laten voor improvisatie. En soms vraagt een moderne partituur ook om 'improviserend' interpreteren. Veel leuker dan iedere keer weer, hoe mooi ook, repertoire uit de canon te spelen.

  • S7 · E10
    Nov 17, 2022 · 21 min

    #10 - Improvisatie! De modernen. (S07)

    Hoe is het eigenlijk met improvisatie in de modere klassieke muziek? De toevalsmuziek bijvoorbeeld, van John Cage, is dat improvisatie? Of de 'prose scores' van Manfred Werder? Muziekjournalist Joep Christenhusz en Floris Schuiling, Universitair Docent muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht vertellen er meer over.

  • S7 · E9
    Nov 9, 2022 · 23 min

    #9 - Improvisatie! Mike del Ferro, pianist (S07)

    Melchior Huurdeman sprak met pianist Mike del Ferro over zijn manier van improviseren aan de piano. Hoe begin je? Hoe pak je een improvisatie aan als het over harmonie, of over ritme gaat? Wanneer is improviseren een echte kunstvorm?

  • S7 · E8
    Nov 3, 2022 · 26 min

    #8 - Improvisatie! In de 19e eeuw (2) (S07)

    Bert Mooiman schreef een lijvig proefschrift over de improvisatie in de 19e eeuw. Improvisatie, zegt hij, was niet een quasi-autonome kunstvorm, maar een aspect van het musiceren in het algemeen - hulpmiddel om met muziek te overtuígen. In gesprek met Melchior Huurdeman vertelt Mooiman over orgel-improvisatie en het verrassende leerboek van Carl Czerny: hoe improviseer je op de piano? > Spotify-speellijst bij deze podcast.

  • S7 · E7
    Oct 20, 2022 · 27 min

    #7 - Improvisatie! In de 19e eeuw (1) (S07)

    Bert Mooiman schreef een lijvig proefschrift over de improvisatie in de 19e eeuw. Improvisatie, zegt hij, was niet een quasi-autonome kunstvorm, maar een aspect van het musiceren in het algemeen - hulpmiddel om met muziek te overtuígen. Ook gecomponeerde muziek werd eerder gezien als herschepping dan als reproductie. > Spotify-speellijst bij deze podcast.

  • S7 · E6
    Oct 13, 2022 · 17 min

    #6 - Improvisatie! Vocaal (2) (S07)

    De tweede aflevering rond improviseren met je stem. Kristina Fuchs, Thomas Johannsen, Rianne Wilbers en Greetje Bijma vertellen over microtonaal zingen, over de connectie met je collega-musici, over zingen met een loop-station, over wat er mis kan gaan en hoe je kunt vertrouwen op wat je doet, en de aanwezigheid of zelfs onmisbaarheid van het publiek. Spotify Speellijst bij deze podcast

  • S7 · E5
    Oct 6, 2022 · 27 min

    #5 - Improvisatie! Vocaal (1) (S07)

    Improviseren met je stem, hoe doe je dat? Vocalisten Greetje Bijma, Kristina Fuchs, Rianne Wilbers en Thomas Johannsen vertellen in twee afleveringen hun verhaal, in interviews door Aad van Nieuwkerk. Deel 1: gevoel, klank en tekst. Spotify Speellijst bij deze podcast

Showing 1–20 of 20 episodes