NewsPolitics

Polskie demo

Polityka

Polskie demo to wspólny podkast tygodnika „Polityka” i Fundacji Batorego, w którym mówimy o Polsce naszych marzeń, ale i koszmarów. Jak budować lepszą demokrację i jakie przed nią stoją wyzwania? O tym rozmawiamy z gośćmi: ekspertami politycznymi i samymi politykami. Zapraszają: Michał Tomasik („Polityka”), Anna Materska-Sosnowska i Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego). Do widzenia i usłyszenia w każdy piątek!

Play

Open in

23 episodes
weekly
Avg 51 min
Polish

Episodes 23

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.

Friday · 59 min
Prof. Łętowska: Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Jak to naprawić i jak zapełnić wakat?
W tym odcinku: profesor Ewa Łętowska omawia trwający spór o Trybunał Konstytucyjny. Sprawdzamy, jak po latach zmian wyglądają praworządność w Polsce i demokracja w Polsce, jaki jest stan sądów i w jaki sposób można odbudować ich wiarygodność. Profesor Ewa Łętowska, pierwsza Rzecznik Praw Obywatelskich i sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, diagnozuje problemy, z którymi mierzą się dziś sądy w Polsce, i wskazuje, że jeśli chodzi o Trybunał Konstytucyjny, awantura w mediach wokół kandydata, jakim jest Maciej Berek, to w dużej mierze efekt komunikacyjnej katastrofy. Tłumaczy, dlaczego sędziowie pod presją muszą szczególnie dbać o swoją reputację, jak bardzo istotna jest niezawisłość sędziów, w jaki sposób sądy i trybunały w Polsce, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, radzą sobie z postępującym upolitycznieniem. Profesor Łętowska podkreśla też, jak istotne są wyroki sądowe trybunałów europejskich (ETPC, Europejski Trybunał Praw Człowieka; TSUE, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) i bezpośrednie pytania prejudycjalne do TSUE, by budować niezależne sądownictwo w Polsce. Ekspertka ocenia również prawo w Polsce, traktując wybory kopertowe jako cezurę upadku państwa prawa. Objaśnia też dylematy środowiska, w którym spierają się neosędziowie, paleosędziowie i sędziowie niższych instancji. To rozmowa, która wychodzi poza bieżące dylematy, jak zapełnić wakat w TK, dając pole do refleksji nad tym, co wypada sędziemu, co politykowi i dlaczego warto występować tylko w jednym kapeluszu. Rozmowę prowadzą Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik. Zasubskrybuj kanał, polub odcinek i napisz w komentarzu: czy Twoim zdaniem sędziowie powinni częściej zabierać głos w debacie publicznej?
August 21 · 51 min
Polskie demo: ORB News: kto naprawdę rządzi polską polityką? Tusk walczy o przetrwanie i wybory 2027
Czy polska polityka to stan umysłu? Jaki plan ma Donald Tusk? Dlaczego rozliczenia polityków nie interesują młodych wyborców? Gościem tego odcinka jest Bartosz Urbaniak z kanału ORB News, z którym Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski rozmawiają o tym, czy newsy polityczne wzbudzają jeszcze emocje, jak wygląda polska polityka w pigułce i czy kogoś jeszcze interesuje prawda. W tym odcinku analizujemy, jak od kulis funkcjonują niezależne kanały o polityce, i zastanawiamy się, czy obśmiewając absurdy w polskiej polityce i wpadki polityków, da się zachować obiektywizm i tworzyć rzetelny komentarz polityczny. W rozmowie Bartosz Urbaniak tłumaczy, czym jest polityka widziana oczami młodego pokolenia (polska polityka = memy?), dlaczego słynny sejmflix, czyli zainteresowanie pracami Sejmu i komisji śledczych, okazał się chwilową modą i dlaczego Marianna Schreiber nie jest już tematem politycznym. Pytamy też, dlaczego tematy takie jak praworządność przestały grzać opinię publiczną, czy Szymon Hołownia wróci do polityki, jakie cechy ma Ryszard Petru, w jaki sposób PSL wejdzie do Sejmu, kim naprawdę jest Grzegorz Braun, kto wygra wybory 2027 i czy to, że nadchodząca kampania wyborcza (i całe wybory parlamentarne 2027) zostanie zdominowana przez bezpieczeństwo i geopolitykę, powinno nas cieszyć.
August 14 · 53 min
Polskie demo: Kreml ma zgryz, wokół Putina robi się ferment. Co czeka Rosję w najbliższych latach?
W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik rozmawiają z Anną Marią Dyner (ekspertką Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, @PolandPISM). Jaka jest obecnie sytuacja w Rosji i co zmienią zbliżające się wybory w Rosji? Ekspertka tłumaczy nie tylko, dlaczego rosyjski Sąd Najwyższy zakazał opozycyjnej partii Jabłoko udziału w nich, ale także jakie mogą być kolejne ruchy Putina, w jakiej kondycji jest sam Władimir Putin i jego reżim. Czy sankcje na Rosję przynoszą realne skutki? Ekspertka tłumaczy, jak przebiega wojna hybrydowa, czym różni się wojna hybrydowa w Polsce od tej w innych krajach i jak w praktyce działają rosyjska dezinformacja i sabotaż. Rozmawiamy o tym, co oznacza rosyjska rakieta w Polsce (a dokładnie rosyjska rakieta manewrująca Ch-101), która spadła i eksplodowała w nocy z 29 na 30 lipca 2026 na Lubelszczyźnie. Dlaczego ta rakieta manewrująca nie została zestrzelona? Rozmawiamy też o tym, jak wyglądają inne akty dywersji w Polsce w świetle raportu ABW. Analizujemy również, czym jest wojna informacyjna i wojna kognitywna. Jak działa propaganda Rosji, jak groźna jest rosyjska dezinformacja oraz jak ogólna dezinformacja podsyca nastroje antyukraińskie i jak w tym kontekście wygląda Polska pomoc dla Ukrainy. Pytamy wprost: czy grozi nam wojna? Jakie decyzje Europy w najbliższych dwóch latach będą kluczowe dla bezpieczeństwa naszego regionu? Co się stanie, gdy USA wycofuje wojska z Europy? Rozmawiamy też o tym, jak budować w Polsce zdolność do obrony powszechnej. Dlaczego np. należy mieć przygotowany plecak ewakuacyjny i umieć przetrwać 72 godziny bez prądu i internetu? Sprawdź publikacje przywoływane w rozmowie: 1. PISM, „Biała księga rosyjskich aktów sabotażu i dywersji wobec członków Rady Państw Morza Bałtyckiego”: https://www.pism.pl/publikacje/biala-ksiega-rosyjskich-aktow-sabotazu-i-dywersji-wobec-czlonkow-rady-panstw-morza-baltyckiego 2. Raport „Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego 2024-2025. Wybrane aktywności”: https://abw.gov.pl/pl/aktualnosci/2815,Agencja-Bezpieczenstwa-Wewnetrznego-2024-2025-Wybrane-aktywnosci.html 3. Raport Fundacji Batorego „Filar, a nie zaplecze. Kobiety w obronie powszechnej i odporności w Polsce”: https://www.batory.org.pl/publikacja/filar-a-nie-zaplecze-kobiety-w-obronie-powszechnej-i-obronnosci-w-polsce/
August 7 · 53 min
Polskie demo: Źle szkolimy kierowców. Jak zatrzymać piratów drogowych? Co zmieni historia Łukasza Żaka?
