Skip to content
Artwork for Otulina o sztuce
ArtsVisual Arts

Otulina o sztuce

dr Aleksandra Janiszewska-Cardone

Nazywam się Aleksandra Janiszewska-Cardone, jestem historyczką sztuki, kuratorką i kustoszką
w Muzeum Narodowym w Warszawie.
W ramach Otuliny dzielę się moją wiedzą o sztuce dawnej, czyli na tyle nam odległej w czasie, że straciliśmy klucz do jej odczytywania. Wspólnie będziemy szukać drogi powrotu do czerpania z radości z historii sztuki: malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby.

Play
  • 21 episodes
  • fortnightly
  • Avg 33 min
  • Polish
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • S5 · E17
    August 21 · 35 min

    Małżeńska zagadka | s05 e17

    Rembrandt "Autoportret z Saskią jako Syn Marnotrawny" z galerii w Dreźnie. Czy przenikniemy jego zagadkę? Karnet na wykłady: "Twarze do zadań specjalnych. Społeczne i kulturowe role portretu" znajdziesz tutaj: https://app.evently.pl/events/14641-twarze-do-zadan-specjalnych-spoleczne-i-kulturowe-role-portretu ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E16
    August 7 · 34 min

    Miłość kondotiera | s05 e16

    Podwójny portret małżonków Montefeltro przynosi wielowątkową opowieść o życiu jednej z najbarwniejszych osobowości piętnastowiecznej Italii. A konkurencja jest znacząca! Namalowany przez Piero della Francesco, dzisiaj do obejrzenia w Uffizi we Florencji. Karnet na serię wykładów "Twarze do zadań specjalnych. Społeczne i kulturowe role portretu" TUTAJ. Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce lub Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl

  • S5 · E15
    July 24 · 29 min

    Rembrandt. Ukryta cena cukru | s05 e15

    Są małżeństwem zaledwie od roku, a Oopjen spodziewa się pierwszego dziecka. Portrety namalowane przez Rembrandta przedstawiają parę gotową zawładnąć światem. Szkoda, że życie miało dla nich inne plany. Opowiadam, co wyróżnia parę portretów ukazujących Martena Soolmansa i Oopjen Coppit na tle wszystkich obrazów namalowanych przez Rembrandta. Są też refleksje na temat tego, że za fortuną nie zawsze stoi szczęście, nieprzewidywalności losu oraz prawdziwej ceny produkcji cukru w siedemnastowiecznej Holandii. Oba portrety są wspólną własnością Luwru w Paryżu i Rijksmuseum w Amsterdamie. … Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E14
    July 11 · 32 min

    Dürer w podróży | s05 e14

    „W całym moim życiu nie widziałem niczego, co tak bardzo radowało moje serce jak te rzeczy” - tak Albrecht Dürer wspominał swój pobyt w Niderlandach. Z rodzinnej Norymbergi wyruszył 15 lipca 1520 r., w towarzystwie żony Agnes i służącej Zuzanny. Wiózł skrzynie pełne własnych drzeworytów i miedziorytów, a sił dodawało mu poczucie niesprawiedliwości. Rajcy norymberscy nie chcieli bowiem wypłacić należnej mu pensji, przyznanej przez zmarłego rok wcześniej cesarza Maksymiliana I. Dürer jechał na koronację jego następcy Karola V, by uzyskać potwierdzenie honorarium, a jednocześnie odwiedzał Niderlandy by szukać wsparcia u ciotki przyszłego monarchy, namiestniczki Małgorzaty. O tym co działo się po drodze, opowiadam w odcinku. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠

  • S5 · E13
    June 26 · 35 min

    Czyżby Rubens? | s05 e13

    Z Rubensem problem jest taki, że nigdy nie wiadomo jak bardzo przyłożył się do namalowania obrazu, który wyszedł z jego pracowni. Zamek Królewski na Wawelu posiada portret królewicza Władysława Wazy, który właściwie nie wiadomo jakie ma stężenie Rubensa w warstwie malarskiej. Opowiadam właśnie o tym, ale też o rocznej wyprawie królewicza przez Europę i jej wpływie na życie kulturalne w Rzeczypospolitej. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E12
    June 12 · 28 min

