Skip to content
Artwork for TurboHistoria

TurboHistoria

Polskie Radio S.A.

Nowy magazyn historyczno – kulturalny na antenie Polskiego Radia 24. Głośne premiery filmowe i książki z historią w tle. Nieznane fakty z przeszłości oraz spory o historię i jej bohaterów. Jak opowiadać o trudnej przeszłości? Na ile twórca ma prawo do jej własnej interpretacji? Czy w dyskusji o historii można uciec od polityki? O tym wszystkim w piątek, po godzinie 22. Zaprasza Krzysztof Grzybowski.

Play
  • 37 episodes
  • weekly
  • Avg 42 min
  • Polish
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • November 13 · 36 min

    Lekarze, naukowcy i machina zagłady. Zapomniana historia Breslau

    Zanim nazistowska machina zagłady osiągnęła pełną skalę, jej pseudonaukowe podstawy powstawały między innymi w gabinetach uczonych i lekarzy przedwojennego Breslau. Badania rasowe, przymusowe sterylizacje i prześladowania osób uznanych za niepożądane stały się elementami polityki III Rzeszy. Jak nauka została podporządkowana zbrodniczej ideologii? O tym w audycji "TurboHistoria" opowiada Tomasz Bonek, autor książki "Obłęd w Breslau".

  • November 11 · 26 min

    Trudne narodziny II Rzeczypospolitej. Czy Polska mogła utracić świeżo odzyskaną wolność?

    11 listopada 1918 roku Polska powróciła na mapę Europy, ale jej przyszłość wcale nie była przesądzona. Rozpad zaborczych imperiów stworzył historyczną szansę, lecz młode państwo musiało zmierzyć się z konfliktami granicznymi, problemami gospodarczymi i politycznymi podziałami. Czy niepodległość była nieuchronnym rezultatem I wojny światowej, czy raczej wyjątkowym zbiegiem okoliczności? O trudnych początkach II Rzeczypospolitej w specjalnym wydaniu "TurboHistorii" mówił prof. Andrzej Chwalba.

  • November 6 · 40 min

    Dąbrowszczacy między ideałami a polityką. O co naprawdę walczyli w Hiszpanii?

    Dla jednych byli bohaterami antyfaszystowskiej walki, dla innych narzędziem polityki Stalina. Polscy ochotnicy uczestniczący w hiszpańskiej wojnie domowej do dziś pozostają przedmiotem historycznych sporów. Co naprawdę skłaniało ich do wyjazdu na front i na ile ich działania wynikały z osobistych przekonań, a na ile z podporządkowania komunistycznym strukturom? O niejednoznacznej historii polskich uczestników wojny w Hiszpanii opowiadał w "Turbohistorii" Jeremi Galdamez-Muñoz, autor książki "Mieliśmy w sobie płomień. Polscy ochotnicy w hiszpańskiej wojnie domowej".

  • November 2 · 45 min

    Milczenie, strach i rodzinne sekrety. Czy II wojna światowa wciąż wpływa na Polaków?

    II wojna światowa zakończyła się ponad 80 lat temu, ale jej psychologiczne konsekwencje mogą być odczuwalne również przez kolejne pokolenia. Rodzinne tajemnice, przemilczane doświadczenia przemocy i nierozpoznane traumy wpływały na sposób funkcjonowania wielu polskich rodzin. O tym, jak wojenne doświadczenia mogą kształtować życie współczesnych Polaków, mówiła w Polskim Radiu 24 reportażystka Katarzyna Surmiak-Domańska.

  • October 23 · 44 min

    Tysiąc lat wojny i pokoju. Co naprawdę wiemy o relacjach Polski z Niemcami?