Jak wygląda sytuacja na drogach w Polsce? Czy sprawa Łukasza Żaka coś zmieni? Dlaczego sądowy zakaz prowadzenia pojazdów nie działa? Czy „wizja zero” jest w ogóle realna? W tym odcinku Michał Tomasik i jego gość Łukasz Zboralski (BRD24.pl, Kanał Zero) analizują bezpieczeństwo na drodze, w tym głośne wypadki drogowe, omawiają, dlaczego fotoradary są potrzebne i jak zmienić egzamin praktyczny na prawo jazdy. W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” odchodzimy od bieżącej polityki i omawiamy bezpieczeństwo ruchu drogowego w Polsce. Zmienione kilka lat temu przepisy ruchu drogowego, nowe ograniczenia prędkości w Polsce, kara za przekroczenie prędkości, wyższy taryfikator mandatów i punkty karne, odcinkowy pomiar prędkości – to wszystko doprowadziło do spadku liczby wypadków. System zawodzi, gdy na trasy ruszają pijani kierowcy i piraci drogowi. Czy nieuchronność tego, co grozi za jazdę bez prawa jazdy czy po pijaku, przymusowe leczenie i konfiskata samochodu za alkohol mogłyby pomóc uniknąć tragedii takich jak wypadek na Trasie Łazienkowskiej? Z odcinka można dowiedzieć się także, dlaczego fotoradary w Polsce są potrzebne, dlaczego obecne uczenie, jak zdać egzamin praktyczny na prawo jazdy, prowadzi donikąd i dlaczego należy zlikwidować egzaminacyjny plac manewrowy. Zmian wymaga także infrastruktura drogowa, znaki drogowe i sposób komunikacji z kierowcami, gdy wprowadzane są nowe przepisy drogowe.
July 31 · 56 min
Polskie demo: Katarzyna Kasia. Rozpad w PiS to tylko początek? Skrajna prawica szuka nowych zwolenników
Co się dzieje w PiS, czy Morawiecki wyjdzie z PiS, kto wygra pojedynek Morawiecki–Kaczyński, co zmienia rozłam w PiS i czy partia Morawieckiego podzieli prawicę? To tematy ostatnich dwóch tygodni. W najnowszym odcinku „Polskiego demo” dr Anna Materska-Sosnowska, Michał Tomasik i ich gościni dr Katarzyna Kasia (ASP, Kwiatki Polskie) analizują, jak zakończy się wojna w PiS, dokąd zmierza polityka w Polsce, jaki wpływ ma na nią rosyjska dezinformacja i jak w tym wszystkim mogą odnaleźć się młodzi ludzie. Rozpad PiS przypomina rozwód: posłowie PiS i opinia publiczna szukają winnego. Jak wskazują eksperci, odkąd Przemysław Czarnek otrzymał nominację na kandydata na premiera, wiadomo było, że wojna frakcji w PiS, w której walczą harcerze i maślarze, zmieni układ sił. Zastanawiamy się, czy klub Rozwój Plus to dopiero początek. Czy powstanie nowa partia polityczna? Kto zyska na starciu Mateusz Morawiecki kontra Jarosław Kaczyński i jak się to przekłada na sondaże wyborcze? Czy czeka nas koalicja PiS–Konfederacja? A może wybory parlamentarne 2027 przyniosą zaskakujące nowe sojusze, jak Morawiecki–Pełczyńska-Nałęcz–Kosiniak-Kamysz? Sprawdzamy, czy młodzież skręca w prawo, czy też po prostu brakuje realnej oferty dla młodych ze strony formacji lewicowych, jak partia Razem, i projektów liberalnych, jak Campus Polska Przyszłości. Jak podkreśla dr Katarzyna Kasia, odpowiedzią na pytanie, dlaczego młodzi ludzie nie chcą zakładać rodzin, nie jest legalizacja marihuany – a taką ofertę dla młodych ma Ryszard Petru. Omawiamy też, jak wojna hybrydowa wpływa na relacje polsko-ukraińskie, jak w te mechanizmy wpisuje się skrajna prawica w Polsce i jak rosyjska propaganda powielana jest przez polityków takich jak Janusz Kowalski czy Grzegorz Braun. Wypowiedzi tych polityków, szerzące mowę nienawiści, promujące nastroje antyukraińskie, nawołujące mniej lub bardziej wprost do przemocy, pokazują słabość polskiego państwa. Co będzie dalej? Czy obecny spór zmieni układ sił na prawicy? Czy PiS się rozpadnie? Dajcie znać w komentarzach! Z tego odcinka dowiesz się: 1. Co dziś dzieje się w PiS? 2. Czy PiS i Konfederacja mogą stworzyć wspólny rząd? 3. Czy młodzież faktycznie chce głosować tylko na prawicę?
July 24 · 47 min
Polskie demo: Tomasz Słomka: Wojna w PiS i awantura Kaczyński-Morawiecki. Jaka będzie dalsza historia PiS?
