S3 · E36
Wednesday · 32 min
SB
SafetyTalk by Prebes
Prebes VZW
Met Prebes willen we alle professionals inspireren over actuele/hedendaagse inzichten/opinie's inzake Welzijn op het Werk. Met onze podcasts willen we een brede waaier van meningen en inzichten delen, zonder dat al deze ideeën ook een standpunt van Prebes zijn. Wat in de ene organisatie werkt/helpt, hoeft daarom niet toepasbaar te zijn in de organisatie ernaast en vice versa. We hopen vooral dat onze podcasts jou inspireren en dat je deze deelt met jouw collega's van de productie, HR, management enzovoort...
Meer weten over ons? Surf naar www.prebes.be en ontdek wat wij jou nog aanbieden!
- 21 episodes
- Avg 36 min
- Dutch
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
- SB
S42 · E1Tuesday · 28 min42. Hoe ervaren preventieadviseur hun eigen kracht en welzijn?
Na het volgen van de opleiding preventieadviseur niveau 2, kwam Karolien Drexeler op de werkvloer steeds vaker in contact met andere preventieadviseurs in grote bedrijven, waarbij ze merkte dat het welzijn van preventieadviseurs zelf steeds meer onder druk kwam te staan. Het zijn volgens haar stuk voor stuk extreem gemotiveerde mensen, maar ook zij gaan gebukt onder frustraties, werk dat niet afgerond raakt, adviezen die niet worden opgevolgd en een grote administratieve belasting. Als preventieadviseur zetten we sterk in op het psychologisch welzijn van werknemers. Maar hoe beschermen we onszelf als preventieadviseur? Karolien deed er onderzoek naar in het kader van haar opleiding tot preventieadviseur niveau 1 en kwam tot enkele conclusies en voorstellen om jezelf als preventieadviseur beter in je vel te voelen.
- SB
S3 · E41September 29 · 33 min41. Een dag uit het leven van ... De preventieadviseur bij Basic-Fit.
In deze aflevering spreken we met Vincent De Busschere, preventieadviseur bij Basic-Fit. Hij licht toe hoe veiligheid, gezondheid en welzijn geïntegreerd worden in deze snelgroeiende organisatie. Hoewel preventie vaak geassocieerd wordt met industrie of bouw, blijkt ook de fitnesssector een omgeving waar dit thema cruciaal is.
- SB
S3 · E40September 8 · 43 min40. Wat zijn de fundamenten van goed crisisbeheer?
Cyberincidenten, energieproblemen, crisissen of andere verstoringen kunnen de werking plots onder druk zetten. In deze aflevering ontdek je samen met Stijn en Robbert hoe weerbaarheid, business continuity management en crisisbeheer organisaties helpen om niet alleen crisissen op te vangen, maar er ook sterker uit te komen.
- SB
S3 · E39June 23 · 26 min39. Wat is dat nu, een besloten ruimte?
In deze aflevering staat het thema besloten ruimtes centraal. Hoewel dit risico in de industrie goed gekend en sterk gereguleerd is, blijkt uit het gesprek dat er buiten die context – zoals in kmo’s, scholen, ziekenhuizen en appartementsgebouwen – nog veel onduidelijkheid bestaat.
- SB
S3 · E38June 2 · 48 min38. Aansprakelijkheid na een ernstig arbeidsongeval
In deze aflevering zitten we samen met Kenny Decruyenaere, actief binnen strafrecht bij advocatenkantoor Claeys & Engels. Hij komt toelichten wat dat nu precies is, een ernstig arbeidsongeval, en welke menselijke als juridische gevolgen dit kan hebben voor diverse directe én indirecte betrokken partijen.
- SB
S3 · E37May 12 · 41 min37. Wat is dat nu, de verzuimkloof?
In deze aflevering staat een opvallend cijfer centraal: vandaag is 70 procent van het langdurig verzuim in België afkomstig van vrouwen. Wat verklaart dat verschil? Welke rol spelen taboes rond vrouwengezondheid? En wat betekent dat voor HR, management en onze preventieadviseurs?Daarover gaat host in gesprek met Filip De Groeve, apotheker van opleiding, auteur van het boek Zwijgverzuim en expert in vrouwengezondheid op de werkvloer.
- SB
S3 · E36April 20 · 46 min36. Hoe een EHBO-beleid voeren in jouw bedrijf?
