Skip to content
Sign in
Artwork for Kennis & Co
ScienceNaturePhysics

Kennis & Co

NPO Luister / NOS / NTR

Hoe kwam wetenschap in het nieuws deze week, hoe werd het gebracht, en wat viel eraan op? En wat gebeurde er in de wetenschap dat níet in het nieuws kwam, maar toch de moeite waard is om te weten?

Wetenschapsjournalist Jop de Vrieze neemt samen met side-kicks Josta Bosma, Bouwe van Straten en Rob Ramaker de need to knows en nice to knows door. Zij volgen als wetenschapsredacteuren op de NOS nieuwsvloer het nieuws op de voet en nodigen onderzoekers uit die aan de frontlinie staan.

Play
Open in
  • 20 episodes
  • Avg 22 min
  • Dutch

Episodes 20

NewestOldestLongest
All20Unplayed20In progress0Played0
  • #34
    Dec 29, 2023 · 28 min

    #34 - Ons jaaroverzicht en wat te denken van die razend populaire afvalmiddelen?

    Zijn de afvalmiddelen die overal in de media opdoken, zogeheten GLP-1 agonisten zoals Ozempic en Wegovy echt zo revolutionair? Vakblad Science heeft deze middelen in elk geval bestempeld tot doorbraak van het jaar. Obesitas-hoogleraar Liesbeth van Rossum van het Erasmus MC in Rotterdam plaatst de opkomst van deze middelen in perspectief. Verder bespreken Josta, Rob, Bouwe, Jop én Stijn hun belangrijkste wetenschapsnieuws van het jaar, met onder meer: grote stappen in de neurotechnologie, het kweken van embryo's, nieuwe inzichten (in de maak) over ons heelal en de alomtegenwoordigheid van AI. Bronnen: AI nieuwszender opgericht https://eu.usatoday.com/story/tech/news/2023/12/14/channel-1-ai-news/71925360007/ Discussie over ontwikkelingen rond embryo's https://www.nature.com/articles/d41586-023-01992-0 Nature: belangrijke ontwikkelingen in het bestuderen van embryo's https://www.nature.com/articles/s41592-023-02134-0 Implantaat in ruggemerg laat Parkinsonpatiënt weer lopen zonder te vallen: https://www.nature.com/articles/d41586-023-03452-1 Verlamde man loopt weer dankzij implantaat: https://www.theguardian.com/global/video/2023/may/24/paralysed-man-able-to-stand-and-walk-using-implant-that-reads-brain-waves-video GLP-1 agonisten grootste doorbraak van 2023 volgens Science Magazine https://www.science.org/content/article/breakthrough-of-the-year-2023 EMA vraagt fabrikanten om gegevens over zelfbeschadiging gebruikers GLP-1 agonisten: https://www.bmj.com/content/383/bmj.p2906.full Wetenschappelijke doorbraken worden steeds minder groot: https://www.nature.com/articles/s41586-022-05543-x Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze en Stijn Goossens Techniek: Jop de Vrieze, Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

  • #33
    Dec 22, 2023 · 19 min

    #33 - Met een heliumballon op zoek naar de geheimen van sterrenstof

    Volgende week laat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie een ballon op boven de Zuidpool: GUSTO. En niet zomaar een: een uitzonderlijk grote ballon gevuld met helium die gaat opstijgen tot in de stratosfeer. Eronder hangt een telescoop met ook enkele Nederlandse onderdelen. Die telescoop gaat metingen verrichten aan het stof en gas tussen de sterren - het interstellaire medium. Wat is dat en wat valt daarover te leren? Jop de Vrieze en Rob Ramaker vragen het Floris van der Tak, hoogleraar sub-millimeter sterrenkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor ruimteonderzoek (SRON). Verder onder meer: verrassend bewijs voor het ineenstorten van de West-Antarctische ijskap 100.000 jaar geleden, babbelende ouders leiden tot brabbelende kinderen en een algoritme dat je kans op overlijden berekent. Bronnen: Wetenschappelijke verklaring ster van Bethlehem: https://inews.co.uk/news/science/explained-science-behind-christmas-112819 Babbelende ouders krijgen brabbelender kinderen: https://www.science.org/content/article/kids-chattier-parents-are-more-talkative-may-have-bigger-vocabulary Bewijs in het genoom van inktvissen voor ineenstorting West-Antarctische ijsplaat: https://www.science.org/content/article/lost-history-antarctica-revealed-octopus-dna Saturnus' maan heeft basisingrediënten voor leven: https://www.nature.com/articles/s41550-023-02160-0 SRON-website over GUSTO-project: https://www.sron.nl/gusto/ Model voorspelt kans op overlijden: https://www.science.org/content/article/algorithm-could-predict-your-health-income-and-chance-premature-death Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze, Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