Co rozłam w PiS oznacza dla polskiej sceny politycznej i jak inaczej może skończyć się trwająca wojna w PiS? Rozpad w PiS i Morawiecki–Kaczyński awantura na szczycie – to nagłówki ostatnich dni. Ale co się dzieje w PiS naprawdę? W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” dr Anna Materska-Sosnowska, Michał Tomasik i ich gość prof. Tomasz Słomka z Uniwersytetu Warszawskiego szczegółowo analizują, co się dzieje w PiS, jakie plany może mieć Mateusz Morawiecki, jaką rolę może odegrać Karol Nawrocki i jak to wszystko wpływa na sondaże wyborcze. W centrum dyskusji: napięta relacja na linii Kaczyński–Morawiecki oraz decydujące ultimatum, jakie postawił Jarosław Kaczyński. Eksperci zastanawiają się, jak potoczy się historia PiS, czy wojna frakcji doprowadzi do powstania nowej formacji centroprawicowej pod wodzą byłego premiera i co w tej sytuacji zrobią posłowie PiS. Co z inicjatywą Rozwój Plus: jak rozwinie się scenariusz Morawiecki kontra reszta prawicy? Czy jest jeszcze przestrzeń na budowę odrębnego środowiska w ramach obozu Zjednoczonej Prawicy, jak to robił Zbigniew Ziobro? Jaką rolę może w tym odegrać Karol Nawrocki i jego obóz, zwłaszcza gdy porówna się, jak rozwija się prezydentura Nawrockiego, a jak wyglądała prezydentura Dudy? W rozmowie poruszamy też wątek relacji Morawiecki–Nawrocki, pojawiają się również takie postaci jak Przemysław Czarnek, Sławomir Mentzen i Krzysztof Bosak. Jak kształtuje się skrajna prawica w Polsce i o co grają wyborcy Brauna? Czy realna jest koalicja PiS–Konfederacja? Czy wybory parlamentarne 2027 odmienią polityczną układankę, odległą od dylematu PiS czy PO? Jaką rolę odegrają nowe partie centrum i politycy tacy jak Ryszard Petru, Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Paulina Hennig-Kloska, a nawet przedsiębiorca Rafał Brzoska? Sytuacja polityczna w Polsce zmienia się niezwykle dynamicznie. Napisz w komentarzu: jak Twoim zdaniem potoczą się losy Prawa i Sprawiedliwości i czy Mateusz Morawiecki stworzy własne ugrupowanie? Z tego odcinka dowiesz się: 1. czy Mateusz Morawiecki naprawdę szykuje rozłam w PiS? 2. jak wojna frakcji może zmienić układ sił na polskiej prawicy? 3. jaką rolę w nowym rozdaniu mogą odegrać Karol Nawrocki i Konfederacja?
July 17 · 52 min
Polskie demo: Czy Polska jest bezpieczna? Jak przygotować się do wojny i budować odporność państwa, wyjaśnia dr Weronika Grzebalska
Czy Polska jest bezpieczna i czy Polska jest gotowa na wojnę? Sytuacja na świecie wywołuje takie pytania. Zastanawiamy się, jak przygotować się do ewentualnej wojny, czym jest obowiązkowy pobór do wojska i obrona cywilna. W wideokaście „Polskie demo” Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik goszczą dr Weronikę Grzebalską (ISP PAN), socjolożkę, współautorkę raportu „Filar, a nie zaplecze. Kobiety w obronie powszechnej i odporności w Polsce”, która dowodzi, że współczesny system obrony Polski to znacznie więcej niż czołgi i służby mundurowe – to odporność społeczna, której kluczowym filarem są kobiety. I nie chodzi koniecznie o kobiety w wojsku (takie jak zasłużone kobiety w historii, np. Emilia Plater). Prawdziwym filarem obronności w razie wojny, który gwarantuje przetrwanie państwa, są urzędniczki samorządowe, pracownice opieki społecznej, nauczycielki itd. To od nich i od grup takich jak ratownicy medyczni zależy, czy obrona cywilna w Polsce oraz cała infrastruktura krytyczna w Polsce przetrwają nagły kryzys. Choć oficjalny rządowy poradnik bezpieczeństwa trafił do naszych skrzynek, organizowane są powszechne szkolenia obronne, barierą w obronie przed zagrożeniami takimi jak wojna kognitywna wciąż jest brak zaufania do instytucji. Dlatego rozwiązaniem nie jest przymusowy pobór do wojska. Ogromny potencjał ma służba cywilna w Polsce, ale i lokalna straż obywatelska czy Wojska Obrony Terytorialnej, które pozwalają łączyć służbę z rodziną i pracą. W razie „W” czy innego nagłego kryzysu plecak ewakuacyjny albo zastanawianie się, gdzie uciekać w razie wojny, nie wystarczą. Odpowiedzią na pytanie, jak przygotować się do wojny, jest włączenie aktywności proobronnych w naszą codzienność. Czas przełamać wojskowy kod kulturowy i zrozumieć, że bezpieczeństwo to nasza wspólna odpowiedzialność: mężczyzn i kobiet, młodych i starszych. Bo jak tłumaczy Weronika Grzebalska, obronność państwa to cały system bezpieczeństwa narodowego RP. Nie chodzi o to, czy czeka nas wojna czy pokój, tylko o to, czy jesteśmy gotowi m.in. na powodzie i inne zagrożenia naturalne, pandemie i zagrożenia, które przyniesie przyszłość. Zajrzyj do raportu! https://www.batory.org.pl/publikacja/filar-a-nie-zaplecze-kobiety-w-obronie-powszechnej-i-obronnosci-w-polsce/ Czego dowiesz się z odcinka? Czego dowiesz się z odcinka: 1. Dlaczego o bezpieczeństwie Polski decydują nie tylko armia i sprzęt, ale też odporność społeczna oraz praca kobiet w kluczowych instytucjach państwa? 2. Czy plecak ewakuacyjny, pobór do wojska i szkolenia obronne wystarczą, by przygotować Polskę na kryzys lub wojnę? 3. Jak każdy z nas może realnie zwiększyć bezpieczeństwo kraju i dlaczego obrona cywilna zaczyna się od codziennych działań, a nie dopiero w czasie wojny?
July 10 · 52 min
Polskie demo: Dlaczego przestaliśmy wierzyć, że możemy zmienić politykę, i jak się nie wypalić?