Dirk bouwde doorheen zijn carrière een indrukwekkend en veelzijdig parcours uit: van defensie en ambulancier tot het opzetten van EHBO-structuren binnen grote organisaties. Die praktijkervaring vormt de basis van zijn visie op veiligheid en specifiek op die van EHBO binnen het luik preventie en veiligheid op het werk. Volgens hem kan eerste hulp nooit los gezien worden van preventie: EHBO is geen eiland, maar een essentieel onderdeel van een geïntegreerd veiligheidsbeleid. Van ingrijpen naar voorkomen De focus van Dirk verschoof naar preventie na het meemaken van verschillende arbeidsongevallen. Hij zag hoe vaak zulke incidenten voortkomen uit menselijke fouten die eigenlijk vermijdbaar zijn. Preventie draait om het herkennen en beheersen van risico’s vóór er iets misloopt. EHBO komt pas in beeld wanneer die preventie faalt — voor het kleine, maar onvermijdelijke restrisico dat altijd blijft bestaan. Hoe sterker het preventiebeleid, hoe minder EHBO-interventies nodig zijn. Opleiding, wetgeving en aansprakelijkheid Binnen organisaties bestaan verschillende rollen rond eerste hulp: aangeduide personen, bedrijfshulpverleners en sinds 2024 ook de “bekwame hulpverlener”. Die nieuwe wetgeving schept meer duidelijkheid over wat iemand mag en moet doen, en verkleint de grijze zones rond aansprakelijkheid. Dirk benadrukt dat angst om fouten te maken mensen vaak tegenhoudt om te helpen, terwijl eerstehulpverleners in principe beschermd zijn zolang ze handelen binnen hun opleiding en zonder nalatigheid. Duidelijke opleiding, heldere afspraken en geruststelling zijn daarom cruciaal. EHBO als pijler van het veiligheidsbeleid EHBO vormt een relatief kleine, maar onmisbare schakel binnen het bredere veiligheidsbeleid. Opleidingen leggen de nadruk op het correct inschatten van een slachtoffer via een vast stappenplan: de situatie veilig maken, de toestand beoordelen, hulp inschakelen en gepaste eerste hulp toedienen. Daarnaast is een goed uitgewerkt EHBO-plan binnen het intern noodplan onmisbaar, afgestemd op de risico’s, de grootte van het bedrijf en de aanwezige infrastructuur. Praktijk, registratie en betrokkenheid Een vaak onderschat maar bijzonder waardevol instrument is het EHBO-register. Dat dient niet alleen voor verzekeringsdoeleinden, maar helpt ook om patronen in ongevallen te herkennen en preventieve maatregelen bij te sturen. Tot slot wijst Dirk op het belang van betrokken medewerkers, zichtbare EHBO-middelen en haalbare “quick wins”. Zijn kernboodschap is eenvoudig maar krachtig: iets doen is altijd beter dan niets doen — en EHBO verdient blijvende aandacht, ook in de meest veilige organisaties.
- SB
S3 · E35March 31 · 37 min35. Meertaligheid in veiligheid: een zegen of een vloek?
In deze aflevering van Safety Talk, de podcast van Prebes, staat één centrale vraag centraal: is meertaligheid in veiligheid een vloek of een zegen? Te gast is Ibrahim Agdohan, preventieadviseur niveau 3 (in opleiding tot niveau 2) en veiligheidstrainer in vier talen: Nederlands, Frans, Engels en Turks. Ibrahim begon zijn loopbaan in het magazijn bij Nike, waar veiligheid een echte bedrijfscultuur was. Later groeide hij bij Scania door tot teamleader, met veiligheid als dagelijkse verantwoordelijkheid. Daar ontdekte hij dat veiligheid voor hem méér was dan een taak: het werd een persoonlijke missie. Via het onderwijs bracht hij zijn praktijkervaring en pedagogische vaardigheden samen. Vandaag geeft hij opleidingen rond veiligheid en welzijn, met bijzondere aandacht voor meertalige werkvloeren. Volgens Ibrahim is taal nog te vaak een struikelblok. Bedrijven beschikken over procedures, handleidingen en instructiekaarten, maar wat als werknemers die niet begrijpen? Dat kan levensgevaarlijk zijn. Zijn visie is duidelijk: wie anderstalige medewerkers aanwerft, draagt ook de verantwoordelijkheid om hen veilig te laten werken. Dat kan door meertalige collega’s in te zetten als brugfiguren, opleidingen in meerdere talen aan te bieden, visueel te werken met pictogrammen en gebruik te maken van betrouwbare vertaaltools – steeds met controle en evaluatie. Een dikke handleiding van 200 pagina’s leest niemand. Daarom pleit Ibrahim voor samenvattingen, visuele instructiekaarten en herhaling op verschillende plaatsen in het bedrijf. Hoe vaker mensen met duidelijke veiligheidsboodschappen geconfronteerd worden, hoe sterker het bewustzijn groeit. Investeren in taal is volgens hem investeren in mensen. En wie investeert in mensen, investeert automatisch in zijn bedrijf. Ibrahim droomt van meertalige hulpdiensten en veiligheidsprofessionals in de drie landstalen. Maar zijn dagelijkse missie is concreet en haalbaar: elk bedrijf dat hij begeleidt achterlaten met praktische tools om veiligheid inclusiever en effectiever te maken.
