Plik tekstowy

Polskie Radio S.A.

Autorska audycja o literaturze. Czyta i rozmawia z pisarzami i pisarkami Max Cegielski. A ponieważ sam pisze reportaże i powieści oraz od lat zajmuje się promocją kultury, jest to rozmowa o sednie, a nie o nieistotnych dodatkach.

Play

Open in

22 episodes
weekly
Avg 50 min
Polish

Episodes 22

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.

August 22 · 53 min
Anna Augustyniak - "Zieleniak"
W sierpniu 1944 roku, podczas Powstania Warszawskiego, Niemcy przekształcili teren hali targowej przy ulicy Grójeckiej w Warszawie w obóz przejściowy. Przez Zieleniak, otoczony ceglaną ścianą i nadzorowany przez żołnierzy SS RONA, przeszło kilkadziesiąt tysięcy cywilów wypędzonych z domów. Książka oddaje głos kobietom, które do tej pory pozostawały w cieniu w oficjalnej narracji o Powstaniu Warszawskim. Zieleniak zapisał się w historii jako jedno z miejsc masowych gwałtów, tortur i mordów – często dokonywanych dla rozrywki. Anna Augustyniak, łącząc dokumentalną precyzję z literacką wrażliwością, przywraca zapomnianym ofiarom godność i miejsce w polskiej świadomości historycznej. Z autorką rozmawiał Max Cegielski.
August 15 · 48 min
Agnieszka Głębicka - "Śląszczyki"
Panorama burzliwej historii Śląska opowiedziana przez silne kobiety. Powieść Agnieszki Głębickiej prowadzi nas przez dzieje śląskich rodzin, nierzadko rozdartych między tym, co polskie, a tym, co niemieckie. "Śląszczyki" są wielowarstwową powieścią o ludziach i miejscach, które jak w soczewce skupiają wielką i małą historię. A przede wszystkim o kobietach, które potrafią zawalczyć o swoje. Gościni: Agnieszka Głębicka.
August 8 · 55 min
Borysław Czyżak - "Gruppa. Buntownicy sztuki"
Gruppa - szóstka studentów i absolwentów warszawskiej ASP postanowiła tworzyć razem i odpowiedzieć na brutalność politycznej rzeczywistości dziką, bezczelną sztuką: figuratywną, ironiczną, czasem obsceniczną, operującą groteską i śmiechem, który bywa jedyną możliwą reakcją na absurd. Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk i Ryszard Woźniak nie mieli oficjalnego programu. Chcieli malować żywiołowo, ekspresyjnie, opowiadając, a raczej wykrzykując swoje historie. Razem stworzyli coś, czego polska sztuka wcześniej nie widziała. W swojej najnowszej książce Borysław Czyżak przygląda się tej formacji z bliska: jej narodzinom w mroku stanu wojennego, rozkwitowi, rozpadowi i swoistemu renesansowi. Przypomina także o jej mniej znanych członkach - Małgorzacie Rittersschild czy Macieju Wilskim - którzy w pierwszych latach wystawiali z kanoniczną szóstką. Jego bogato ilustrowana monografia to pierwsze tak całościowe spojrzenie na fenomen Gruppy.
August 1 · 51 min
Magdalena Czubaszek - "Będziesz wrzeszczeć. Dziewczyny na polskiej scenie alternatywnej.."
Lata osiemdziesiąte. Warszawa, Gdańsk, Wrocław. Podziemna scena muzyczna pulsuje, buntownicza i niepokorna. Zakazane teksty, małe kluby, a w nich chłopaki z gitarami, przy mikrofonach, w świetle reflektorów. A gdzie są dziewczyny? Ich śladem ruszyła Magdalena Czubaszek, laureatka Konkursu Reporterskiego Wydawnictwa Poznańskiego i Autorka reportażu pt. "Będziesz wrzeszczeć".
July 25 · 53 min
Robert Małecki - "Krótka noc, długi krzyk"
Autor kryminałów Robert Małecki odwiedza Maxa Cegielskiego. Pisarz opowiada o swojej drodze do pisania kryminałów, literackich wyzwaniach, ostatniej książce, spotkaniach z czytelnikami oraz osobistym stosunku do bohaterów swoich książek. Jego ostatnia książka to opowieść o duecie brawurowych funkcjonariuszy, Wiesława Świrskiego i Mirosława Cichonia, którzy na początku lat 90. badając sprawę zaginięcia Mateusza – syna toruńskiego wicewojewody, powoli wikłają się w coraz mroczniejsze sekrety chłopaka.
July 18 · 47 min
Joanna Czeczott - "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji"
Gościnią Maxa Cegielskiego jest Joanna Czeczott. Autorka reportażu pt. "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji" odwiedza miejsca, gdzie znajdowały się łagry, poszukuje ich śladów w przestrzeni i w pamięci mieszkańców Kazachstanu. Stara się pokonać ciszę, która unosi się nad kazachskim stepem. Choć dziś Kazachstan jest niepodległym państwem, wydaje się jednak, że jego pamięć wciąż pętają niewidzialne kajdany.