Jak zachować sprawczość i przeciwdziałać wypaleniu, gdy wokół dominuje poczucie beznadziei? Dlaczego polska polityka to stan umysłu? W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” gościnią Krzysztofa Izdebskiego i Michała Tomasika jest Dominika Lasota, aktywistka z grupy Inicjatywa Wschód, autorka książki „Odwagi!”. Rozmawiamy m.in. o tym, jak się nie wypalić w działaniu. Dominika szczerze opisuje swoje love hate relationship z Polską – dostrzega dwa jej oblicza i rażący rozjazd między elitami z saloników VIP a codziennością zwykłych obywateli. Wyjaśnia, dlaczego ogranicza newsy polityczne, i tłumaczy, jak szum informacyjny i medialne skandale, które generuje polska scena polityczna, odciągają uwagę od realnych wyzwań: nierówności społecznych czy anomalii, jakie niesie kryzys klimatyczny. W rozmowie zamiast narzekania Lasota stawia na konkret. Pokazuje, dlaczego głośne protesty w Polsce i aktywiści na ulicy nie zastąpią systematycznej pracy u podstaw, szerokiej edukacji obywatelskiej i budowania postaw kształtujących prawdziwy gen społecznika. Co mogą robić młodzi ludzie i organizacje pozarządowe w czasach, gdy trudno wprowadzić zmiany w Polsce, media liczą clickbaity, a uzależnienie od mediów społecznościowych psuje relacje międzyludzkie? Jak dowodzi ta rozmowa, warto zacząć od podstaw: nawiązywania relacji sąsiedzkich, troski o innych w pracy czy na uczelni. Tak buduje się rezyliencja: odporność społeczna pozwalająca przetrwać kryzysy, których już nie unikniemy. Kluczem jest też niezatracanie się w chaosie trudnej rzeczywistości politycznej. Nawet aktywiści klimatyczni muszą umieć złapać dystans. Czego dowiesz się z odcinka? 1. Dlaczego poczucie beznadziei i nadmiar newsów politycznych odbierają nam sprawczość oraz jak się przed tym bronić? 2. Jak się nie wypalić w działalności społecznej i dlaczego sama obecność na protestach nie wystarczy, by zmieniać rzeczywistość? 3. Jak budować rezyliencję, relacje i gen społecznika w czasach kryzysu klimatycznego i politycznego chaosu?
July 3 · 53 min
Polskie demo: Afera w Szpitalu Południowym. System zdrowia stoi w Polsce na głowie, pora to zmienić
W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” Michał Tomasik (tygodnik „Polityka”) oraz Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego) rozmawiają z dr Marią Liburą, reprezentującą Collegium Medicum Olsztyn (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie) oraz Polską Sieć Ekonomii. Ekspertka szczegółowo analizuje, jaka jest obecna sytuacja w służbie zdrowia i dlaczego dotychczasowe próby reform nie przyniosły oczekiwanych skutków. Punktem wyjścia do dyskusji o strukturalnych słabościach, jakie ma system ochrony zdrowia w Polsce, jest głośna afera w Szpitalu Południowym. Rozmówcy wyjaśniają, czym różni się ten konkretny przypadek od codziennych problemów oraz jak tego typu afera w ochronie zdrowia zaciemnia obraz sytuacji. Ważnym tematem jest finansowanie szpitali oraz skomplikowana struktura właścicielska placówek publicznych. Obecne rozdrobnienie sprawia, że szpitale – zamiast współpracować – konkurują ze sobą, co utrudnia koordynację opieki, pogłębia kryzys w służbie zdrowia i generuje zadłużenie, a w szerszej perspektywie wymusza zamykanie szpitali. Cały system opieki zdrowotnej w Polsce jest scentralizowany finansowo poprzez Narodowy Fundusz Zdrowia, ale odpowiedzialność spoczywa na barkach dyrektorów szpitali, przez co zjawiska określane jako patologia w polskich szpitalach wynikają z wadliwych ram systemowych, a niekoniecznie z działań personelu. Przykładem mogą być zarobki lekarzy oraz zarządzanie kadrami. Jak tłumaczy dr Libura, lekarze w Polsce zmagają się z problemem wieloetatowości i przemęczenia. Profesor na etacie w klinice zarabia średnio, podczas gdy rynkowa walka o łatanie grafików dyżurowych tworzy ogromne kominy płacowe, bo – jak podkreśla ekspertka – system wynagradza nie kompetencje, a np. mobilność. W centrum systemu ochrony zdrowia powinien stać pacjent, a dla niego najcenniejszym zasobem jest lekarz pierwszego kontaktu, którego zna. Pytamy dr Liburę również o dekalog naprawy ochrony zdrowia – 10 przykazań dla polityków, które w opinii autorów powinny stać się fundamentem realnej reformy. Przy okazji poruszamy wątek ogólnego zdrowia Polaków i tego, w jaki sposób skuteczna profilaktyka zdrowia może być obecna we wszystkich politykach państwa – od edukacji i reformy lekcji WF po transport.
June 26 · 40 min
Polskie demo: Mikołaj Cześnik: Szpital Południowy pokazał, że klasy społeczne w Polsce wciąż rządzą
W nowym odcinku wideokastu „Polskie demo” dr Anna Materska-Sosnowska (Fundacja Batorego) i Michał Tomasik („Polityka”) goszczą prof. Mikołaja Cześnika, socjologa i politologa z Uniwersytetu SWPS. Zastanawiamy się, jak mocno klasy społeczne w Polsce oraz ukryta walka klas definiują nasze społeczeństwo i życie polityczne. Prof. Cześnik wyjaśnia, czym są dzisiejsze klasy społeczne i dlaczego nierówności społeczne wciąż są w dużej mierze dziedziczone. Tłumaczy też, czym jest klasa średnia w Polsce, a czym charakteryzuje się polska klasa wyższa. O tym, że pochodzenie wciąż ma znaczenie dla indywidualnych szans na sukces, świadczy też to, że gdy trwa kryzys mieszkaniowy w Polsce, fakt, czy otrzymamy mieszkanie w spadku po dziadkach lub rodzicach, ustawia często całe życie. Wyjaśniamy, dlaczego tak popularne stało się hasło „szlachta nie pracuje” i dlaczego polski język wciąż przesiąknięty jest konfliktem, w którym historyczne „chłopstwo” i „robole” stały w opozycji do dworu. Przykładem folwarcznych resztek są kampanijne etykiety: Rafał Trzaskowski bywa określany jako „bążur”, a Karol Nawrocki jako „alfons” albo „patol”. Omawiamy też głębokie różnice pokoleniowe: trzydziesto- i czterdziestolatkowie tracą wiarę w lepszą przyszłość, podczas gdy dla starszych pokoleń polski sukces gospodarczy i optymizm są oczywistością. Ważnym wątkiem rozmowy jest brutalnie stłumiony strajk nauczycieli 2019 oraz to, jak katastrofalna reforma edukacji i likwidacja gimnazjum zniszczyły system wyrównywania szans przez publiczną oświatę. Na koniec z perspektywy klasowej patrzymy na najgorętsze bieżące tematy polityczne. Prof. Cześnik wskazuje, że to nie spór o pamięć UPA, a właśnie afera w Szpitalu Południowym silniej pulsuje konfliktem klas, ponieważ przypadek „Szpitala Południowego” mocniej obnaża rażące, nieuzasadnione przywileje. Pytamy też o to, czy krakowscy wyborcy wezmą pod uwagę potężny, odziedziczony majątek, jakim dysponuje urodzony w bogatym domu Łukasz Gibała. Polecamy analizę Mikołaja Cześnika „Tezy o klasowości we współczesnej Polsce”: https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2025/09/Tezy-o-klasowosci.pdf i zapraszamy do dyskusji w komentarzach!