- SB
S3 · E34February 9 · 49 min34. Wat bij een traumatische gebeurtenis?
Wat gebeurt er écht met mensen tijdens en na een schokkende gebeurtenis? Psycholoog en traumatherapeut Erik De Soir neemt ons mee in de realiteit achter het woord trauma — en waarom niet elke crisis automatisch traumatiserend is. Hij legt helder uit hoe ons brein onder dreiging overschakelt op overlevingsmodus, hoe je dissociatie kan herkennen én wat “Eerste Psychische Hulp” betekent op de werkvloer. Zijn boodschap aan organisaties is duidelijk: een crisisplan in de kast is niet genoeg. Voorbereiding, training en een sterk intern opvangteam maken het verschil tussen kwetsbaarheid en veerkracht.
- SB
S3 · E33February 9 · 33 min33. Het belang van psychologische veiligheid meten
Door Elke’s interesse in organisatiepsychologie en welzijn op de werkvloer besliste ze om in 2019 Happy Humans op te richten, waar focussen ze op het verbeteren van organisatiewelzijn door o.a. op maat gemaakte risicoanalyses uit te werken voor bedrijven. Happy Humans was één van de eerste partijen in België die voor COVID al een breder, generiek welzijnsconcept introduceerde met het 'welzijnswiel', gebaseerd op het model van Gallup. De impact van psychosociale risicoanalyses is groot, maar de effectiviteit hangt af van een aanpak op maat die inspeelt op de specifieke noden en context van elke organisatie. Zelfs bij universele thema's als communicatie is de concrete invulling en aanpak per organisatie verschillend en cruciaal voor succes, volgens haar. De analyse die Stijn moest uitvoeren Raes Autogroep had enerzijds een wettelijk verplichtend karakter. Zo had een controle van FOD WASO aan het licht gebracht dat er bij Raes Autogroep nog geen psychosociale risicoanalyse was uitgevoerd. Anderzijds, wou het management ook inzicht krijgen in wat er daadwerkelijk leefde op de werkvloer binnen de zes filialen en onder de 150 werknemers. De organisatie heeft een grote diversiteit aan profielen (arbeiders, bedienden, zelfstandigen) en activiteiten (verkoop, onderhoud, carrosserie). Geen gemakkelijke opdracht voor Stijn, maar samen met Happy Humans koos hij ervoor om zich niet enkel te baseren op standaard vragenlijsten, maar om de analyse te optimaliseren en aan te passen aan Raes Autogroep Concrete tips voor het aanpakken van psychosociale risico's Om psychosociale risico's effectief aan te pakken, is het essentieel om te starten met het luisteren naar medewerkers via de op maat gemaakte, maar ook anonieme, bevragingen. Hierbij is het interessant om zowel ‘quick wins’ voor onmiddellijk resultaat, als grotere actiepunten voor op lage termijn te identificeren. Het behouden van vertrouwen door anonimiteit te waarborgen is hierbij cruciaal. Door mederwerkers écht een stem te geven (via bevragingen, luistergroepen of gesprekken) onstaat eerst ruimte om te luisteren en te begrijpen wat er leeft, nog vóór er wordt ingegrepen. Niet door blindelings terug te vallen op generieke vragenlijsten, maar door maatwerk te leveren dat aansluit bij de realiteit van de organisatie n zo de betrokkenheid vergroot. De resultaten die hieruit volge worden gebundeld in een helder en onderbouwd rapport waaruit zowel de belangrijkste aandachtspunten als snelle, haalbare verbeteringen naar voren komen. De eerder vermeldde quick wins zorgen ervoor dat medewerkers meteen voelen dat hun input ertoe doet. Grotere stappen kunnen in een latere fase genomen worden via een pragmatisch en op maat gemaakt actieplan. Anonimiteit blijft ook hier cruciaal: pogingen om te achterhalen wie wat heeft gezegd ondermijnen het vertrouwen en horen niet thuis in de rol van preventieadviseur. Wat heeft de op maat gemaakte risicoanalyse opgeleverd, wat waren randvoorwaarden bij de klant en Happy Humans om dit te doen slagen en wat zijn nu de vervolgstappen die zij samen zullen zetten? Kom het te weten in deze nieuwe aflevering van SafetyTalk van Prebes! Meer informatie? - Psychosociale risico’s op het werk omvatten professionele risico's die de werknemers psychische en eventueel ook lichamelijke schade kunnen berokkenen. Meer hierover kan je vinden via https://werk.belgie.be/nl/themas/welzijn-op-het-werk/psychosociale-risicos-op-het-werk - In de podcast wordt gesproken over het Welzijnswiel. Dit is gebaseerd op https://www.gallup.com/workplace/237020/five-essential-elements-wellbeing.aspx
- SB
S2 · E32February 3 · 27 min32. Hoe een preventiebeleid voeren in een klein bedrijf?