July 11 · 49 min
Maciej Gdula - "Jak uniknąć tragedii? William Szekspir a świat współczesny"
Czy dramaty Szekspira mogą być kluczem do zrozumienia współczesnego świata - bezwzględnego dążenia ludzi do władzy i bogactwa, fatalnej skłonności do przemocy? Maciej Gdula przekonuje, że tak. W jego odczytaniu Szekspir, świadomy destrukcyjnych sił człowieka, uczy nas jednak przede wszystkim, jak uniknąć tragedii. Największy pisarz wszech czasów sprzeciwia się sceptycyzmowi i podejrzliwości, by przedłożyć nad nie siłę, dzięki której ludzie zdolni są przebaczać, wyzwalać się ze strachu i odbudowywać relacje z innymi.
July 4 · 48 min
Aneta Pawłowska-Krać - "Milion myśli naraz. O dorosłych z ADHD"
Świadomość społeczna dotycząca ADHD u dorosłych nadal jest niewielka. Jak oceniamy ludzi, którzy nieustannie odkładają wszystko na potem, zapominają o ważnych wydarzeniach, zostawiają po sobie bałagan, są niestabilni emocjonalnie? Zazwyczaj uważamy, że sami są sobie winni. Oni także często się o to obwiniają. Książka Anety Pawłowskiej-Krać pokazuje, jak krzywdzące jest takie podejście. O tym, z jak różnymi problemami mierzą się osoby z ADHD i jak mogą sobie z nimi radzić, "Milion myśli naraz. O dorosłych z ADHD" rozmawiał Max Cegielski.
June 27 · 49 min
Anna Brzezińska - "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny...
Rozmowa z Anną Brzezińską - autorką książki "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet". Bankierki i niewolnice, ladacznice i urzędniczki, żebraczki i położne, czarownice i mistyczki. W średniowieczu niewiasty uważano za grzeszne córki Ewy, moralnie i intelektualnie ustępujące mężczyznom. Prawa i zwyczaje poddawały je władzy ojców, mężów i braci - dla ich dobra, oczywiście. Ale losy prawdziwych kobiet udowadniają, że były istotami znacznie bardziej złożonymi i skomplikowanymi, niż się nam czasami wmawia. Anna Brzezińska nie romantyzuje przeszłości: pokazuje sprawczość tam, gdzie była możliwa - jako opór, spryt, adaptację lub walkę o godność. Kobiety z jej opowieści uczą, czym naprawdę było średniowiecze - a wiele z ich doświadczeń pozostaje zaskakująco aktualnych. Z autorką książki
June 20 · 48 min
Maciej Płaza - "Kasperl i Margit"
Początek XX wieku. Pograniczny świat Polaków i Niemców chwieje się w posadach. Galopuje postęp, rozkwita popkultura, a zaraz za wolnością idą niebezpieczne idee. Kasperl i Margit zostają wrzuceni w wir zdarzeń, w których człowiek jest jedynie marionetką w rękach znacznie potężniejszych sił. Powieść Macieja Płazy ukazuje panoramę epoki w jej nieustannym fermencie: od wielkiej wojny, przez powstanie wielkopolskie, po narodziny nazizmu. Rejestruje unikalne gwary, prowadzi drogami nędzy oraz przepychu...
June 13 · 48 min
Adam Robiński - "Faronauci. Dookoła Bałtyku"
Adam Robiński zabiera nas w podróż dookoła Bałtyku, wędrując wzdłuż wybrzeży dziewięciu krajów Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji, Finlandii, Szwecji, Danii, Niemiec i Polski. W rezultacie, wzorem poety Tomasa Tranströmera, opisuje nie jeden, lecz wiele Bałtyków. Widzi mozaikę siedlisk i krajobrazów: słonawych lagun, piaszczystych plaż, wydm, klifów oraz skalistych archipelagów. Podąża wzrokiem za kluczami migrujących ptaków, a potem zagląda pod wodę, do świata morświnów, a także większych waleni, które czasem zaglądają w te strony. Wędruje po zamarzniętej zatoce, wchodzi do latarni morskich i studiuje trasy słynnych wypraw. Wreszcie dociera tam, gdzie granice morza i lądu się zacierają - czy to za sprawą niepowstrzymanych sił geologii, czy wyłącznie ludzkiej fantazji.
June 6 · 50 min
Ziemowit Szczerek - "Baciary z piekła rodem"
Brutalna i ironiczna historia o Europie i Polsce - bezlitosna wobec mitów, historii i polityki. "Baciary z piekła rodem" to druga powieść kryminalna Ziemowita Szczerka, która rozgrywa się w alternatywnej rzeczywistości, a bohaterem jest prywatny detektyw Franc Kary. I właśnie o tej książce, ale także fascynacji alternatywną historią Polski Max Cegielski rozmawiał z pisarzem w tym odcinku naszego cyklu.
May 30 · 47 min
Monika Borys - "Bezwstydne obrazy"