June 19 · 52 min
Polskie demo: Edwin Bendyk: Relacje polsko-ukraińskie są w kryzysie. Co po Wołyniu i UPA z naszą wspólną przyszłością?
W nowym odcinku wideokastu „Polskie demo” Krzysztof Izdebski i Anna Materska-Sosnowska rozmawiają o relacjach Warszawy z Kijowem. Naszym gościem jest Edwin Bendyk („Polityka”, prezes Fundacji im. Batorego). Analizujemy obecne trudne relacje polsko-ukraińskie. Powodem najnowszego sporu stał się prezydent Wołodymyr Zełenski i jego decyzja, by nadać jednostce wojskowej imię Bohaterów UPA. Ekspert tłumaczy, czym jest UPA dla Ukraińców, jak postrzegany jest tam Stepan Bandera, ale też Ivan Mazepa. Dla społeczeństwa ukraińskiego to przede wszystkim symbole walki z Rosją. Wyjaśniamy przyczyny asymetrii w naszych relacjach, w których bolesnym odniesieniem pozostaje rzeź wołyńska, wpływająca niestety na to, jak postrzegani są Ukraińcy w Polsce. W kontekście zbliżającej się Konferencji na Rzecz Obudowy Ukrainy (URC) w Gdańsku, której pierwszy raz towarzyszyć będzie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego organizowane przez Fundację Batorego i ukraińską Międzynarodową Fundację „Odrodzenie”, porównujemy społeczeństwo obywatelskie obu krajów. Pokazujemy, że oddolna dyplomacja, współpraca polskich i ukraińskich organizacji społecznych, polska pomoc dla Ukrainy oraz polska solidarność mają się w obszarze stosunków z Polską znacznie lepiej niż oficjalna polityka Ukrainy. Zastanawiamy się, jaka jest sytuacja w Ukrainie w wymiarze społecznym, gdy Ukraina jest stale pod ostrzałem. Rozmawiamy o tym, jak powinna wyglądać przyszła odbudowa Ukrainy i jaka będzie Ukraina po wojnie. Nasz gość, jako futurolog, diagnozuje też wyzwania jutra. Omawiamy kryzys demograficzny w Polsce i zastanawiamy się, dlaczego tak dramatycznie zmieni się demografia Polski w kolejnych latach. Na koniec pytamy o technologię: jak potoczy się przyszłość AI? Czy przyszłość sztucznej inteligencji to prawdziwa rewolucja technologiczna czy tylko kolejna kapitalistyczna bańka spekulacyjna? Sprawdź publikacje przywoływane w rozmowie: 1. Polska i Ukraina. Pokonać przeszłość, wygrać przyszłość: https://www.batory.org.pl/publikacja/polska-i-ukraina-pokonac-przeszlosc-wygrac-przyszlosc/ 2. Ukraińska wiosna: https://www.batory.org.pl/publikacja/ukrainska-wiosna/ 3. Społeczeństwo obywatelskie: https://www.batory.org.pl/publikacja/obywatelskosc-jako-odpowiedz-na-wojne-ekosystemy-obywatelskie-w-polsce-po-pelnoskalowej-inwazji-rosji-na-ukraine-w-2022-roku/
June 12 · 52 min
Polskie demo: Twój smartfon to broń. Jak działa dezinformacja i propaganda rosyjska?
W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” Krzysztof Izdebski i Anna Materska-Sosnowska zapraszają do ważnej rozmowy o bezpieczeństwie państwa. Naszą gościnią jest dr Paulina Piasecka, ekspertka ds. terroryzmu, dezinformacji i cyberbezpieczeństwa, dyrektorka Centrum Badań nad Terroryzmem Uniwersytetu Civitas, była urzędniczka MSWiA i Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Głównym tematem jest tocząca się w Polsce wojna kognitywna, czyli bezwzględna wojna informacyjna o nasze umysły i emocje. Bo propaganda i perfidna dezinformacja stały się naszą codziennością. Jak silna jest dzisiaj propaganda Rosji i jak dezinformacja niszczy nasze społeczeństwo? Wyjaśniamy, jak przebiega wojna hybrydowa przeciwko Europie oraz jak wygląda wojna hybrydowa w Polsce. Ekspertka tłumaczy, dlaczego jako społeczeństwo tak słabo radzimy sobie z tym zagrożeniem, czego bezpośrednim efektem są podsycane w sieci nastroje antyukraińskie. Zastanawiamy się również, czy noszone przez nas w kieszeniach smartfony stały się cichą bronią masowego rażenia oraz jak algorytmy komercyjne tworzą zamknięte bańki informacyjne. Pytamy o to, czy Elon Musk ma rację, twierdząc, że w dobie internetu każdy jest dziennikarzem. Dr Piasecka przekonuje, że celowe uderzanie w autorytety i promowanie haseł typu antysystem lub antysystemowy to strategia wroga, a prawdziwe myślenie krytyczne wcale nie polega na ślepym negowaniu każdego autorytetu. W odcinku analizujemy zagrożenia dla demokracji stwarzane przez nowe technologie, a także to, jak z cyberzagrożeniami radzą sobie organy państwa, takie jak NASK. Czy zwykły fact-checking jeszcze działa? Gdzie kończy się wolność słowa, a zaczyna konieczna ochrona przed wrogą infiltracją? Czy grozi nam zaprowadzona w imię bezpieczeństwa systemowa cenzura lub cenzura internetu? Rozmawiamy również o nagonce, której ofiarą padł wiceminister Andrzej Szeptycki. Czy nasza demokracja przetrwa tę próbę?
May 29 · 55 min
Polskie demo: Kacper Nowicki wyjaśnił Patryka Jakiego. Teraz walczy o oświatę i prawa ucznia. Młodzi mają dość!