  • #32
    Dec 15, 2023 · 25 min

    #32 - Diepere laag in De Nachtwacht ontdekt

    Wetenschappers hebben een nooit eerder waargenomen loodlaag aan het licht gebracht in De Nachtwacht. Waarom smeerde Rembrandt het in godsnaam over het hele doek? Het Amsterdamse onderzoeksteam bestudeerde het schilderij met röntgenstraling en een deeltjesversneller, en kwamen zo tot verschillende nieuwe inzichten, waaronder de aanwezigheid van die loodlaag. Lood, dat zit in lichte kleuren als loodwit, maar dat smeer je niet over het hele schilderij. Hoogleraar moleculaire spectroscopie Katrien Keune legt aan presentatoren Jop de Vrieze en Bouwe van Straten uit waarom ze denkt dat Rembrandt die laag nodig achtte. Verder: een verklaring én mogelijke remedie voor ernstige zwangerschapsmisselijkheid, vonnis vernietigd van Australische moeder die twintig jaar vastzat omdat ze haar kinderen vermoord zou hebben, een eerste nieuwszender zonder nieuwslezers maar met AI en beschuldigde dino-onderzoeker vertoonde inderdaad wetenschappelijk wangegdrag. Bronnen: Oorzaak zwangerschapsmisselijkheid gevonden: https://www.science.org/content/article/sensitivity-fetusmade-hormone-may-drive-severe-pregnancy-sickness Veroordeelde moeder na 20 jaar vrijgesproken dankzij DNA-bewijs https://nos.nl/artikel/2501531-vonnis-vernietigd-australische-moeder-20-jaar-onterecht-vast-voor-kindermoorden Artikel Wired over zaak Australische moeder: https://www.wired.com/story/kathleen-folbigg-sudden-infant-death-mystery/ Operatie Nachtwacht: https://www.rijksmuseum.nl/nl/zien-en-doen/tentoonstellingen/operatie-nachtwacht Publicatie loodlaag De Nachtwacht: www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adj9394 Dino-wetenschapper pleegde wetenschappelijk wangedrag: https://www.science.org/content/article/dino-extinction-researcher-committed-research-misconduct-not-fraud-university-report Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #31
    Dec 8, 2023 · 24 min

    #31 - Waarom kernfusie nu wél een reële optie kan gaan worden

    Komt kernfusie nu dan echt in zicht? Het proces geldt al tientallen jaren als de heilige graal in de energie-opwekking: het levert geen CO2-uitstoot op, er is weinig ruimte voor nodig en er ontstaat geen kernafval. Maar de ontwikkeling van het rendabel maken van kernfusie op aarde gaat tergend langzaam. Tot nu, wellicht. Want de Amerikaanse regering gaat er vol op inzetten door allerlei bedrijven te gaan stimuleren. Die moeten volgens de ‘Musk-aanpak’ van proberen, falen en leren doorbraken gaan forceren. Niek Lopes Cardozo, hoogleraar wetenschap en technologie van kernfusie aan de TU Eindhoven, is door de nieuwe ontwikkelingen hoopvol gestemd. Wetenschapsjournalisten Jop de Vrieze en Bouwe van Straten bevragen hem. Verder: wat je de echte leeftijd van jouw organen? Gestolen data bij dna-testbedrijf 23AndMe, soa's in de lift en mannetjesmuggen verleerden het prikken. Bronnen: Discussie over uitspraken voorzitter COP28: https://www.theguardian.com/environment/live/2023/dec/04/cop28-backlash-after-president-claims-no-science-behind-fossil-fuel-phase-out https://www.theguardian.com/environment/2023/dec/03/back-into-caves-cop28-president-dismisses-phase-out-of-fossil-fuels Niet al je organen verouderen even snel: https://www.nature.com/articles/d41586-023-03821-w Data veel gebruikers gestolen 23AndMe https://www.theverge.com/2023/12/4/23988050/23andme-hackers-accessed-user-data-confirmed Toename soa’s in Europa: https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/rising-rates-sexually-transmitted-infections-across-europe Toename gonorroe in Nederland: https://www.rivm.nl/nieuws/in-2023-meer-soa-consulten-stijging-gonorroe-zet-door Zorgelijke situatie hiv in Europa: https://www.who.int/europe/news/item/28-11-2023-no-time-to-waste-to-tackle-its-hiv-epidemic-the-european-region-must-urgently-increase-testing-and-address-persistent-stigma Promotie Ralf Machenbach: https://www.tue.nl/nieuws-en-evenementen/nieuwsoverzicht/29-11-2023-kernfusie-met-een-twist Lancering van ruimtevaartuig X37B https://www.space.com/spacex-x-37b-falcon-heavy-launch-final-preparations Mannetjesmug verleerde het prikken: https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01448-3 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

  • #30
    Dec 1, 2023 · 21 min

    #30 - Mieren in zombies veranderen... Hoe doet die schimmel dat toch?

    Een heel gespecialiseerde schimmel kan de hersenen van mieren infecteren en daardoor deze dieren veranderen in zombies - die doen wat hij wil. Hoe doet die schimmel dat en wat leert ons dat over de hersenen en diergedrag? Jop de Vrieze en Josta Bosma vragen het microbioloog Charissa de Bekker, dé wereldwijde expert op dit onderwerp. Ze kreeg een grote Europese onderzoeksbeurs om haar werk aan de Universiteit Utrecht voort te zetten. Verder onder meer: wat kan de klimaatconferentie COP28 (nog meer) gaan opleveren? Nederlands onderzoek met bacteriedodende virussen, muggen die kikkers in de neus prikken en een ongewenst bij-effect van ruimtereizen. Bronnen: ERC Consolidator beurs voor Charissa de Bekker: https://www.uu.nl/nieuws/erc-consolidator-grants-voor-zeven-utrechtse-onderzoekers Klimaatconferentie COP28: https://www.cop28.com/ Eerste succes klimaatconferentie: schadefonds geopend: https://nos.nl/collectie/13963/artikel/2499788-eerste-succes-op-klimaattop-akkoord-over-klimaatschadefonds Experts: ‘faagonderzoek in Nederland niet mogelijk’ https://www.umcutrecht.nl/nieuws/nederlands-onderzoek-faagtherapie-niet-mogelijk Dokters van morgen over faagtherapie: https://npo.nl/start/serie/dokters-van-morgen/seizoen-3/bacteriofagen_1/afspelen Eerste Nederlandse fagenstudie: https://nieuws.umcg.nl/w/umcg-onderzoek-bacteriofagen-gewichtsprothese-infectie Mug bijt kikker in neus: https://www.sciencenews.org/article/australian-mosquitoes-target-frog-nostrils-blood Labwebsite Charissa de Bekker: https://www.debekkerlab.com/home Charissa de Bekker bij De Nacht van NTR: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-nacht-van/09d347cc-8a2a-4344-b910-e606b86ce1b5/2023-09-14-zombiemieren-horrorfilm-of-wetenschappelijk-onderzoek-in-gesprek-met-microbioloog-charissa-de-bekker-uu Erectieproblemen bij ‘ruimtereizende’ ratten: https://faseb.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1096/fj.202300506RR Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • Nov 24, 2023 · 2 min

    Bonusaflevering: rooibosthee roken en een krimpend geslacht door vapen?