Een preventiebeleid uitvoeren in een kleine onderneming, het blijft een uitdaging voor elke preventieadviseur. Edwin van Opstal, momenteel preventieadviseur en diensthoofd van de interne preventiedienst in het Algemeen Ziekenhuis Sint-Maria in Halle, deelt zijn ervaringen over diverse opdrachten die hij als preventieadviseur uitvoerde in kleine ondernemingen. Zijn verhaal is doorspekt met realistische en herkenbare situaties die hij meemaakte als preventieadviseur bij onder andere een smederij, een jongerentheater en een bewakingsfirma.
- SB
S2 · E31January 18 · 36 min31. Wat vormt de schakel tussen mens en machine?
In deze aflevering van Safety Talk vertelt Steven Bruyndonckx, Team Leader Safety & Environment bij Atlas Copco Airpower, hoe veiligheid de laatste jaren evolueerde. Hij deelt eerlijke inzichten over leren uit incidenten, het belang van participatie en waarom uitleggen ‘waarom’ iets moet gebeuren sterker werkt dan regels opleggen. Steven Bruyndonckx is sinds 2007 teamleader bij de preventiedienst van het Zweedse bedrijf Atlas Copco. De hoofdzetel voor compressietechniek bevindt zich in Wilrijk. In datzelfde jaar startte hij met de opleiding tot preventieadviseur. Vanaf 2010 engageerde hij zich ook actief in Prebes Antwerpen, onder meer via studiedagen en netwerkmomenten. Zo bouwde hij mee aan een sterke preventiecultuur, zowel binnen als buiten het bedrijf. Steven ziet het veiligheidsbeleid de voorbije jaren duidelijk evolueren. Waar de focus vroeger vooral lag op technische en organisatorische maatregelen — zoals leuningen, afschermingen en balustrades — is vandaag gedragsveiligheid minstens even belangrijk. Hij vergelijkt het met het verkeer: auto’s en infrastructuur zijn technisch goed beveiligd, maar ongevallen gebeuren nog steeds, vaak door menselijk gedrag. Net dat gedrag vraagt binnen preventie en bescherming op het werk een doordachte, mensgerichte aanpak. Een ernstig arbeidsongeval met een portaalrobot vormde bij Atlas Copco een kantelpunt. Het maakte duidelijk dat veiligheid niet alleen de verantwoordelijkheid is van de preventieadviseur, maar van iedereen op de werkvloer. Sindsdien wordt sterk ingezet op participatie en samenwerking tussen alle functies. Per machine werd een specifieke LOTOTO-procedure (lock out, tag out, try out) uitgewerkt, waarbij ook de praktijkervaringen en bijna-ongevallen van medewerkers worden meegenomen. Zo groeit veiligheid vanuit de werkvloer zelf. Volgens Steven kan veilig gedrag niet worden opgelegd. Wat wél werkt, is inzicht creëren. Wanneer medewerkers begrijpen waarom bepaalde maatregelen nodig zijn, vermindert de weerstand en neemt het engagement toe. Zo ontstaan “veiligheidsambassadeurs” die het preventieverhaal actief mee uitdragen in hun team. Opleidingen worden daarom steeds vaker gegeven door operationele medewerkers zelf, wat de geloofwaardigheid en betrokkenheid versterkt. Atlas Copco werkt volgens de PDCA-cyclus: Plan, Do, Check, Act. Machines, processen en mensen veranderen voortdurend, dus opvolging en bijsturing blijven essentieel. Nieuwe medewerkers krijgen een individuele en grondige inwerking, met veel aandacht voor veiligheid en welzijn. Ook bij verdere automatisering blijft de preventiedienst van bij de start nauw betrokken bij de invoering van nieuwe arbeidsmiddelen. Tot slot benadrukt Steven het belang van netwerken en kennisdeling met collega-preventieadviseurs. Preventie en bescherming op het werk zijn een gedeeld verhaal. Veiligheid maak je samen: met werknemers, leidinggevenden, overlegorganen en externe partners, in een cultuur van betrokkenheid, dialoog en permanente verbetering.