    Portret Adolfa i Cathariny Croeser Jan Steen | s05 e12

    Kiedy w 2004 roku Rijksmuseum w Amsterdamie kupowało obraz Jana Steena, był to najdroższy zakup w historii tego muzeum (prawie 12 milionów euro). W odcinku opowiadam, co wpłynęło na decyzję o tak kosztownej inwestycji, jak również o tym, jak odkryto tożsamość przedstawionych na portrecie postaci - Adolfa i Cathariny Croeser z Delftu. I o tym jak Jan Steen nie został browarnikiem! ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

  • S5 · E11
    May 30 · 31 min

    Zabawy dziecięce Bruegel | s05 e11

    Pieter Bruegel st. namalował "Zabawy dziecięce" w 1560 r. Dzisiaj można je oglądać w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu. A ja opowiadam jak się ma to, co widać na obrazie do postępowych teorii edukacyjnych w szesnastowiecznej Antwerpii. A wszystko z okazji Dnia Dziecka. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

  • S5 · E10
    May 16 · 40 min

    Tratwa Meduzy | s05 e10

    Théodore Géricault namalował "Tratwę Meduzy" w wieku 27 lat. Szukał pomysłu na imponujące dzieło, które rozsławiłoby jego imię. Stworzył pracę uznawaną za manifest francuskiego romantyzmu oraz jeden z najważniejszych obrazów w historii sztuki. Posłuchaj o tym co było podstawą do skomponowania tego obrazu czemu malarz tworzył je pracując w odosobnieniu niczym mnich czemu tak ważne było ukazanie czarnej postaci jako głównego bohatera. .... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E9
    May 4 · 30 min

    Ofelia | s05 e09

    W XIX wieku Szekspir miał status narodowego bóstwa, młodzi studenci sztuki buntowali się przeciwko akademickiemu zakłamaniu (czyli idealizacji i estetyzacji), a kobiety postrzegano jako anielskie istoty przeznaczone do bezpiecznego chronienia w domu. W tych okolicznościach powstała „Ofelia”, obraz Johna Evereta Millaisa, młodziutkiego malarza, który kilka lat wcześniej założył z kolegami Bractwo Prerafaelitów. Chcieli przywrócić sztuce wartość, tchnąć w nią nowe, pełne znaczeń życie. Opowiadam o tym, co odróżniało sposób malowania Prerafaelitów, jaka jest symbolika kwiatów otaczających Ofelię i jak splotły się losy elżbietańskiej bohaterki z pozującą do niej wiktoriańską modelką. W maju 2026 w środy będę opowiadała o sztuce XIX wieku w cyklu „Czym były artystyczne rewolucje w XIX wieku” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla Fundacji Art Transfer. Karnet możecie zakupić tutaj: https://app.evently.pl/events/13405-sezon-6-czym-byly-artystyczne-rewolucje-w-xix-wieku … Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E8
    April 18 · 33 min

    Śniadanie na trawie Manet | s05 e08

    Kiedy Édouard Manet w 1863 roku wystawił obraz "Śniadanie na trawie" zapewne nie przypuszczał, że stworzył dzieło przełomowe. Nie tylko podzielił publiczność i krytyków, ale przede wszystkim dał impuls młodemu pokoleniu malarzy do łamania utartych schematów i podążania artystyczną ścieżką z dala od Akademii. Opowiadam o tym - jakie były początki twórczości Maneta - czym były Salony - jak doszło do powołania Salonu Odrzuconych - i oczywiście o tym co możemy wyczytać z enigmatycznej kompozycji "Śniadania na trawie". W maju 2026 w środy będę opowiadała o sztuce XIX wieku w cyklu „Czym były artystyczne rewolucje w XIX wieku” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla Fundacji Art Transfer. Karnet możecie zakupić tutaj: https://app.evently.pl/events/13405-sezon-6-czym-byly-artystyczne-rewolucje-w-xix-wieku .... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E7
    April 4 · 33 min