    We vroegen jullie via Instagram in aanloop naar de podcastaflevering met longarts Wanda de Kanter je vragen over vapen in te sturen. Sommige kwamen al vanzelf aan bod in de podcast, hierbij enkele losse vragen en de antwoorden, over afkicken van vaping, rooibosthee als alternatief voor verhitte tabak en of je mannelijke geslachtsdeel kan krimpen van vapen.

  • #29
    Nov 24, 2023 · 24 min

    #29 - Van vervaarlijke vleermuispenis tot vapeverslaving

    Het ging de laatste tien jaar goed met het terugdringen van roken onder jongeren, maar toen was daar de opmars van de e-sigaret. Steeds meer jongeren ‘vapen’. De e-sigaret heeft een onschuldiger imago en lijkt ook minder schadelijk te zijn dan de ouderwetse sigaret en nieuw Amerikaans onderzoek suggereert dat het vapen het roken onder jongeren lijkt te vervangen. Jop de Vrieze en Bouwe van Straten bespreken het met longarts en antirook-activist Wanda de Kanter. Moeten we vapen zien als minder schadelijk alternatief voor roken, of moet de opmars van de e-sigaret gestopt worden? Verder onder meer: Een superenergierijk deeltje, het koningsdrama bij OpenAI en een penis te groot om de daad mee te verrichten. Bronnen: Vleermuizen gebruiken hun enorme penis als arm https://www.science.org/content/article/how-big-too-big-bat-s-enormous-penis-makes-penetration-impossible en https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01304-0 Koningsdrama bij OpenAI https://www.economist.com/leaders/2023/11/22/the-fallout-from-the-weirdness-at-openai en https://www.nytimes.com/2023/11/22/technology/openai-board-capitalists.html Vapen lijkt roken te vervangen onder Amerikaanse jongeren https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/2811339 Gratis lespakket voor scholen over vapen: https://vapenjouwkeuze.nl/ Burgerinitiatief Nicotinee: https://nicotinee.nl/ Campagne voor ouders Artsenslaanalarm https://artsenslaanalarm.nl/# Bad surgeon: Love under the knife https://www.netflix.com/title/81607097 Superenergierijk deeltje: https://www.nature.com/articles/d41586-023-03677-0 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #28
    Nov 17, 2023 · 29 min

    #28 - Een struisvogel in je achtertuin en waarom de dino-uitsterving nog steeds mysterieus blijft

    Vrijwel alle deskundigen zijn het erover eens dat een asteroide-inslag de dino’s deed uitsterven, maar nog steeds is het mysterie niet helemaal opgelost. Hoe snel ging het en waarom overleefden sommige dino's wél, bijvoorbeeld? Paleontologen blijven zich erin vastbijten en soms zoeken ze daarin nogal de grenzen op. Dat ondervond ook Melanie During, de kleurrijke paleontologe die recent een populairwetenschappelijk boek publiceerde en geïntrigeerd blijft door die laatste lente van de dino's. Jop de Vrieze en Bouwe van Straten spreken met haar. Verder: slimme genetische technieken om ziektes te genezen, dinotandafdrukken én leerachtige eieren en hoe de combi van koffie en alcohol misschien juist goed voor je nachtrust kan zijn. Bronnen: Tandafdrukken wijzen op etende dino’s: https://peerj.com/articles/16327/ Twee nieuwe pachycephalosauriërs ontdekt: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/spp2.1535 Eerste dino-eieren waren leer-achtig: https://phys.org/news/2023-11-fossil-discovery-dinosaur-egg-leathery.html Nieuwe genetische technieken https://www.statnews.com/2023/11/16/u-k-approves-worlds-first-crispr-based-medicine/ https://www.nature.com/articles/d41586-023-03543-z Slaap, koffie en alcohol in beurshandelaren: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0291675 Populairwetenschappelijk boek Melanie During: https://www.harpercollins.nl/9789402712797/de-laatste-lente-van-de-dinosauriers/ During bij Nieuws & Co over de uitsterving in de lente: https://www.nporadio1.nl/nieuws/wetenschap-techniek/fa6e39d0-f3cf-4a76-a05f-2dc28e0a8200/toen-de-dinosauriers-uitstierven-was-het-lente-het-seizoen-heeft-een-belangrijke-rol-gespeeld Nature-publicatie During: https://www.nature.com/articles/s41586-022-04446-1 Publicatie eind oktober 2023 rol stof bij uitsterving dino’s: https://www.nature.com/articles/s41561-023-01290-4.epdf Nieuwsartikel over publicatie stofwolken na de meteorietinslag: https://www.theguardian.com/science/2023/oct/30/dust-drove-dinosaurs-extinction-after-asteroid-impact-scientists-say During beschuldigt vooraanstaande paleontoloog van wetenschapsfraude: https://www.nrc.nl/nieuws/2022/12/07/nederlandse-paleontoloog-beschuldigt-amerikaanse-dino-onderzoeker-van-fraude-a4150713 NTR Focus-aflevering over kweekbloed: https://ntr.nl/Focus/287/detail/Kweekbloed/VPWON_1344850 Teleurstellende resultaten Alzheimermedicijnstudies: https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa2304430 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #27
    Nov 9, 2023 · 23 min