W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” gospodarze (Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski) i nasz gość Kacper Nowicki: Poznaniak, szef Fundacji Varia Posnania, lewicowy aktywista związany ze Stowarzyszeniem Wspólne Jutro, którego współzałożycielką jest Magdalena Biejat. Zaczynamy od głośnego starcia: Kacper Nowicki vs Patryk Jaki. Sprawdzamy też i komentujemy, co o Nowickim mówi Kanał Zero. Odsłaniamy kulisy tych utarczek i radzimy się naszego gościa, jak odpierać kłamstwa polityków. Głównym tematem odcinka jest jednak katastrofalna kondycja polskiej edukacji. Pytamy, czy szkoła jest potrzebna w obecnym kształcie i dlaczego zupełnie nie przygotowuje do życia. Omawiamy problemy w szkole, analizujemy stale łamane prawa ucznia. Nasz gość walczy o systemowe zmiany w szkole, w tym ustawę powołującą rzeczników praw uczniów. Zastanawiamy się, dlaczego Ministerstwo Edukacji Narodowej i przestarzałe prawo oświatowe wpływają na to, że system oświaty w Polsce zawodzi na całej linii, a problemy szkolne najbardziej uderzają w psychikę młodzieży, ale i w rodziców. Rozmawiamy też o tym, skąd bierze się potężna samotność młodych ludzi i dlaczego tak trudno zakładać dziś rodziny. Mówimy o walce, którą toczą osoby LGBT – po miesiącach oporów ze strony władzy możliwa jest wreszcie transkrypcja zagranicznych aktów małżeństwa. Prezydent Karol Nawrocki już jednak szykuje weto wobec ustawy o statusie osoby najbliższej. Dlaczego rząd Tuska tak opornie wdraża zmiany równościowe? Na koniec oceniamy, w jakiej kondycji jest nowa lewica i dlaczego szerzej pojęta lewica traci wyborców na rzecz partii liberalno-konserwatywnych.
May 22 · 44 min
Polskie demo: Michał Marszał: „PiS wysyła mi śmieszne memy, a Tusk się ze mną sądził”
W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” Michał Tomasik i Anna Materska-Sosnowska zapraszają na rozmowę bez tabu. Naszym gościem jest Michał Marszał (kanał „minus”, wcześniej tygodnik „Nie”), człowiek, który bada internetowe poczucie humoru Polaków. Analizujemy Polskę poprzez polskie memy i żarty z polityków. Czy nasza ojczyzna to całkiem zwyczajny kraj, czy już permanentny kabaret polityczny? Rozmawiamy o tym, jakie formy przybiera w internecie kabaret polityczny i czy zjawiska takie jak Sejm w kinie, TikTok Koalicji Obywatelskiej czy Prawa i Sprawiedliwości to dowód na to, jak postępuje demokratyzacja życia politycznego. Czy łatwiej tworzy się memy w 2026 roku, gdy rządzi koalicja 15 października, a sieć rozgrzewają nowe afery polityczne w Polsce i kłótnie polityków, czy zabawniejsze były afery PiS sprzed 2023? Michał Marszał, nie unikając ostrych puent, ujawnia, czy istnieją tematy tabu. Czy tematem memów może być wojna w Ukrainie lub tragicznie zmarły poseł Łukasz Litewka? Czy dzisiejsza satyra ma jeszcze coś wspólnego z nurtem, który reprezentował Jerzy Urban, czy też rządzą raczej twórcy pokroju Make Life Harder? Pytamy też o to, jak z tytułem Dzban Roku 2025 poradził sobie Przemysław Czarnek oraz czy Tomasz Sakiewicz i jego niedawne spotkanie z policją stanie się wiralem. Omawiamy również problemy młodych (drogie mieszkania w Polsce) i zastanawiamy się, jak ich nastroje wpłyną na wybory 2027. Czy będą im towarzyszyć wojny memowe? Spójrzmy na najważniejsze polskie afery polityczne przez krzywe zwierciadło internetu!
May 15 · 53 min
Polskie demo: Kaczyński traci kontrolę? Ziobro w USA i czy Morawiecki wyjdzie z PiS. Prof. Słomka wyjaśnia
W najnowszym odcinku „Polskiego demo” Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski rozmawiają z politologiem i współtwórcą wideokastu „Polityczne dygresje” – naszym gościem jest Tomasz Słomka (UW). Trudno nie zacząć od pytania o to, czy Zbigniew Ziobro w USA to większy problem dla PiS czy rządzącej kolacji. Ale robimy również szybki przegląd perspektyw polskich partii na wybory 2027. Analizujemy, co się dzieje w PiS i czy trwający w PiS kryzys oraz ambicje Mateusza Morawieckiego oznaczają, że Jarosław Kaczyński traci kontrolę nad partią. Czy Morawiecki wyjdzie z PiS, by budować własne zaplecze przed wyborami 2027? Analizujemy również kondycję mniejszych graczy na scenie politycznej. Jak w nowej rzeczywistości odnajduje się Polskie Stronnictwo Ludowe oraz czy Polska 2050 uniknie marginalizacji? Przyglądamy się lewicy, którą reprezentują dziś skonfliktowane partia Razem oraz Nowa Lewica. Włodzimierz Czarzasty jest na fali, co sprawia, że ci, którzy mają poglądy lewicowe, raczej nie doczekają się zjednoczenia sił. I pytanie zasadnicze: czy wielkie rozczarowanie, jakie odczuwają dziś wyborcy liberalni i lewicowi, nie przekreśla szans rządu Donalda Tuska na kolejną kadencję? W drugiej części rozmowy wychodzimy poza sondaże i dotykamy fundamentów. Zastanawiamy się, dlaczego nieufność do polityków zmienia się w niechęć do samego państwa. Czy w świecie, który zdominował opisany przez Ortegę y Gasseta „bunt mas”, jakakolwiek umowa społeczna jest jeszcze możliwa? Jaki jest w takim razie prawdziwy sens inicjatywy prezydenta Nawrockiego, jaką jest zmiana konstytucji RP? Pytamy, czy Polacy chcą, żeby panował u nas system prezydencki, czy wolą system parlamentarno-gabinetowy. Na koniec najważniejsze: czy demokracja liberalna przetrwa, jeśli ostatecznie odrzucimy ideę umowy społecznej? To polska polityka dzisiaj – bez złudzeń i w samym centrum kryzysu zaufania.
May 8 · 54 min
Polskie demo: Nawrocki i jego nowa Konstytucja pisana przez Radę Starszych. O co chodzi w zmianach?