    Zmartwychwstanie Piero della Francesca | s05 e07

    Vasari uznawał malowidło naścienne (czemu nie do końca fresk tłumaczę w odcinku) "Zmartwychwstanie" Piero della Francesca za najlepsze ze wszystkich, które pozostawił po sobie ten mistrz. W odcinku opowiadam o: - twórczości Piero della Francesca - inspiracjach sztuką antyku czytelnych w tym dziele - inspiracjach lokalną tradycją z Sansepolcro (*wybaczcie przejęzyczenia w nagraniu, czasem wychodzi mi "Sansepulcro") - tym jak sztuka może uratować przed unicestwieniem. .... Karnet na kwietniowe spotkania "Jak zmieniał się krajobraz XVIII wieku" w ramach cyklu Podróż przez Sztukę w Fundacji Art Transfer TUTAJ .... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E6
    March 21 · 30 min

    Śmierć Marata J.L. David | s05 e06

    Po wybuchu rewolucji francuskiej Jacques Louis David stał się jej entuzjastycznym wyznawcą - był jakobinem, zasiadał w Konwencie Narodowym i był blisko z Robespierrem, a także przyjaźnił się z Jean Paulem Maratem. Kiedy 13 lipca 1793 roku Marat został zasztyletowany przez Charlotte Corday, to David uczynił z jego śmierci wydarzenie historyczne, opowiadając ją w swojej kompozycji malarskiej. Obraz jest w kolekcji KMSK w Brukseli. * Partnerem odcinka jest Wydawnictwo Filia, wydawca książki Maxa Czornyja "Śmierciologia" * Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

    • Transcript
  • S5 · E5
    March 6 · 30 min

    Maria Magdalena w ekstazie | s05 e05

    Życie Artemisii Gentileschi to gotowy materiał na serial, w którym każdy odcinek rozgrywałby się w innym mieście, z odmienną dynamiką akcji i zestawem bohaterów. Opowiadam Wam o obrazie "Maria Magdalena w ekstazie", który Gentileschi namalowała po powrocie do Rzymu w latach dwudziestych XVII wieku, po ośmiu latach spędzonych na dworze Medyceuszy we Florencji. W lutym 2026 obraz zakupiła National Gallery of Art w Waszyngtonie. Jeśli ciekawią Was wcześniejsze wydarzenia z życia malarki, te o których najczęściej się opowiada w kontekście Artemisii, to polecam Wam lekturę książki "Niepokorna" Elizabeth Fremantle (wydawnictwo Albatros), którego Otulina o sztuce jest patronem medialnym. W odcinku usłyszycie też sporo o tym kim była (lub nie) Maria Magdalena i co jest niezwykłego w waszyngtońskim obrazie. Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E4
    February 20 · 36 min

    Triumf Bachusa Michaeliny Wautier | s05 e04

    Kobiecy miesiąc nadciąga, a wraz z nim pomysł by opowiedzieć Wam o niezwykłym obrazie namalowanym przez kobietę z wieloma męskimi ciałami. Czemu to ważne? Posłuchajcie odcinka. Michaelina Wautier to niedawno przywrócona pamięci malarska z Brukseli, żyjąca w XVII wieku. Jeśli chcesz posłuchać o barokowej sztuce, to tutaj karnet na marcowe spotkania https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kryje-sie-za-odwaga-baroku ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

    • Transcript
  • S5 · E3
    February 6 · 30 min

    Amor Zwycięski Caravaggio | s05 e03

    Odcinek specjalnie na Walentynki. Amor Vincit Omnia lub Amor Zwycięski obraz namalowany przez Caravaggio w 1601-1602 roku. Jest o symbolach, jest o miłości, jest o przełamywaniu schematów. Mam nadzieję, że znajdziecie w tym też trochę sensu. Karnet na wykłady "Co kryje się za odwagą baroku?" znajdziecie tutaj https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kryje-sie-za-odwaga-baroku ... Podcast Otulina o sztuce napędzany jest wsparciem Patronek i Patronów w serwisie Patronite.pl. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, tutaj jest link https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠ Lub YouTube https://www.youtube.com/@otulinaosztuce

