Globalne Popołudnie

Radio TOK FM

„Globalne Popołudnie” to opowieść o świecie poza europejską perspektywą. Wojciech Jagielski, Doma Matejko i Krzysztof Story rozmawiają o wydarzeniach z Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej.

Zabieramy Was w miejsca, które media często spychają na peryferie uwagi. Od Delhi do Caracas szukamy kontekstu, historii i tematów ukrytych za codziennymi newsami. Chcemy spokojnie i merytorycznie opowiadać o zmianach, które kształtują współczesny świat. Zapraszamy do wspólnej podróży.

Wyruszamy w każdą niedzielę o 16:00 na antenie radia TOK FM. W podkaście Globalnego Popołudnia można słuchać o dowolnej porze dnia, a nawet nocy... Nikt tego nie sprawdza.

Play

Open in

16 episodes
weekly
Avg 38 min
Polish

Episodes 16

Newest Oldest Longest

All16 Unplayed16 In progress0 Played0

Wednesday · 40 min
Nowy idol młodych. Jak Ibrahim Traore zdobył zaufanie Burkina Faso?
W państwach afrykańskich rzadko zdarza się, by wojskowy przywódca zyskiwał aż tak ogromne, oddolne poparcie obywateli. W tym wydaniu "Globalnego Popołudnia" Krzysztof Story i Wojciech Jagielski biorą pod lupę fenomen Ibrahima Traore, rządzącego w Burkina Faso od 2022 roku. Podobnie jak w pozostałych państwach Sahelu, władze Burkina Faso toczą nieustanną walkę z dżihadystami, która po wypędzeniu wojsk francuskich stała się wojną, której nie da się wygrać. Ibrahimowi Traore, 37-letniemu wojskowemu, który pragnie być postrzegany jako rewolucjonista, zaufały rzesze młodych dorosłych pragnących zmiany, którzy na tym kontynencie stanowią większość. Jego twarz trafiła nawet na koszulki, budząc skojarzenia z legendą Che Guevary, a sam Traore usilnie próbuje upodobnić się do innego słynnego rewolucjonisty z Burkina Faso - Thomasa Sankary. W tym odcinku analizujemy nastroje społeczne na Sahelu, sprawdzając, czego obywatele realnie oczekują od swoich decydentów po latach politycznego chaosu i wojny domowej. Czy obecny przywódca udźwignie ciężar pokładanych w nim nadziei i dorówna swojemu słynnemu rodakowi?
August 26 · 42 min
Więcej niż spór między Indiami a Pakistanem. Jak Kaszmir wpływa na geopolitykę?
Od kilku tygodni ulicami pakistańskiej części Kaszmiru wstrząsają zamieszki, które na nowo rozpalają jeden z najstarszych współczesnych sporów terytorialnych świata. W tym wydaniu podcastu "Globalne Popołudnie" przesuwamy środek ciężkości z terytorium indyjskiego na rzadziej omawianą i odwiedzaną pakistańską stronę tej pięknej krainy. Krzysztof Story i Wojciech Jagielski wyjaśniają, w jaki sposób lokalny bunt odziałuje na i tak napięte relacje między zwaśnionymi mocarstwami nuklearnymi. Tłumaczą, jaki wpływ ma to na sytuację geopolityczną, zwłaszcza że rośnie rola Pakistanu jako naczelnego mediatora w negocjacjach między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Do tego dochodzi frustracja Indii, które wciąż pamiętają ubiegłoroczną próbę ingerencji Donalda Trumpa w kaszmirski proces pokojowy. Czy ten regionalny wstrząs to zapowiedź szerszego konfliktu, czy jedynie kolejna dyplomatyczna rozgrywka?
August 19 · 36 min
Evita Perón. Pośmiertne losy świeckiej świętej Argentyny
Czy polityczna legenda może okazać się silniejsza niż śmierć? Gdy w 1952 roku Eva Perón przedwcześnie odeszła, Argentyna uczyniła z niej świecką świętą. Żona prezydenta Juana Peróna zręcznie wykorzystała uwielbienie tłumów do zbudowania państwowej potęgi, jednak za tą fasadą kryje się historia mroczniejsza niż broadwayowski musical. W najnowszym wydaniu podcastu "Globalne Popołudnie" Krzysztof Story i Doma Matejko obnażają mechanizmy południowoamerykańskiego populizmu oraz ujawniają kulisy politycznej tułaczki zabalsamowanego ciała pierwszej damy. Dlaczego po wojskowym zamachu stanu reżim w panice ukrywał zwłoki przed obywatelami, bojąc się buntu? Posłuchajcie opowieści o tym, jak wykreowany mit przetrwał dyktatury i dlaczego do dziś rozpala emocje w Buenos Aires.
August 17 · 42 min
Jak wygląda Afganistan pięć lat po przejęciu władzy przez talibów?
W połowie sierpnia 2021 roku talibowie obalili wspierany przez Stany Zjednoczone rząd w Kabulu, przejmując władzę nad Afganistanem. Ewakuacja zachodnich sił zdemontowała dwudziestoletni porządek budowany przez zagraniczne misje wojskowe, oddając państwo pod kontrolę religijnych fundamentalistów. W tym wydaniu "Globalnego Popołudnia" Krzysztof Story i Wojciech Jagielski podsumowują skutki pięciu lat funkcjonowania tego reżimu. Powiemy o mechanizmach dławienia swobód obywatelskich oraz taktyce, dzięki której nowe władze utrzymują porządek mimo międzynarodowej izolacji. Czy światowa dyplomacja zachowała jeszcze jakiekolwiek skuteczne narzędzia nacisku na afgańskich decydentów?
