12x01 - Αρχιμήδης

Ξεκινάμε τη 12η σεζόν με μια νέα σειρά: διάσημοι επιστήμονες, ταξινομημένοι από τον λιγότερο στον πιο αναγνωρίσιμο στο ευρύ κοινό. Πρώτος στη λίστα ο Αρχιμήδης — από το «Εύρηκα» και τις πολεμικές μηχανές μέχρι τον Ψαμμίτη, τη σφαίρα-κύλινδρο και μια μέθοδο υπολογισμού που προέβλεψε τον λογισμό κατά 1.700 χρόνια. Κλείνουμε με την απίστευτη ιστορία του Παλίμψηστου του Αρχιμήδη — ένα χειρόγραφο που ταξίδεψε από την Αλεξάνδρεια, σβήστηκε από μοναχό, χάθηκε σε πολέμους, πουλήθηκε σε δημοπρασία και τελικά αποκαλύφθηκε με ακτίνες Χ σε σύγχροτρο. Pre-show: Πάσχα στη διασπορά — Αγγλία, Αμερική και ελληνικές παραδόσεις Νέα σεζόν: διάσημοι επιστήμονες από τον λιγότερο στον πιο αναγνωρίσιμο — πώς φτιάξαμε τη λίστα (δημοσκοπήσεις, ChatGPT, και ερωτήσεις σε τυχαίους) Γιατί ο Αρχιμήδης ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους αρχαίους Έλληνες: περισσότερο επιστήμονας, λιγότερο φιλόσοφος Ο Ψαμμίτης: πώς μέτρησε το μέγεθος του ηλίου με έναν χάρακα κι έναν κύλινδρο, και υπολόγισε το σύμπαν στα ~2 έτη φωτός «Εύρηκα!»: η αρχή της άνωσης, ο χρυσοχόος και το στεφάνι του βασιλιά Ιέρωνα Η κοχλία του Αρχιμήδη, η σχέση σφαίρας-κυλίνδρου και ο μοχλός ως μαθηματικό εργαλείο Η Μέθοδος των Μηχανικών Θεωρημάτων: πώς χρησιμοποίησε τον μοχλό για να υπολογίσει εμβαδά και όγκους — proto-calculus 1.700 χρόνια πριν τον Νεύτωνα Πολεμικές μηχανές στην πολιορκία των Συρακουσών: καταπέλτες, το «Νύχι του Αρχιμήδη» και οι καθρέφτες-ακτίνα θανάτου (spoiler: οι Mythbusters τους απέρριψαν) Το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη: η επική περιπέτεια ενός χειρογράφου — από τον Ερατοσθένη, σε μοναστήρι, σε δημοπρασία Christie's, μέχρι το σύγχροτρο του Stanford Post-show: Το χρυσό κολιέ του Ερρίκου Η΄ που βρέθηκε με ανιχνευτή μετάλλων Επικοινωνία email: hello@notatop10.fm Instagram: @notatop10 Threads: @notatop10 Bluesky: @notatop10.fm Web: notatop10.fm (00:00:01) Πάσχα στη Διασπορά (00:02:50) Η Νέα Σεζόν (00:09:00) Γιατί ο Αρχιμήδης; (00:13:48) Βιογραφικά του Αρχιμήδη (00:17:15) Ο Ψαμμίτης και το Σύμπαν (00:24:11) Εύρηκα! Η Αρχή Αρχιμήδη (00:27:50) Κοχλίας, Σφαίρα και Μοχλός (00:32:59) Η Μέθοδος των Μοχλών (00:37:51) Πολεμικές Μηχανές (00:47:01) Το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη (01:13:37) Κολιέ του Ερρίκου Η΄