    Czy potęga Prus była również konsekwencją błędów popełnianych przez polskich władców? Jaką rolę w upadku Rzeczypospolitej odegrały ambicje dynastii Hohenzollernów i rywalizacja z Habsburgami? Historia polsko-niemieckiego sąsiedztwa to nie tylko dzieje wojen, lecz także politycznych sojuszy, konfliktów interesów i decyzji, których skutki odczuwano przez stulecia. O genezie potęgi Prus, okolicznościach rozbiorów i mitach narosłych wokół stosunków Polski z Niemcami Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Andrzejem Chwalbą, historykiem i współautorem książki "Nie będzie Niemiec… Polska-Niemcy. Tysiąc lat wojny i pokoju".

  • October 16 · 49 min

    Czy Franco musiał zwyciężyć? Kulisy hiszpańskiej wojny domowej

    Wojna domowa w Hiszpanii, która wybuchła w 1936 roku, stała się jednym z najważniejszych konfliktów poprzedzających II wojnę światową, a jej przebieg kształtowały zarówno wewnętrzne podziały, jak i zaangażowanie zagranicznych mocarstw. Czy hiszpańska Republika miała szansę pokonać siły generała Francisco Franco i jaką rolę odegrały pomoc Związku Radzieckiego, wsparcie nazistowskich Niemiec i faszystowskich Włoch? W 90. rocznicę wybuchu konfliktu jego polityczne i militarne uwarunkowania przeanalizuje historyk dr Marcin Mleczak.

  • October 9 · 50 min

    Dziki kapitalizm i wielkie nadzieje. Historia polskiej transformacji lat 90.

    Lata 90. były w Polsce czasem gwałtownych przemian, wielkich nadziei i równie wielkich rozczarowań. Podczas gdy jedni budowali fortuny i korzystali z nowych możliwości, nie zawsze zresztą uczciwie, inni tracili pracę, poczucie bezpieczeństwa i dotychczasowy sposób życia. O blaskach i cieniach polskiej transformacji, jej społecznych kosztach oraz drodze do wymarzonego Zachodu opowie historyk Michał Przeperski, autor książki "Prawie Zachód. Historie polskiej transformacji".

  • October 2 · 41 min

    Obiecano im przyszłość. Co zostało z przemysłowego Wałbrzycha?

    Powojenny Wałbrzych kusił czarnym i białym złotem - kopalniami węgla i fabrykami porcelany, oferując młodym ludziom pracę i perspektywę stabilnego życia. O mieście rozwijającym się w rytmie wielkich zakładów pracy, pokoleniu wychowanym w PRL i konsekwencjach upadku tego świata mówi prof. Marta Kurkowska-Budzan, historyczka i autorka książki "Pokolenie, któremu obiecano przyszłość. Historia (nie tylko) wałbrzyska".

  • September 25 · 34 min

    Okupacja oczami niemieckiego urzędnika. Wyjątkowe dokumenty w Instytutucie Pileckiego

    Do zbiorów Instytutu Pileckiego trafiły niepublikowane wcześniej wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa. Jak wyglądała codzienność niemieckich funkcjonariuszy w okupowanej Polsce? Co myśleli o Polakach i jak traktowali terror oraz zbrodnie, których byli świadkami? Krzysztof Grzybowski porozmawia o wyjątkowym źródle pokazującym okupację z perspektywy jej uczestnika z dr Joanną Nikel, historyczką z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego.

  • September 18 · 45 min

    Od Cedyni po II wojnę światową. Fakty i mity o polsko-niemieckiej historii

    Cedynia, Krzyżacy, zabory i koszmar II wojny światowej. Czy rzeczywiście tak wyglądało tysiąc lat polsko niemieckiej historii? A może w tej historii było znacznie więcej współpracy, wzajemnych fascynacji i wspólnych interesów, niż podpowiada zbiorowa pamięć? O mitach, konfliktach i błędnych decyzjach, które kształtowały relacje obu narodów, Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Andrzejem Chwalbą, historykiem, wykładowcą Uniwersytetu Jagiellońskiego i współautorem książki "Nie będzie Niemiec... Polska-Niemcy. Tysiąc lat wojny i pokoju".