- SB
S2 · E60Dec 16, 2025 · 21 min30. Wat is dat nu weer, nudging binnen veiligheid?
In de nieuwste aflevering van de Prebes-podcast gaan professor Pieter en postdoctoraal onderzoeker Yannick, beiden verbonden aan de Universiteit Gent, in gesprek over het thema nudging . Dit zijn subtiele aanpassingen aan de omgeving die mensen aanzetten tot gewenst gedrag. Ze onderzoeken hoe deze aanpak kan bijdragen aan veiligheid, welzijn en gezondheid op het werk. Wat is nudging precies? Volgens Pieter betekent nudging letterlijk “een duwtje geven”. Het gaat om kleine veranderingen in de omgeving die gedrag kunnen beïnvloeden, zoals gezonde voeding op ooghoogte plaatsen of voetstappen die naar de trap leiden. Yannick nuanceert dat nudging niet enkel over automatische gedragsveranderingen gaat, maar dat het gedrag altijd voortkomt uit persoonlijke doelen. Nudging werkt dus pas echt als de aanpassing in de omgeving aansluit bij wat mensen willen bereiken. Belang voor preventieadviseurs Gedragsbeïnvloeding is essentieel voor preventieadviseurs, omdat gedrag aan de basis ligt van elke veiligheids- en gezondheidsdoelstelling. Of het nu gaat om het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen, het volgen van instructies of het bevorderen van mentaal welzijn – gedrag bepaalt het succes van elk preventiebeleid. Nudging helpt om via de werkomgeving subtiel richting te geven aan dat gedrag, in plaats van enkel te vertrouwen op regels of instructies. Van klassieke naar ‘inference nudging’ De onderzoekers maken een onderscheid tussen klassieke nudges en wat zij inference nudging noemen. Klassieke nudges zijn eenvoudige ingrepen, zoals posters of herinneringen, die niet altijd effectief blijken. Inference nudging gaat een stap verder: het probeert te begrijpen waarom mensen zich op een bepaalde manier gedragen, welke overtuigingen of doelen daarachter liggen, en speelt daarop in. Een voorbeeld: als werknemers hun helm niet dragen omdat ze denken dat het onnodig is bij korte taken, kan een interventie die hun overtuiging herkadert – bijvoorbeeld dat helmgebruik een teken van professionaliteit en teamverantwoordelijkheid is – veel effectiever zijn. Toepassing op mentaal welzijn Dezelfde principes gelden bij thema’s als burn-out. Pauzes nemen helpt bijvoorbeeld niet enkel omdat men dan rust krijgt, maar omdat pauzes bijdragen aan verbondenheid, autonomie en controle. Door te begrijpen waarom mensen geen pauzes nemen – bijvoorbeeld uit efficiëntie-overwegingen of statusdenken – kan men gerichter interventies ontwikkelen die die overtuigingen herformuleren, zoals gezamenlijke pauzemomenten of positieve feedback. Wetenschap in de praktijk Onze sprekers hebben zich verenigd onder 'Behaviour Insights Belgium'', een spin-off van de UGent die academische kennis vertaalt naar concrete toepassingen in organisaties. Hun missie is om inzichten uit de psychologie te gebruiken om maatschappelijke thema’s zoals welzijn, veiligheid en gezondheid op een duurzame manier te verbeteren. Met hun werk tonen Pieter en Yannick aan dat effectieve gedragsverandering niet enkel draait om regels of slogans, maar om inzicht in wat mensen drijft. Voor preventieadviseurs ligt daarin de sleutel om veiligheid en welzijn écht duurzaam te versterken.
- SBS2 · E29Dec 15, 2025 · 36 min
29. Duurzaamheid en afvalbeheer bij Center Parcs
Erik Smit vervult bij Center Parcs De Vossemeren in Lommel een veelzijdige rol als preventieadviseur, milieucoördinator en HSE-verantwoordelijke. Als milieucoördinator staat hij onder meer in voor verplichte aangiftes van afvalstromen, waterlozingen en andere milieugerelateerde processen. Erik is allerminst een onbekende binnen de organisatie. Hij startte zijn loopbaan als stagiair op de sportafdeling, groeide vervolgens door tot operations manager en daarna tot manager housekeeping. Uiteindelijk koos hij resoluut voor de functie van preventieadviseur en de uitdaging aan om in de onderneming het bewustzijn aangaande duurzaamheid te verhogen.