    #27 - Waarom we nieuwe politieke partijen moeten koesteren

    Voor nieuwe politieke partijen is het vaak moeilijk om zich staande te houden in het mediageweld van de verkiezingscampagnes. Maar ze dienen een belangrijk nut, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam: ze zorgen voor de broodnodige vernieuwing van het politieke systeem en de onderwerpen waarmee politici zich bezighouden. Jop de Vrieze en Josta Bosma spreken erover met onderzoeker Rachid Azrout, die géén voorstander is van een hogere kiesdrempel. Verder onder meer: een spectaculaire behandeling van een patiënt met vergevorderde Parkinson, op zoek naar dreigender taal over antibioticaresistentie en prachtige plaatjes geschoten door de ruimtetelescoop Euclid. Bronnen: Parkinsonpatiënt loopt weer dankzij apparaatje in ruggengraat: https://www.nature.com/articles/s41591-023-02584-1 Eerste kleurenfoto’s van ruimtetelescoop Euclid scherpere beelden dan ooit https://nos.nl/artikel/2497078-eerste-foto-s-van-esa-telescoop-euclid-zijn-scherper-en-mooier-dan-gehoopt Hier zijn de foto’s van Euclid te zien: https://www.instagram.com/reel/CzWWw8cIg1H/?igshid=MTNsYmY5bzlsMDlqaA== Terminologie antibioticaresistentie maakt weinig indruk: https://www.nature.com/articles/s43856-023-00379-6#Sec11 Professioneel profiel Rachid Azrout: https://www.uva.nl/en/profile/a/z/r.azrout/r.azrout.html Onderzoekspublicatie berichtgeving over nieuwe politieke partijen: https://journals.sagepub.com/doi/epub/10.1177/1464884920919311 Onderzoeksproject UvA aandacht voor nieuwe partijen: https://www.newnewsproject.com/ Stabiel geachten gletsjers Groenland smelten toch flink: https://www.nature.com/articles/s41467-023-42198-2 Verkiezingsdebat wetenschap Nieuwspoort: https://www.nieuwspoort.nl/programma/verkiezingsdebat-kenniscoalitie-onderzoek-and-wetenschap/ Hoger Onderwijs Verkiezingsdebat 14 november: https://www.vereniginghogescholen.nl/actueel/actualiteiten/aankondiging-het-nationaal-hoger-onderwijsdebat-op-14-november-2023 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #26
    Nov 3, 2023 · 22 min

    #26 - Wat een mysterieuze uitbraak in Ethiopië betekent voor de strijd tegen malaria

    In het voorjaar van 2022 gebeurde er iets vreemds in de Ethiopische stad Dire Dawa: de ene na de andere student werd ziek. Malaria leek het niet, tenminste: dat is wat de testuitslagen vertelden. Malaria duikt bovendien normaal zelden op in de stad en al helemaal niet tijdens het droge seizoen. Ethiopische en Nederlandse onderzoekers ontrafelden het mysterie en ontdekten wat ze al vreesden: een uit Azië afkomstige mug die maar heel weinig water nodig heeft bleek de verspreider van een moeilijk te detecteren malariaparasiet. Teun Bousema van de Radboud Universiteit, spreekt met Jop de Vrieze en Rob Ramaker over de resultaten van dit onderzoek. Wat betekent deze verontrustende ontwikkeling voor de bestrijding van malaria, die toch al stokte de laatste jaren? Verder onder meer: waarom boos worden nut heeft, een advies van de Gezondheidsraad om het langer doorkweken van embryo's in het lab toe te staan, een medicijn tegen supergonorroe en het inbeeldingsvermogen van ratten. Bronnen: Het onderzoek naar de mysterieuze uitbraak in Ethiopië https://www.nature.com/articles/s41591-023-02641-9 Je kwaad maken helpt om je doelen te bereiken https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fpspa0000350 Ratten hebben verbeeldingskracht: https://nos.nl/artikel/2496439-baanbrekende-studie-ook-dieren-hebben-verbeeldingskracht Advies van de gezondheidsraad over kweekembryo’s https://www.gezondheidsraad.nl/actueel/nieuws/2023/10/31/onderzoeksgrens-in-embryowet-naar-28-dagen https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuws-en-co/ba6576d4-cce2-49d4-8986-adcfed8ca8ab/2023-10-31-gezondheidsraad-wil-embryowet-verruimen Voorstelling The Gaia Hypothesis donderdag 9 november: https://www.visitarnhem.com/evenementen/3224279686/the-gaia-hypothesis Profiel van James Lovelock door Jop de Vrieze https://www.groene.nl/artikel/vader-van-moeder-aarde Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #25
    Oct 27, 2023 · 21 min

    #25 - Hoe simuleer je in hemelsnaam een heelal?