W najnowszym odcinku podkastu „Polskie demo” Michał Tomasik i Anna Materska-Sosnowska goszczą w studio prawnika konstytucjonalistę i politologa prof. Krzysztofa Urbaniaka (UAM), z którym rozmawiają o powołanym przez prezydenta ciele pod nazwą Rada Nowej Konstytucji. Czy prezydent Karol Nawrocki wierzy, że mamy w Polsce moment konstytucyjny, czy zmiana konstytucji RP jest realna? I czy gremium, w którym średnia wieku wynosi 74 lata, jest odpowiednie, by projektować ustawę zasadniczą dla przyszłych pokoleń? Zastanawiamy się, jakie cele stawia przed sobą prezydent Nawrocki i czy ta inicjatywa ma szansę przerwać głęboki kryzys konstytucyjny – a może chodzi właśnie o to, by go pogłębić? Skład Rady, w której znaleźli się m.in. Julia Przyłębska, Ryszard Legutko, Zdzisław Krasnodębski czy Marek Jurek, budzi pytania o realne intencje Pałacu. Czy to troska o dobro wspólne, czy jednak polityczna gra o najwyższą stawkę, jaką jest nowa Konstytucja RP? Dlaczego Konstytucja 1997 i jej konstytucyjne zasady ustroju RP budzą dziś tak silne kontrowersje? Prof. Urbaniak wyjaśnia różnice między modelami ustrojowymi i to, jak przekładają się na dzisiejsze napięcia polityczne. Choć Rada sugeruje zwrot ku rozwiązaniu, jakim jest silny system prezydencki, nasz gość zauważa, że wcale nie musi to być marzenie całej prawicy. Przeciwnie, Jarosław Kaczyński i główny nurt PiS mogą obawiać się wzmocnienia głowy państwa, co uderzałoby w partyjny system parlamentarno-gabinetowy. Czy grozi nam powrót do historycznych błędów, a polityka prezydenta to współczesna wersja liberum veto? Pytamy również o najbardziej radykalne scenariusze: czy prezydent Nawrocki i TK mogą wyłączyć rząd za pomocą nowych regulacji? Analizujemy także jak wieloletni spór o Trybunał Konstytucyjny zdewastował zaufanie do instytucji i jak w tej nowej rzeczywistości odnajdą się PSL oraz Konfederacja. Czy inicjatywa Nawrockiego to kontynuacja drogi, którą szedł Andrzej Duda, czy zupełnie nowa „jakość”? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o fundamentach naszego państwa.
May 1 · 49 min
Polskie demo: czy zbiórka Łatwoganga może wpłynąć na polską politykę? Podsumowujemy miesiąc!
Czy polska polityka to stan umysłu? I czy jest bardzo oderwana od tego, o czym myśli społeczeństwo? W najnowszym odcinku wideocastu „Polskie demo” Anna Materska-Sosnowska, Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik podsumowują kwiecień 2026. Analizujemy, jak polska polityka dzisiaj balansuje między wielką dyplomacją a internetowymi mobilizacjami, którymi musimy uzupełniać budżet państwa. Zaczynamy od tego, co rozgrzewa polskie partie polityczne, czyli konfliktu w PiS. Czy oświadczenie z 21 kwietnia to koniec walki na linii Kaczyński–Morawiecki, czy tylko rozejm? Sprawdzamy, czy stowarzyszenie „Rozwój Plus” to sygnał, że Morawiecki wyjdzie z PiS, budując własną frakcję w PiS. Pytamy też, czy Przemysław Czarnek sprawdza się jako kandydat na premiera i czy zatrzyma odpływ elektoratu na prawo? Nie omijamy tematu, który rzuca cień na Pałac Prezydencki: afera Zondacrypto. Rozmawiamy o tym, jak zachowuje się Karol Nawrocki - weto, które podjął wobec regulacji kryptoaktywów rezonuje nawet dziś, gdy giełda ma kryzys płynności. Czy prezydent jest samodzielny, czy uległ interesom zaplecza? W obozie władzy analizujemy, czy Polska 2050 rozpada się, a wotum nieufności wobec minister Hennig-Kloski to dowód na brak spójności koalicji? Sprawdzamy, czy Donald Tusk panuje nad partnerami i czy PSL jest najskuteczniejszym graczem w tym układzie. W relacjach zagranicznych kluczowe jest uwolnienie Andrzeja Poczobuta - sukces wywiadu w ramach wymiany „5 za 5”. Omawiamy wizytę prezydenta Francji w Polsce oraz wywiad, którego Donald Tusk udzielił w „Financial Times” pod koniec miesiąca, ostrzegając przed Rosją. Nadaje to wagę tezie Anny Materskiej-Sosnowskiej, że nie doceniamy, jak rośnie znaczenie Polski w strukturach UE. Na koniec poziom społeczny: zbiórka Łatwoganga, która pobiła rekordy (250 mln zł na onkologię dziecięcą). Gdy influencerka taka jak Young Leosia „odkrywa” sens podatków, pytamy o zaufanie do instytucji. Czy Polacy wolą zrywy jak Hot16challenge i „Ostry cień mgły” od systemowych rozwiązań, jakimi są podatki w Polsce?