    • Transcript
  • S5 · E1
    January 9 · 36 min

    Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta | s05 e01

    2026 rok zaczynamy z dziełem, które mamy w naszej polskiej kolekcji, to Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem, który namalował Rembrandt. Opowiadam o wszystkim po trochu, także o symbolice, która może skrywać się w pejzażu. Obraz jest w kolekcji Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S4 · E23
    Dec 27, 2025 · 29 min

    Albrecht Dürer Autoportret 1500 s04 e23

    Rok kończymy z jednym z najsławniejszych wizerunków artysty - Autoportretem Albrechta Dürera z 1500 r. ze Starej Pinakoteki w Monachium. Opowiadam o tym, jak można czytać ten obraz, jak i o tym, że badacze nie są zgodni co do ostatecznej interpretacji. Jak i o tym jaki był status malarza w Niemczech na przełomie wieków. W styczniu 2026 w środy będę opowiadała o dziełach renesansowych w cyklu „Czy renesans rzeczywiście przyniósł odrodzenie?” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla Fundacji Art Transfer. Karnet możecie zakupić tutaj: https://app.evently.pl/events/11682-czy-renesans-rzeczywiscie-przyniosl-odrodzenie W odcinku wspominam o tej książce: Ulinka Rublack, Dürer's Coats Renaissance Men and Material Cultures of Social Recognition , którą kupiłam specjalnie do przygotowania tego odcinka, dzięki wsparciu Patronek i Patronów w serwisie Patronite.pl Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S4 · E22
    Dec 12, 2025 · 36 min

    Fra Angelico Zwiastowanie | s04 e22

    Fra Angelico, dominikanin i malarz, twórca łagodnych w wyrazie obrazów religijnych. Bohaterem odcinka jest „Zwiastowanie” z Museo del Prado. Opowiadam o tym kim był Fra Angelico, jakie dzieła malował i co możecie zobaczyć w tej kompozycji. W styczniu 2026 w środy będę opowiadała o dziełach renesansowych w cyklu „Czy renesans rzeczywiście przyniósł odrodzenie?” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla Fundacji Art Transfer. Karnet możecie zakupić tutaj: https://app.evently.pl/events/11682-czy-renesans-rzeczywiscie-przyniosl-odrodzenie Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S4 · E21
    Nov 28, 2025 · 34 min

    Guidoriccio da Fogliano podczas oblężenia Montemassi | s04 e21

    Palazzo Pubblico w Sienie na początku XIV wieku zostało przyozdobione przez miejscowe sławy trecenta. Ambrogio Lorenzetti, Simone Martini, Duccio di Buoninsegna - każdy z nich przyczynił się do dekoracji siedziby rady miasta. Do historii przeszły jednak dwa freski. Lorenzettiego "Alegoria dobrych i złych rządów" oraz pejzaż z kondotierem przemierzającym pustynny krajobraz. I o tym drugim opowiadam w odcinku. Dowiecie się: - kim był kondotier, - czym jest fresk, - jakie kontrowersje dotyczą fresku "Guidoriccio da Fogliano podczas oblężenia Montemassi", - na czym polega wyjątkowość dekoracji w Palazzo Pubblico. W odcinku wspominam o cyklu opowieści "Jak średniowiecze ukształtowało naszą wyobraźnię". Do 2 grudnia 2025 karnet na dwa spotkania można kupić tutaj: https://app.evently.pl/events/11342-jak-sredniowiecze-uksztaltowalo-nasza-wyobraznie A swoim mecenatem możesz objąć Otulinę o sztuce tutaj: https://patronite.pl/otulina_o_sztuce

    • Transcript
Showing 1–20 of 21 episodes