- SB
S2 · E28Nov 4, 2025 · 28 min28. Brandbestrijding van elektrische voertuigen - het traject van de Prebes Award Winnaar
Steeds meer wagens, bussen en vrachtwagens rijden volledig of gedeeltelijk op elektriciteit. Deze verschuiving brengt onmiskenbare voordelen met zich mee: minder uitstoot, stiller verkeer en een stap vooruit richting een duurzamere toekomst. Toch schuilt achter die vooruitgang een nieuwe categorie risico’s. De technologie van lithium-ionbatterijen - het kloppend hart van de elektrische aandrijving - introduceert veiligheidsvraagstukken die we bij klassieke voertuigen niet kenden. Brandbestrijding, opslag, onderhoud en evacuatieprocedures vragen een fundamenteel andere benadering.Onze host Robin Geets verdiept zich in deze snel evoluerende materie. In zijn werk onderzoekt hij hoe en waarom branden bij elektrische voertuigen ontstaan, wat de gevolgen zijn, en vooral: hoe we als maatschappij, organisatie en individu beter voorbereid kunnen zijn.
- SB
S2 · E10Nov 3, 2025 · 40 min27. De impact van hormoonverstorende stoffen
Hormoonverstorende stoffen zijn overal om ons heen. Ze bevinden zich in plastics, schoonmaakmiddelen, cosmetica, pesticiden en zelfs in onze voeding. Vaak zijn ze onzichtbaar en ongrijpbaar, maar hun impact op onze gezondheid is aanzienlijk. Als arbeidsgeneesheer ziet onze host Edelhart Kempeneers steeds vaker hoe blootstelling aan deze stoffen, ook in lage dosissen, subtiele maar ingrijpende effecten kan hebben op het welzijn van werknemers. De klachten zijn niet altijd spectaculair of direct meetbaar. Ze sluipen binnen in de vorm van vermoeidheid, concentratiestoornissen, stemmingswisselingen of bijvoorbeeld hormonale disbalansen. Maar na verloop van tijd kunnen ze bijdragen aan ernstigere gezondheidsproblemen, zoals verminderde vruchtbaarheid, metabole stoornissen, of zelfs bepaalde vormen van kanker. De meeste mensen denken bij chemische blootstelling aan zware industrie of laboratoria, maar in werkelijkheid komen hormoonverstorende stoffen in tal van sectoren voor. Denk aan de schoonmaaksector, landbouw, zorg, voedingsindustrie of zelfs administratieve omgevingen waar kunststoffen, printertoners en schoonmaakproducten aanwezig zijn. Wat de problematiek complex maakt, is dat het niet altijd gaat om hoge concentraties of acute vergiftiging, maar om langdurige, lage blootstellingen. Juist die continue druppel-op-de-steen-werking kan het hormonale evenwicht verstoren. Het hormonale systeem is immers buitengewoon fijn afgestemd; kleine afwijkingen kunnen grote gevolgen hebben, zeker bij kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen, jongeren of mensen met chronische aandoeningen. Werkgevers hebben een sleutelpositie in het herkennen en beperken van risico’s volgens Kempeneers. De eerste stap is bewustwording: weten welke stoffen in de organisatie aanwezig zijn, hoe ze gebruikt worden en wie ermee in contact komt. Een degelijke risicoanalyse, uitgevoerd in samenwerking met de preventieadviseur en de arbeidsgeneesheer, vormt de basis. Daarna volgen concrete maatregelen zoals substitutie, veilige werkprocedures, opleiding en communicatie, monitoring en evaluatie. In de discussie over hormoonverstorende stoffen verliezen we soms de menselijke kant uit het oog. Achter elk cijfer schuilt een werknemer, een ouder, een toekomstig kind. Gezondheid op het werk is meer dan het vermijden van ongevallen of het naleven van regels — het gaat om respect voor het lichaam en de balans die het nodig heeft om te functioneren.