Książka Moniki Borys - "Bezwstydne obrazy" opowiada o popkulturowych reprezentacjach klas ludowych w odniesieniu do przemian społecznych, politycznych i medialnych, jakie dokonały się i dokonują w ostatnich trzech dekadach w polskiej przestrzeni publicznej. Tytułowe bezwstydne obrazy to obrazy niskiej jakości, których moc opiera się na umiejętności szybkiej i szerokiej cyrkulacji w mediach. Udaje im się rozbijać inteligenckie reguły smaku, które zakładają, że takie obrazy (a także ludzie przez nie przedstawiani) powinny się raczej „wstydzić” swojego pochodzenia i podporządkować społecznym hierarchiom smaku i wartości.
May 23 · 50 min
Helena Piecuch - "Mamuna"
Jak to jest być złą matką? Dokąd mogą zaprowadzić kobietę rozpacz i nuda? A co, jeśli własne dzieci zaczynają przypominać spełnienie przepowiedni? "Mamuna" to mroczna kronika rozpadu rodziny - niepokojąca opowieść o macierzyństwie, zaniedbaniu i sile mitu, który wciąż potrafi pochłaniać żywych. Gościnią Maxa Cegielskiego w Pliku Tekstowym była autorka "Mamuny" Helena Piecuch.
May 16 · 52 min
Patryk Mogilnicki - "Conan sp. z o.o..."
W dzisiejszym odcinku Max Cegielski rozmawia z Patrykiem Mogilnickim, autorem książki "Conan sp. z o.o. Polscy ilustratorzy i projektanci okładek książek fantastycznych w Polsce okresu transformacji (1985-1995)”.
May 9 · 50 min
Przemysław Wielgosz - "Pogoda dla rewolucjonistów. Jak zmienić świat w czasie katastrofy"
Eksperci zapowiadają koniec świata, rządzący dodają, że ceną za przetrwanie będzie pożegnanie się z demokracją, bogacze z 1% twierdzą, że nie stać nas na powszechny dostatek. A może jest zupełnie inaczej? W swej najnowszej książce Przemysław Wielgosz pisze, że gdy globalny kapitalizm zderza się z planetarnymi granicami swej ekspansji, uchyla się okno możliwości. Wbrew pesymistycznej aurze naszej epoki autor "Pogoda dla rewolucjonistów..." dowodzi, że w czasie katastrofy da się zmienić świat na lepsze. Co więcej, sięga do historii, by pokazać, że w przeszłości już się to zdarzało. Gość: Przemysław Wielgosz.
May 2 · 42 min
Krzysztof Katkowski - "Radykalna. Wszystkie sprzeczności Jadwigi Staniszkis"
Ta biografia pokazuje Staniszkis w pełnym spektrum: od buntowniczki Marca ’68 po ikonę socjologii, od kobiety o genialnym umyśle po osobę, która – jak twierdziło wielu jej bliskich - "czasem widziała zbyt wiele" i zawsze mówiła o tym głośno. Gościem Maxa Cegielskiego był autor książki Krzysztof Katkowski, socjolog, tłumacz literacki, dziennikarz i poeta.
April 25 · 49 min
Sylwia Frołow - "Zagadka Gogol"
Sylwia Frołow - autorka biografii Nikołaja Gogola. Rozmowa o życiu i twórczości ukraińsko-rosyjskiego pisarza, dramaturga i publicysty. Gogol będący postacią pełną sprzeczności i celebrytą swoich czasów, do dziś pozostaje osią sporu Ukraińców i Rosjan, wykorzystujących go w narracji na temat putinowskiej wojny.
April 18 · 53 min
Drugie urodziny Pliku Tekstowego
Wydanie specjalne z okazji drugich urodzin naszego cyklu, podsumowujące ostatnie dwa lata w literaturze polskiej. Pierwszy odcinek programu został wyemitowany 7 kwietnia 2024 roku, a jego gościnią była Aneta Prymaka-Oniszk, która opowiadała o książce "Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia". Wśród gości Maxa Cegielskiego pojawili się m.in. Antonina Tosiek, Andrzej Dybczak czy Stanisław Łubieński.
April 11 · 51 min
Marek Szymaniak - "Młócka. Reportaże o pracy przyszłości"
Jak wygląda nasza praca dziś i jak zmienia się pod wpływem rozwoju technologicznego? Gość: Marek Szymaniak, autor zbioru reportaży pt. "Młócka. Reportaże o pracy przyszłości". Jak wskazuje tytuł, są to reportaże o rewolucji w świecie pracy. Autor rozmawia z ludźmi, których pracę na naszych oczach zmienia technologia. Opisuje, jak menadżera zastępują aplikacje, pracowników w biurach pilnują systemy śledzące, a osiągane przez nich wyniki oceniają algorytmy. Zagląda do wielkich magazynów i na place budowy, gdzie coraz częściej wjeżdżają roboty. Omawia reformy w prawie i edukacji, które ledwo nadążają za technologicznymi nowinkami. Pokazuje pracę dzieci, które czasem nawet jeszcze przed swoimi narodzinami reklamują w mediach społecznościowych różne produkty.

Showing 1–20 of 22 episodes