    Een team sterrenkundigen presenteerde deze week een immense computersimulatie van het heelal. Hiermee willen ze beter begrijpen hoe het heelal zijn huidige vorm kreeg. Astronoom Joop Schaye van de Universiteit Leiden vertelt Jop de Vrieze en Rob Ramaker hoe deze grootste simulatie ooit tot stand kwam. En komt onze eigen melkweg er eigenlijk een beetje goed in uit de verf? Verder: Vogelgriep en hardnekkig smeltend ijs op Antarctica, een verborgen landschap onder de nog niet weggesmolten ijskap, astronomen zien zware elementen ontstaan na heldere gammaflits, de maan blijkt plots 40 miljoen jaar ouder en waarom vrouwelijke onderzoekers de academie veelal naar een jaar of vijftien verlaten. Bronnen: Publicaties Flamingo-project simulatie heelal https://arxiv.org/pdf/2309.07959.pdf https://arxiv.org/pdf/2306.04024.pdf https://arxiv.org/pdf/2306.05492.pdf Groen landschap ontdekt onder ijskap Antarctica: https://www.theguardian.com/world/2023/oct/24/scientist-discover-hidden-landscape-frozen-time-under-antarctic-ice Eerste gevallen van hoogpathogene vogelgriep in Antarctisch gebied: https://www.bas.ac.uk/media-post/first-confirmed-cases-of-avian-influenza-in-the-antarctic-region/ ‘Toename smelten van West-Antarctische ijskap onvermijdelijk geworden’: https://www.nature.com/articles/s41558-023-01818-x Eerdere studie die instorten ijskap wel als vermijdelijk betitelde: https://www.nature.com/articles/s41467-022-35471-3 Maan is veertig miljoen jaar ouder dan gedacht: https://nos.nl/artikel/2495200-maan-is-40-miljoen-jaar-ouder-dan-gedacht-zeggen-onderzoekers Zware elementen ontdekt na een heldere gammaflits: https://nos.nl/artikel/2495200-maan-is-40-miljoen-jaar-ouder-dan-gedacht-zeggen-onderzoekers Video simulatie heelal door NTR Focus: https://www.instagram.com/p/CyyEzSsoDqd/?hl=en NTR Focus over armoede: https://ntr.nl/Focus/287/detail/Armoede-als-erfenis/VPWON_1344847 Leids Internationaal Filmfestival met avond over wetenschap: https://www.liff.nl/Film/a-moment-of-science-liff-laboratory-edition/ Vrouwen verlaten academie om werkklimaat: https://www.nature.com/articles/d41586-023-03251-8 https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adi2205 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #24
    Oct 20, 2023 · 19 min

    #24 - De achterdeur dicht voor bodemschimmel die bananenproductie bedreigt

    Gewassen zoals de bananenplant zo aanpassen dat de hardnekkige fusariumschimmel ze niet meer ziek kan maken. Dat is wat Amsterdamse onderzoekers denken te kunnen gaan doen. Ze hebben namelijk ontdekt welk achterdeurtje in de cel de schimmel de plant binnendringt en weten nu hoe ze dat deurtje kunnen dichtdoen zodat dat niet meer kan - en ook nog zonder de plant te verzwakken. Dat zou een belangrijke stap betekenen in de strijd tegen de verwelkingsziekte die de wereldwijde bananenproductie bedreigt en de productie van tientallen andere gewassen zwaar belemmert. Jop de Vrieze en Bouwe van Straten spreken met plantenpatholoog Frank Takken, die het onderzoek leidde. Verder onder andere: radioflitsen, appelrassen uit de oude doos en kun je je eicellen verjongen door tarwekiemolie te consumeren? Bronnen: Vatbaarheidsgenen in planten ontdekt voor verwelkingsziekte https://doi.org/10.1111/pbi.14183 Spermidine verjongt oude eicellen: https://www.nature.com/articles/s43587-023-00495-x Revival van oude appelrassen: https://www.nature.com/articles/d41586-023-03229-6 Microsecondenflitser gevonden in telescooparchief https://www.astronomie.nl/nieuws/sterrenkundigen-kammen-telescooparchief-uit-en-vinden-microsecondeflitser-3921 Meteorenzwerm Orioniden https://hemel.waarnemen.com/meteoorzwermen/Orioniden_2023.html Wetenschappers gaan long covid-onderzoek particulier financieren https://www.volkskrant.nl/wetenschap/artsen-en-wetenschappers-zijn-wachten-op-overheid-beu-en-gaan-zelf-onderzoek-doen-naar-postcovid~b5c4917b/ Dijkgraaf gaat wetsvoorstel kennisveiligheid aanpassen: https://www.nrc.nl/nieuws/2023/10/17/minister-dijkgraaf-trekt-zich-de-kritiek-aan-op-zijn-wet-voor-kennisveiligheid-a4177551 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #23
    Oct 13, 2023 · 23 min

    #23 - Schiet minister Dijkgraaf door met zijn wet om onze kennis te beschermen?

    In de jaren zeventig vergaarde de Pakistaanse wetenschapper Abdul Qadeer Khan in Nederland kennis die de ontwikkeling van de atoombom in zijn land mogelijk maakte. Anno 2023 zijn we ons maar al te bewust dat landen als Iran en China kennis en technologie proberen te stelen uit landen als Nederland. Maar hoever moet de overheid erin gaan om dat te voorkomen? Wetenschapsminister Robbert Dijkgraaf komt binnenkort met een wet die het screenen van buitenlandse wetenschappers centraal stelt. De Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen is tegen en president Marileen Dogterom legt uit waarom. Verder onder meer: het stroomverbruik van AI, op reis naar een kosmische ijzerklomp, bouwstenen voor het leven gevonden op asteroïde en ruimtetelescoop Euclid doet het weer, maar is wel wat trager geworden. Bronnen: Tijdspad wetstraject screening kennisveiligheid https://www.loketkennisveiligheid.nl/actueel/nieuws/2023/04/14/tijdpad-voor-wetstraject-screening-kennisveiligheid-bekend Position paper KNAW kennisveiligheid https://www.knaw.nl/publicaties/kennisveiligheid-knaw-position-paper Stukjes asteroide BENNU bevatten bouwstenen van het leven https://www.nature.com/articles/d41586-023-03178-0 AI slurpt straks net zoveel stroom als heel NL nu https://nos.nl/artikel/2493605-ai-slurpt-energie-kan-over-vier-jaar-net-zoveel-stroom-als-nederland-gebruiken Sonde psyche op weg naar kosmische ijzerklomp https://www.volkskrant.nl/wetenschap/met-een-stuwraket-die-niet-zou-misstaan-in-star-trek-reist-de-sonde-psyche-naar-een-kosmische-ijzerklomp~b0139f52/ Argos podcastserie Vriend of Vijand van onderzoeksjournalist Saar Slegers https://www.nporadio1.nl/podcasts/vriend-of-vijand Spotify-link naar podcastserie: https://open.spotify.com/show/6EC4h026NqVKOkoH9RDsXC?si=01f830b0035842e5 Dossier Argos over atoomspion Khan https://www.vpro.nl/argos/lees/onderwerpen/artikelen/2022/Argos-dossier-atoomspion-Khan.html Ruimtetelescoop Euclid gefixt maar wel trager: https://www.nature.com/articles/d41586-023-03174-4 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Robert van Tellingen Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #22
    Oct 6, 2023 · 21 min