  • September 11 · 50 min

    Kraków pod niemiecką okupacją. Życie w stolicy Generalnego Gubernatorstwa

    Dlaczego okupanci wybrali Kraków na stolicę Generalnego Gubernatorstwa i jak wyglądało codzienne życie jego mieszkańców podczas II wojny światowej? Kim był Hans Frank i jak niemiecka obecność zmieniła miasto? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Janem Jakubem Grabowskim, historykiem, przewodnikiem po Krakowie i autorem książki "Okupowany Kraków. Przewodnik po dawnej stolicy Generalnego Gubernatorstwa".

  • September 4 · 46 min

    Jak wypoczywało się w PRL-u? Wczasy dla robotników, inteligencji i partyjnych elit

    W PRL-u prawo do wypoczynku było zapisane w Konstytucji, a organizacja urlopów stała się częścią państwowego systemu. Gdzie wypoczywali robotnicy i chłopi, dokąd wyjeżdżała inteligencja, a jakie ośrodki były zarezerwowane dla partyjnych elit? Jak działał Fundusz Wczasów Pracowniczych i co architektura sanatoriów oraz domów wczasowych mówi o ówczesnym społeczeństwie? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Błażejem Ciarkowskim, historykiem architektury i autorem książki "Remontownia ciał i dusz. Domy wczasowe i sanatoria w PRL-u".

  • August 28 · 43 min

    "Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?

    Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę wyglądała Polska po 1945 roku i jak społeczeństwo próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości? O powojennym kryzysie i jego długotrwałym dziedzictwie Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Marcinem Zarembą, historykiem i autorem książki "Wielka Trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys".

  • August 28 · 21 min

    "Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?

    Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę wyglądała Polska po 1945 roku i jak społeczeństwo próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości? O powojennym kryzysie i jego długotrwałym dziedzictwie Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Marcinem Zarembą, historykiem i autorem książki "Wielka Trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys".

  • August 21 · 43 min

    Średniowiecze kobiet. Życie zupełnie inne, niż podpowiadają nam stereotypy

    Jak wyglądało życie zwyczajnych kobiet w średniowieczu i na ile różniło się od naszych wyobrażeń? Kim były beginki i jak w wiekach średnich wyglądała... budowlana samowola? O nie wcale tak mrocznym średniowieczu, kobietach i ich codzienności Krzysztof Grzybowski rozmawia w "Turbohistorii" z Anną Brzezińską - historyczką, mediewistką, pisarką i autorką książki "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet".

  • August 7 · 40 min

    Jerzy Waszyngton. Od marzeń o brytyjskim mundurze do prezydentury

    Jerzy Waszyngton, późniejszy przywódca amerykańskiej wojny o niepodległość i pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych, za młodu najbardziej pragnął zostać… brytyjskim oficerem. Los jednak wybrał dla niego inną drogę. O filmie "Młody Waszyngton", wielkiej polityce, brytyjskiej koronie i aspiracjach kolonistów opowiedział Piotr Sutowicz, historyk i publicysta.

  • July 31 · 45 min

    31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"

    31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego z prof. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Instytutu Pileckiego.

  • July 31 · 22 min

    31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"

    31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego z prof. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Instytutu Pileckiego.

  • July 24 · 42 min

    1956. Rok, który odmienił Polskę

    Rok 1956 był jednym z najważniejszych momentów w historii Polski Ludowej. Referat Nikity Chruszczowa, śmierć Bolesława Bieruta, Poznański Czerwiec i powrót Władysława Gomułki na szczyty władzy zmieniły bieg wydarzeń politycznych w kraju. Co działo się za kulisami tych wydarzeń i dlaczego to właśnie Poznań stał się miejscem społecznego buntu? O tym Krzysztof Grzybowski rozmawia z dr. Pawłem Sasanką, historykiem z Instytutu Pileckiego.

Showing 1–20 of 37 episodes