- SB
S2 · E26Oct 21, 2025 · 40 min26. People are safety – over leren, fouten en vertrouwen
Rudy’s verhaal begon ooit bij computers en CAD-software, maar het vliegen liet hem nooit los. Op zijn 18e behaalde hij al zijn privaatpilootlicentie – nog voor zijn rijbewijs! Daarna combineerde hij avondschool en weekendlessen met één duidelijk doel: lijnpiloot worden. Want, zoals hij zelf zegt: “het bloed kruipt waar het niet gaan kan.”Vandaag is Rudy niet alleen actief in de cockpit, maar dus ook achter de schermen van de luchtvaartwereld. Hij zet zich in voor vliegveiligheid, vermoeidheidsmanagement en internationale samenwerking binnen organisaties zoals de Belgian Cockpit Association, de European Cockpit Association en zelfs IFALPA, die piloten wereldwijd verenigt. Ook bij Eurocontrol helpt hij mee om een brug te slaan tussen justitie en luchtvaart, in het kader van Just Culture – een visie waarin fouten kansen zijn om te leren, niet om te straffen.In plaats van fouten af te straffen, pleit Rudy voor een cultuur waarin leren centraal staat: leren uit incidenten, uit rapportering, maar vooral uit het verschil tussen work-as-imagined en work-as-done. Een mensgerichte blik op veiligheid, waarin vertrouwen en openheid de basis vormen voor duurzaam leren – niet alleen in de cockpit, maar op elke werkvloer.
- SBS2 · E25Oct 7, 2025 · 40 min
25. Wat is dat nu, het beoordelen van blootstelling aan gevaarlijke stoffen?
In haar functie als arbeidshygiëniste in Nederland, voert Tamara Onos bedrijfsaudits uit met de focus op het voorkomen van schadelijke blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Daarbij maakt ze gebruik van gedetailleerde data en statistieken. Volgens haar biedt de vooruitgang in technologie, zoals de opkomst van AI, veelbelovende mogelijkheden voor de toekomst van arbeidshygiëne en het vroegtijdig detecteren van risico’s. Tamara legt uit hoe het beoordelen van gevaarlijke stoffen gebeurt, waarbij cijfergegevens en statistieken worden gebruikt om de impact van stoffen die vrijkomen tijdens het verwerkingsproces te analyseren. Deze gegevens roepen vaak ongerustheid op, aangezien sommige stoffen een langdurige negatieve invloed op de gezondheid kunnen hebben. Ze geeft hierbij een interessante historische kijk op de werkomstandigheden: “Als je goed hebt gewerkt, kwam je vuil de werkplaats buiten. Zo was het vroeger, de tijden veranderen gelukkig!” Met deze uitspraak benadrukt ze de vooruitgang die geboekt is op het gebied van arbeidshygiëne en veiligheid op de werkvloer. Eén van de moeilijkste aspecten van haar functie is echter de balans vinden tussen arbeidsveiligheid en arbeidshygiëne. Dit komt doordat sommige effecten van blootstelling aan gevaarlijke stoffen pas na jaren zichtbaar worden, zoals de bloostelling aan asbest. Dit maakt haar werk soms moeilijk meetbaar op korte termijn, maar ook bijzonder waardevol. Het succes van haar werk ligt volgens haar namelijk in het voorkomen van ziektes bij onze toekomstige generaties. Tamara heeft een duidelijke visie voor de toekomst van haar vakgebied. Ze hoopt op een exponentiële groei van data-analyse, waarbij kunstmatige intelligentie (AI) een belangrijke rol speelt. Door AI en data-analyse hoopt ze dat beroepsziekten sneller kunnen worden opgemerkt en preventief kunnen worden behandeld, wat de gezondheid van werknemers ten goede zal komen. Meer informatie? Tijdens het interview wordt gerefereerd naar het boek ‘The Universe and the Teacup. The mathematics of Truth and Beauty’ van auteur K.C. Cole. Dit boek kan je (Engelstalig) terugvinden via Bol.com of op amazon. Prebes biedt in haar ondersteuningsaanbod de volgende opleiding aan over chemische stoffen: https://www.prebes.be/nl/opleidingen/veilig-en-gezond-omgaan-met-chemische-stoffen-een-leidraad-voor-de-preventieadviseur Via onze nieuwsberichten alsook in het veiligheidsnieuws ( enkel voor Prebes leden) verschenen de volgende interessante artikels over dit topic: *Nieuwberichten https://www.prebes.be/nl/nieuws/2024/12/nieuwe-eu-verordening-over-indeling-etikettering-en-verpakking-van-chemische-stoffen Chemische stoffen: nieuwe verordening over indeling, etikettering en verpakking. Veroderning (EU) 2024/2865 van 23 oktober 2024 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1272/2008. *Veiligheidsnieuws -Opslag van gevaarlijke vaste stoffen en vloeistoffen door de bril van een milieucoördinator. Vanaf pg. 26, VN209. -Reach hervorming; de kans om blootstelling aan de meest schadelijke stoffen nog verder te verminderen vanaf pg.42; VN222 -Artikels aangaande gevaarlijke stoffen in zowel VN215 als VN219