    #22 - Wat we nog meer kunnen verwachten van de Nobelprijswinnende mRNA-technologie

    De podcast staat deze week in het teken van de Nobelprijzen. De Nobelprijs voor geneeskunde gaat naar de twee onderzoekers die de technologie onder de mRNA-coronavaccins ontwikkelden. Wat kunnen we nog meer verwachten van deze technologie, en hebben we de risico’s ervan voldoende in beeld? Jop de Vrieze en Josta Bosma vragen het Roy van der Meel, die aan de TU Eindhoven nanomedicijnen ontwikkelt. Eerder werkte hij bij de onderzoeksgroep die de nanovetbolletjes bouwde waarin het mRNA verpakt zit. Verder onder meer: de Nobelprijzen voor natuur- en scheikunde, het Weekend van de Wetenschap en ook de nieuwste Iphone wordt heet. Bronnen: Nobelprijs natuurkunde: https://www.eoswetenschap.eu/natuurwetenschappen/nobelprijs-voor-fysica-voor-toegang-tot-de-wereld-van-elektronen Hoe er meer Nobelprijzen kwamen voor vrouwen: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/meer-vrouwen-genomineerd-voor-nobelprijs-door-vrouwen~be744279/ Nobelprijs scheikunde: https://nos.nl/artikel/2492837-amerikanen-en-rus-winnen-nobelprijs-scheikunde-voor-ontdekking-kwantumstippen Nobelprijs geneeskunde: https://www.science.org/content/article/mrna-discovery-paved-way-covid-19-vaccines-wins-nobel-prize-physiology-medicine Persoonlijke website Roy van der Meel: https://www.tue.nl/en/research/researchers/roy-van-der-meel Artikel vd Meel en Kariko over toekomst mRNA-technologie: https://research.tue.nl/nl/publications/what-does-the-success-of-mrna-vaccines-tell-us-about-the-future-o Weekend van de Wetenschap: https://www.weekendvandewetenschap.nl/ Ook de nieuwe iPhone te heet: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/de-iphone-15-wordt-te-heet-en-apple-geeft-de-schuld-aan-apps-als-instagram~b03df82f/ Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Robert van Tellingen Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #21
    Sep 29, 2023 · 19 min

    #21 - Hoe het RIVM nu wél tot een oorzakelijk verband kwam tussen Tata en ziekten

    Voor het eerst legt het RIVM een duidelijke link tussen de uitstoot van staalfabriek TATA Steel en gezondheidsklachten bij omwonenden. Zij overlijden hierdoor volgens een nieuw rapport gemiddeld 2,5 maand eerder. Hoe kwamen de RIVM-onderzoekers tot deze conclusie en hoe is het om zulk complex onderzoek naar zo’n politiek gevoelig onderwerp te doen? Jop de Vrieze en Bouwe van Straten vragen het aan RIVM-onderzoeker Janneke Elberse. Verder onder meer: felle wetenschappelijke discussies over long covid én een stap richting een biomarker die de ziekte aantoont, de helft van de Nederlanders krijgt kanker, de mens blijkt toch nog ergens beter in dan AI, een vooruitblik op de Nobelprijzen en een Chinees-Indiase fittie rond de maanlanding van Chandrayaan 3. Bronnen: Mens beter dan AI in beoordelen longröntgenfoto’s: https://pubs.rsna.org/doi/10.1148/radiol.231236 ‘Vers perspectief op chronisch vermoeidheidssyndroom’ https://www.en.auh.dk/news/news-archive/2023/oslo-chronic-fatigue-consortium/ ‘Aandacht voor long covid overdreven’ http://Dx.doi.org/10.1136/bmjebm-2023-112338 Studie naar biomarkers long covid gepubliceerd in Nature: https://www.nature.com/articles/s41586-023-06651-y Helft mensen in Nederland krijgt kanker https://www.ntvg.nl/artikelen/ontwikkeling-van-de-kans-op-kanker-1990-2019 RIVM: nog steeds veel uitstoot kankerverwekkende stoffen bij Tata Steel (maart 2023) https://nos.nl/artikel/2469233-rivm-nog-steeds-veel-uitstoot-kankerverwekkende-stoffen-bij-tata-steel Rapport RIVM september 2023 https://www.rivm.nl/publicaties/bijdrage-van-tata-steel-nederland-aan-gezondheidsrisicos-van-omwonenden-en-kwaliteit Reactie burgerorganisatie Frisse Wind op rapport RIVM: https://www.frissewind.nu/articles/rivm-2023 Wie gaan de Nobelprijzen winnen? https://www.nobelprize.org/ https://clarivate.com/blog/researchers-of-nobel-class-citation-laureates-2023/ Chinese topwetenschapper: indiase maanmissie bereikte zuidpool niet. https://time.com/6318208/chinese-scientist-questions-india-moon-landing-south-pole/ Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Robert van Tellingen Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #20
    Sep 22, 2023 · 25 min

    #20 - Wat zijn de gevolgen wanneer we de fossiele subsidies afschaffen?