April 24 · 49 min
Polskie demo: Czy Morawiecki wyjdzie z PiS? Wojna frakcji trwa: Morawiecki vs Kaczyński – wyjaśnia Wojciech Szacki, Polityka Insight
Czy Prawo i Sprawiedliwość się rozpadnie? W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” zaglądamy na Nowogrodzką, by sprawdzić, czy wojna domowa na prawicy wciąż jest zimną wojną. Analizujemy, czy to już realny kryzys PiS i początek wojny frakcji w PiS, czy wciąż kontrolowany konflikt. Gościem odcinka jest Wojciech Szacki (Polityka Insight), jeden z najlepiej poinformowanych dziennikarzy zajmujących się polityką w Polsce. Rozmowę prowadzą Krzysztof Izdebski oraz Michał Tomasik. Głównym tematem jest inicjatywa, za którą stoi Mateusz Morawiecki. Stowarzyszenie Rozwój Plus przyciągnęło już sporą grupę parlamentarzystów, ale powstało bez zgody tzw. góry. Wygląda na to, że były premier instytucjonalizuje własne zaplecze. Coraz częściej pada pytanie: czy Morawiecki wyjdzie z PiS? Czy to początek scenariusza Morawiecki kontra Kaczyński i trwałego rozłamu w PiS? Jak na ten ruch zareagował Jarosław Kaczyński i czy wspólna konferencja prasowa Kaczyńskiego i Morawieckiego z 21 kwietnia oznacza, że osiągnięto trwały kompromis, czy to tylko próba przykrycia napięć między frakcjami w PiS? Są tu tzw. maślarze, harcerze PiS i jeszcze aktywne środowisko ziobrystów. W rozmowie ustalamy również, jak w partyjnej hierarchii plasują się inni gracze. Na czym polega kariera, którą w PiS zrobił Tobiasz Bocheński, czy Jacek Kurski ma szansę odzyskać wpływy i jak radzi sobie Przemysław Czarnek w roli kandydata na premiera? Wojciech Szacki stawia tezę, że „efekt Czarnka” na razie tylko ograniczył poparcie dla Brauna. Czy napięcia na prawicy mogą przełożyć się na przetasowania między PiS a Konfederacją? Czy prezydent Karol Nawrocki zdoła wybić się na niezależność, czy pozostanie wykonawcą woli prezesa? Jak na te podziały patrzy Donald Tusk i czy rząd Tuska przetrwa turbulencje na scenie politycznej? Przyglądamy się także, jakie jest obecnie poparcie dla partii politycznych w Polsce oraz czy faktycznie zanosi się na sojusz Konfederacja–PiS, który mógłby zmienić układ sił przed wyborami. Jak ta polityka polska i walka o wpływy w największej partii opozycyjnej wpłyną na to, kto wygra wybory 2027? Czy czeka nas totalna rekonstrukcja sceny politycznej, czy jedynie kolejna odsłona starcia Kaczyński–Morawiecki? A może kryzys PiS to dopiero początek głębszych zmian, które na nowo zdefiniują całą prawicę w Polsce?
April 17 · 52 min
Polskie demo: Czy Niemcy i Rosja planują zawrzeć sojusz polityczny? Wyjaśnia Piotr Buras, ECFR
Jak wyglądają dzisiaj relacje Niemcy–Rosja? Czy Niemcy naprawdę przeszły historyczną zmianę (Zeitenwende), czy tylko czekają na wyciszenie frontu, by wznowić „business as usual” z Kremlem? W nowym odcinku wideokastu „Polskie demo” rozmawiamy z Piotrem Burasem, dyrektorem warszawskiego biura ECFR, autorem raportu „Zmiana przez wojnę: Niemcy wobec Rosji po 2022 roku”, który można znaleźć na stronie Fundacji Batorego: https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2026/04/Zmiana-przez-wojne.pdf. W tym odcinku analizujemy, czy niemiecka gospodarka upada pod ciężarem błędów przeszłości i czy dzisiejsza niemiecka polityka jest gotowa na trwałe zerwanie relacji z Moskwą. Rozmawiamy o końcu epoki, w której Gazprom i Nord Stream 2 dyktowały warunki w Berlinie, oraz o tym, jak sankcje na Rosję i dekarbonizacja zmieniają układ sił. Dlaczego zamknięta fabryka Volkswagena pod Moskwą jest symbolem trwałej zmiany w relacjach Berlin–Moskwa? I czy na pewno nie toczą się jakieś tajne rozmowy Niemcy–Rosja? Czy rosnąca w siłę Alternatywa dla Niemiec (AfD) i prorosyjskie nastroje w AfD w Niemczech mogą zablokować tę trudną transformację? Próbujemy też podsumować wybory na Węgrzech 2026. Zastanawiamy się, kim jest Péter Magyar i czego mogą się po nim spodziewać Unia Europejska i Polska. Czy są szanse na większą pomoc dla Ukrainy? Dlaczego prawica w Europie z takim napięciem obserwuje wydarzenia w Budapeszcie? Czy Donald Trump stał się już dla niej obciążeniem bardziej niż sojusznikiem? Pytamy również o przyszłość wspólnoty: czy Unia Europejska upada, czy wręcz przeciwnie, staje się jedyną przestrzenią bezpieczeństwa, w której nawet duzi gracze muszą podporządkować się wspólnym zasadom. Z Piotrem Burasem rozmawiają Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik, „Polskie demo”.
April 12 · 46 min
Polskie demo: Wybory na Węgrzech. Która prawica przejmie kraj, czyli Orbán kontra Magyar. Tłumaczy dr Dominik Héjj
Wybory na Węgrzech już w najbliższą niedzielę 12 kwietnia. Obywatele zdecydują, czy po 16 latach nieprzerwanych rządów Fidesz odda władzę i czy Węgry Orbána ostatecznie przejdą do historii. W nowym odcinku podkastu „Polskie demo” gościmy polskiego eksperta od spraw madziarskich. Jest nim Dominik Héjj, autor książki „Węgry na nowo”. Głównym tematem naszej rozmowy jest trwająca jeszcze kampania wyborcza i bezprecedensowy pojedynek dwóch polityków: Orbán kontra Magyar. Kim jest Péter Magyar? Dlaczego partia Tisza zdołała zmobilizować społeczeństwo przeciwko machinie, jaką jest Fidesz Orbána? Sprawdzamy, jak na karierę Magyara wpłynęła jego była żona Judit Varga i czy afera, z którą związane było jej odejście z polityki, trwale zmieniła oblicze polityki Węgier. Jak funkcjonują Węgry Orbána w cieniu wojny na Wschodzie? Dr Héjj opisuje dziwny świat przedstawiany przez węgierskie media, które retransmitują rosyjskie reportaże o pomocy powodziowej w Dagestanie i całkowicie wymazują tragedię, jaką jest wojna w Ukrainie. Dlaczego w kontrolowanych przez Fidesz mediach propaganda rosyjska i treści antyukraińskie są jedynym dostępnym przekazem, Orbán i Putin idą ramię w ramię, a Péter Szijjártó i Siergiej Ławrow są równymi sobie partnerami? Przyglądamy się także znaczeniu sojuszu Vance–Orbán i fascynacji, z jaką prawica w Europie odnosi się do modelu ustrojowego zbudowanego przez Budapeszt. Czy gospodarka Węgier wytrzyma bez zablokowanych funduszy europejskich? Czy w razie zwycięstwa Tiszy uda się je odblokować? Czy w przeciwnym wypadku Viktor Orbán ostatecznie wyprowadzi Węgier ze struktur zachodnich? I czy Węgry wychodzą z Unii na raty? Czy nadchodzące wybory na Węgrzech okażą się rewolucją, czy stagnacją w systemie, który nasz gość nazywa „zaprogramowaną narodową tożsamością”? Rozmowę z dr. Dominikiem Héjjem prowadzą Michał Tomasik oraz Anna Materska-Sosnowska, „Polskie demo”.

Showing 1–20 of 23 episodes