- SBS2 · E24Sep 16, 2025 · 39 min
24. Samen terug aan het werk: re-integratie als gedeelde verantwoordelijkheid
In deze aflevering van SafetyTalk horen we Lode Godderis, CEO van IDEWE, over het actuele thema van ziekteverzuim en re-integratie. Hij benadrukt dat, naast de economische kant, re-integratie ook een maatschappelijk en persoonlijk onderwerp is. Het gaat hier dan ook eerder om een traject dat begint nog vóór iemand uitvalt, in plaats van een puur administratief proces. Het vraagt samenwerking, vertrouwen en open communicatie en dit tussen werknemer(s), leidinggevende, collega’s en andere posities die ondersteuning kunnen bieden zoals preventieadviseurs of HR-functies. Lode werkt sinds 2000 bij IDEWE en heeft bijna dertig jaar ervaring. Hij zag het belang van re-integratie sterk toenemen, mede onder impuls van beleidsmakers op federaal en Vlaams niveau. Toch leeft er bezorgdheid: het huidige regeerakkoord (2025) benadrukt controle en sanctie, wat volgens velen een contraproductieve insteek is. Hij pleit voor een toenemende aandacht voor zogenaamde ‘grijze zones’ die zich bevindt tussen het zwart-witte van gezond en ziek. Niet elke medewerker hoeft volledig hersteld te zijn om al stapjes in de richting van werk te zetten. Wat hierin cruciaal is, is communicatie, luisteren naar wat wél mogelijk is in de juiste omgeving, zonder druk of angst. Hierbij kunnen preventieadviseurs een belangrijke rol opnemen, die van moderator: gesprekken vergemakkelijken, draagvlakken creëren en kleine aanpassingen aanbieden. Bij re-integratie botsen vaak verschillende belangen. Werkgevers hopen op een snelle terugkeer, terwijl werknemers soms nog beperkingen ervaren. Hierdoor ontstaat een zwart-witdenken dat de realiteit miskent. Hierbij spelen preventieadviseurs en HR-diensten een belangrijke rol. Zij kunnen een cultuur van veiligheid en vertrouwen bevorderen, waarin medewerkers hun grenzen durven aangeven. Door een modererende rol op te nemen tussen leidinggevende en werknemer, kunnen zij oplossingen faciliteren. Preventie zou een structureel onderdeel van het beleid moeten zijn, eerder dan louter een noodmaatregel bij uitval, aldus Lode. Re-integratie stopt niet bij de terugkeer naar het werk. In veel organisaties valt men na enkele weken terug in oude patronen. Duurzame re-integratie vraagt om opvolging, evaluatie van gemaakte afspraken én aandacht voor de impact op collega’s. Niet de medische diagnose, maar het functioneren van de medewerker staat daarbij centraal. Vertrouwen vormt de basis voor een open dialoog waarin oplossingen ontstaan. Toch is re-integratie lang niet altijd eenvoudig. Er zijn vier grote categorieën die een terugkeer kunnen bemoeilijken die Lode toelicht in deze aflevering. Een goede risicoanalyse helpt hierbij om problemen tijdig te ondervangen. Wat re-integratie in de kern bevordert, is contact met het werk. Onderzoek toont aan dat dit – los van het type aandoening of land – dé bepalende factor is voor succesvolle en duurzame terugkeer. Menselijke relaties spelen hierbij een sleutelrol. Contact houden tijdens ziekte zou net zo normaal moeten zijn als bij andere relaties. Leidinggevenden vrezen soms te controlerend over te komen, maar medewerkers verwachten net die betrokkenheid. Cijfers, zoals afwezigheidspercentages, worden vaak gebruikt om de effectiviteit van het re-integratiebeleid te meten. Maar cijfers op zich zeggen weinig zonder de bereidheid om erin te investeren. Het doel moet niet zijn om de cijfers zo laag mogelijk te houden, maar om het welzijn en de aanwezigheid van medewerkers te bevorderen. Communicatie, betrokkenheid en welbevinden zijn belangrijker dan statistieken. Zijn visie is helder: re-integratie is geen stap ná de behandeling, maar een essentieel onderdeel ervan. Zijn missie is om mensen op een respectvolle en constructieve manier te begeleiden in hun terugkeer naar werk.