    Plotseling was daar het woord 'fossiele subsidies'. Steeds meer mensen en ook politici zijn het erover eens dat ze moeten worden afgebouwd. Maar waar hebben we het eigenlijk over als we spreken over fossiele subsidies, waar dienen ze toe en wat zijn de gevolgen als we ze afschaffen? Daarover spreken Jop de Vrieze en Josta Bosma met klimaatjurist en -politicoloog Sanne Akerboom van de Universiteit Utrecht, die ook lid is van de Wetenschappelijke Klimaatraad die het kabinet adviseert. Verder onder meer: de minimale grondstofvoetafdruk om uit de armoede te stappen, geld weggesnoept uit het groeifonds om de accijns op benzine laag te houden, de oudste houtconstructie ooit gevonden, het juist wél onderdrukken van negatieve gevoelens en de terugkeer van NASA-missie Osiris rex met materiaal van planetoïde Bennu. Bronnen: Onderdrukken negatieve gedachten helpt: http://dx.doi.org/10.1126/sciadv.adh5292 Oudste houten constructie ooit gevonden: https://nos.nl/artikel/2491226-oudste-houtconstructie-ooit-gevonden-bijna-500-000-jaar-oud Geld uit groeifonds om brandstofaccijnzen niet opnieuw in te voeren: https://www.scienceguide.nl/2023/09/vvd-ruilt-kennisgeld-groeifonds-in-voor-fossiel-belastingvoordeel/ Grondstoffenvoetafdruk om uit de armoede te geraken: https://www.science.org/content/article/how-much-stuff-does-it-take-not-be-poor-about-6-tons-year Professionele website Sanne Akerboom: https://www.uu.nl/medewerkers/SAkerboom Wetenschappelijke klimaatraad: https://www.wkr.nl/ Advies Klimaatraad 30 augustus 2023 om klimaatbeleid te versnellen: https://nos.nl/artikel/2488618-klimaatraad-wil-versnelling-beleid-maar-niemand-op-de-kast-jagen Kabinet: Fossiele sector krijgt tussen de 39,7 en 46,4 miljard euro subsidie https://nos.nl/artikel/2490599-fossiele-sector-krijgt-tussen-39-7-en-46-4-miljard-euro-subsidie-nog-meer-dan-gedacht Terugkeer Osiris REx: https://www.space.com/news/live/nasa-osiris-rex-asteroid-bennu-sample-return-updates Kamervragen over the Biohack Project: https://www.openkamer.org/kamervraag/2023Z15559/ Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze / Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Robert van Tellingen Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #19
    Sep 15, 2023 · 24 min

    #19 - Hoe misleidend zijn onze health-influencers nu echt?

    Deze week was er veel ophef rond het programma The Biohack Project, waarin bekende Nederlanders leren hoe ze hun lichaam en geest de baas kunnen leren zijn. Dat klinkt interessant, maar critici buitelden over elkaar heen en noemden het programma onder meer een kwakzalvershow en volstrekte onzin. Vooral het wetenschappelijke gehalte van de show moest het ontgelden. Onze gast, huisarts Bernard Leenstra, is een van die criticasters. Is biohacking inderdaad een kwalijke trend? En verder: de geestelijk vader van kloonschaap Dolly overleden, de straling van iPhones, de Ig Nobelprijzen en waarom je opa en oma een hobby moeten nemen. Reactie omroep KRO/NCRV op de kritiek op het tv-programma: 'Wij kijken op een andere manier naar dit programma. The Biohack Project is een adventure-reality programma en geen wetenschapsprogramma. We laten zien hoe de deelnemers zouden kunnen omgaan met stress in extreme situaties. In het programma onderzoeken de deelnemers of onschuldige aanpassingen in hun dagelijkse levensstijl, zoals bewuster ademhalen of veranderingen in het voedingspatroon, een positief effect hebben. Er worden bovendien geen voedingssupplementen aangeprezen en er wordt duidelijk aangegeven dat de biohacks geen medische adviezen zijn en niet voor iedereen effectief hoeven te zijn. De komende afleveringen ligt de focus op het verleggen van mentale grenzen en uithoudingsvermogen.' Bronnen: Oudere mensen met hobby’s minder depressief https://www.eurekalert.org/news-releases/1001053 Ian Wilmut, geestelijk vader van kloonschaap Dolly, overleden https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/wetenschapper-achter-schaap-dolly-eerste-gekloonde-zoogdier-ooit-overleden~b8270376/ iPhone 12 uit de verkoop in Frankrijk door te hoge stralingswaarde https://www.bbc.com/news/technology-66795168 De Ig Nobelprijzen https://improbable.com/ig/2023-ceremony/ https://www.volkskrant.nl/wetenschap/vervelingsonderzoeker-en-team-dat-neusharen-telde-bij-lijken-winnen-melige-ig-nobelprijs~bc3c90f6/ The Biohack Project https://www.npostart.nl/the-biohack-project/KN_1731837 Bernard Leenstra in NRC: The Biohack Project promoot je reinste flauwekul https://www.nrc.nl/nieuws/2023/09/11/the-biohack-project-promoot-reinste-flauwekul-a4174094 Verenigde Naties – SDG Summit 18 en 19 september https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2023/05/un-2023-sdg-summit/ Mark Dickey gered uit diepe grot https://www.bbc.com/news/world-europe-66777887 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #18
    Sep 8, 2023 · 21 min

    #18 - Fokken, bewaken, fotograferen, wat helpt wél tegen neushoornstroperij?

    Een natuurparkenorganisatie heeft een neushoornfokkerij met 2000 neushoorns opgekocht die was bedoeld voor de legale productie van neushoorn-hoorns. Goed nieuws, zou je zeggen. Ontwikkelingssocioloog Bram Büscher legt aan Jop de Vrieze en Bouwe van Straten uit welke complexe wereld van fokkers, stropers, natuurbeschermers, handel en conflicterende belangen er achter deze overname schuilgaat en waarom er geen eenvoudige oplossingen zijn. Verder onder meer: Fingerspitzengefühl, verschillende visies op natuurbehoud, afbrokkelende schoolgebouwen en moeten we Amerikaanse rivierkreeft op het menu zetten? Bronnen: Grote redingsactie voor speleoloog Mark Dickey https://nos.nl/artikel/2489622-grote-reddingsactie-in-turkije-aan-de-gang-voor-zieke-grotonderzoeker Geheugen in onze vingertoppen: https://elifesciences.org/reviewed-preprints/89616v1 Waarom brokkelen betonnen schoolgebouwen af en wat is ertegen te doen? https://www.nature.com/articles/d41586-023-02834-9 https://nos.nl/artikel/2489365-britse-problemen-met-cellenbeton-spelen-niet-in-nederland-wel-reden-tot-zorg Diverse values of Nature for sustainability – studie in Nature https://www.nature.com/articles/s41586-023-06406-9 African Parks neemt neushoornfokkerij over https://www.trouw.nl/buitenland/2000-neushoorns-gered-door-natuurorganisatie-african-parks~b70d8c15/ Govert naar de kern van de aarde https://ntr.nl/Govert-naar-de-kern-van-de-aarde/558 Internationaal rapport over oprukkende invasieve exoten: https://www.ipbes.net/IASmediarelease Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #17
    Sep 1, 2023 · 19 min

    #17 - Deze overredingstactieken hanteren farmaceuten om artsen te beïnvloeden

    Huisartsen worden van alle kanten bestookt met reclame van medicijnproducenten. Van ouderwetse brieven tot gesponsorde scholingen. Presentatoren Jop De Vrieze en Rob Ramaker spreken erover met Marloes Dankers, apotheker bij het Instituut Verantwoord Medicijngebruik en promovenda aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij onderzocht welke onderliggende strategieën worden gebruikt om huisartsen via de reclames te beïnvloeden om hun middelen voor te schrijven. Waar ligt de grens? En wat is het effect van die reclames? Verder: Vooraanstaande planeet-onderzoeker Daphne Stam stapt op, een dubieuze zondvloed honderdduizenden jaren geleden en universiteiten openen het Academisch Jaar. Bronnen: Daphne Stam vertrekt bij TU Delft nadat ze tegen machocultuur aanliep https://www.volkskrant.nl/wetenschap/prominente-planeetonderzoeker-loopt-aan-tegen-machocultuur-en-vertrekt-bij-tu-delft~b52c3f96/ Trailer documentaire Picture a Scientist: https://www.pictureascientist.com/media Genetisch model wijst op sterke afname menselijke voorouders 850.000 jaar geleden: www.science.org/doi/10.1126/science.abq7487 Marketing medicijnen richting huisartsen https://journals.plos.org/plosone/article/authors?id=10.1371/journal.pone.0290603 Publicatie van studie naar medicijnmarketing richting artsen uit 1940 https://www.jstor.org/stable/2350143 Opening academisch jaar aan verschillende Nederlandse Universiteiten: https://www.uva.nl/content/evenementen/2023/09/opening-academisch-jaar-2023-2024-pleidooi-voor-tolerantie.html https://vu.nl/nl/over-de-vu/meer-over/opening-academisch-jaar https://www.universiteitleiden.nl/dossiers/opening-academisch-jaar https://www.uu.nl/organisatie/profiel/traditie-en-historie/academische-tradities/opening-academisch-jaar Een worm in je hersenen bij NTR Wetenschap op instagram: https://www.instagram.com/ntrwetenschap/ AI kan ongeveer even goed ruiken als mens https://www.science.org/content/article/ai-rivals-the-human-nose-when-it-comes-to-naming-smells AI beter in drone-racen dan mens https://www.nature.com/articles/s41586-023-06419-4 AI beter in Gran Turismo dan mens https://www.reuters.com/technology/sonys-new-ai-beats-humans-gran-turismo-racing-game-2022-02-09/ Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Jop de Vrieze Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Jop de Vrieze Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl mailto:wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972

  • #16
    Aug 25, 2023 · 24 min

    #16 - Breinchip laat verlamde mensen praten: what’s next?

    Wat als je verlamd bent en zelfs je mond niet meer kunt bewegen? Een nieuwe generatie hersenimplantaten vist de woorden rechtstreeks uit het brein van verlamde mensen en laat ze weer communiceren; een essentiële menselijke behoefte. Daarover spreken Stijn Goossens en Bouwe van Straten met Nick Ramsey, neurowetenschapper aan het UMC Utrecht. Ramsey is een pionier in het plaatsen van hersenimplantaten om communicatie weer mogelijk te maken voor mensen met neurologische aandoeningen. Het liefst zou hij een universeel implantaat zien, bruikbaar voor allerlei verschillende beperkingen. Verder onder meer: Een zeer energie-efficiënte analoge AI-chip, de succesvolle Indiase maanmissie, het mysterie van de octopus garden en het menselijke Y-chromosoom in kaart gebracht. Bronnen: Computer vist woorden uit brein van verlamde mensen en laat ze weer ‘praten’ https://nos.nl/artikel/2487748-computer-vist-woorden-uit-brein-van-verlamde-mensen-en-laat-ze-weer-praten Nieuwe analoge AI-chips veel energiezuiniger dan digitale chips https://www.newscientist.com/article/2388005-analogue-chips-can-slash-the-energy-used-to-run-ai-models/ Russische en Indiase maanmissies https://nos.nl/artikel/2487668-india-weet-als-vierde-land-ruimtevaartuig-op-de-maan-te-laten-landen https://nos.nl/artikel/2487334-crash-russische-maanlander-is-zoveelste-mislukking-je-kunt-het-niet-op-aarde-oefenen De zoektocht naar exoplaneten – vingerafdruk van het leven https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/81652/3-vingerafdruk-van-leven-s05 De wetenschap achter Neuralink: The Science Behind Elon Musk’s Neuralink Brain Chip | WIRED (Video) Het mysterie van de Octopus Garden https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adg3247 Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS Host: Stijn Goossens Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze Techniek: Stijn Goossens Eindredactie: Gerda Bosman Vragen? Mail de redactie: wetenschap@ntr.nl Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

Showing 1–20 of 20 episodes