August 5 · 37 min
W tym kraju już nie będzie wyborów. Czy jest jeszcze szansa dla Nikaragui?
W tym odcinku "Globalnego popołudnia" wybieramy się do kraju, w którym wygasły ostatnie nadzieje na zmianę. Daniel Ortega, obecny prezydent Nikaragui, który przed laty obalał dyktaturę Anastasio Somozy Debayle, podczas obchodów 47. rocznicy rewolucji sandinistowskiej ogłosił, że w kraju nie będą już organizowane wybory. Tą decyzją Ortega zakończył proces dławienia oporu, podczas którego władza bezlitośnie rozprawiała się z opozycją polityczną i przedstawicielami Kościoła, czego symbolem stały się losy biskupa Rolando Álvareza. Krzysztof Story i Doma Matejko opowiadają, w jaki sposób zniszczono dawne ideały i zbudowano twardy, bezkompromisowy reżim autorytarny. To opowieść o nadziei, którą ostatecznie pokonał strach. Czy jest jeszcze szansa dla Nikaragui?
July 29 · 39 min
Kolejna zablokowana cieśnina? Bab al-Mandab i jeden z najważniejszych szlaków handlowych
Światowy handel dusi się już nie tylko w Cieśninie Ormuz. Jemeńscy bojownicy Huti ogłosili blokadę Bab al-Mandab - cieśniny łączącej Morze Czerwone z Zatoką Adeńską. Ma to być odpowiedź na rzekomą blokadę powietrzną prowadzoną przez wojska saudyjskie w przestrzeni powietrznej Jemenu. Czy zamknięcie Morza Czerwonego sparaliżuje morskie łańcuchy dostaw? W tym odcinku "Globalnego Popołudnia" Krzysztof Story i Wojciech Jagielski analizują przyczyny tej blokady i tłumaczą, jak silny może być ruch jemeńskich bojowników.
July 22 · 37 min
Kiedy Argentyna była mistrzem świata. Terror rządów junty wojskowej
W tym odcinku "Globalnego Popołudnia" wracamy do Mundialu z 1978 roku, w którym Argentyna sięgnęła po pierwsze mistrzostwo w piłce nożnej, pokonując 3:1 reprezentację Holandii. W tym czasie - w latach 1976–1982 - krajem rządziła brutalna junta wojskowa generała Jorge Videli, która wykorzystała piłkarskie święto do celów propagandowych i ocieplenia wizerunku. Władza wojskowych opierała się na terrorze: porwaniach przez tzw. szwadrony śmierci, torturach i masowych zaginięciach opozycjonistów ("desaparesidos"). Przeciwnicy dyktatury byli przetrzymywani i torturowani zaledwie kilometr od stadionu, na którym rozgrywał się piłkarski finał z 1978 roku. Rządy junty wojskowej poprzedzały czasy peronizmu, zapoczątkowanego w latach 40. XX wieku przez Juan i Eva Perón ruchu politycznego, który jest żywy w Argentynie do dziś. Krytykuje go, m.in. obecny, kontrowersyjny prezydent Javier Milei, który określa siebie jako antyperonistę. Także historia junty wojskowej jest obecna w a argentyńskim dyskursie politycznym do dziś. Dość wspomnieć, że wiceprezydentką Argentyny i przewodniczą senatu jest Victoria Villarruel, której rodzina była zaangażowana w działania wojskowe w czasach reżimu. Ten odcinek "Globalnego Popołudnia" poświęcamy mrocznej historii Argentyny przełomu lat 70. i 80., przejmujących relacjach ofiar dyktatury i świadków wydarzeń. O znaczeniu tamtych czasów dla współczesnej Argentyny, a także czystej piłkarskiej radość w czasach brudnej wojny i terroru opowiadają - Krzysztof Story i Doma Matejko.
July 15 · 45 min
Polowanie na imigrantów i nastroje pogromowe w RPA
"Abahambe!" („Muszą odejść!”) to hasło antyimigranckich protestów przetaczających się przez RPA. Stoją za nimi organizacje, takie jak stowarzyszenie March and March z Jacintą Ngobese-Zumą jako jego liderką ruchu. Kulminacją protestów był 30 czerwca. To na ten dzień wyznaczono imigrantom mieszkającymi w RPA termin opuszczenia kraju. Polowanie na imigrantów i nastroje pogromowe sprawiły, że ze strachu przed przemocą z RPA wyjechało kilkadziesiąt tysięcy osób. Najbogatsze państwo Afryki zmaga się z ogromnym bezrobociem, podziałami społecznymi, korupcją i przestępczością, które dotykają głównie ubodzy mieszkańców RPA. Imigranci wydają się być idealnym kozłem ofiarnym - rzekomo odbierają miejsca pracy czy wydłużają kolejki do lekarzy, co nie znajduje potwierdzenia w oficjalnych statystykach. Winę za fatalny stan gospodarki i społeczeństwa RPA ponoszą elity rządzące. Jednocześnie, południowoafrykańscy politycy cynicznie wykorzystują i nakręcają antyimigranckie wzmożenie przed listopadowymi wyborami samorządowymi. O ksenofobicznej fali w RPA, sytuacji imigrantów w tym kraju oraz politycznym i historycznym tle protestów w tym odcinku podcastu "Globalne Popołudnie" opowiadają: Krzysztof Story i Wojciech Jagielski.
July 8 · 39 min
Bunt w Indiach: Ludowa Partia Karaluchów rzuca wyzwanie władzy
W tym wydaniu Globalnego Popołudnia Krzysztof Story i Wojciech Jagielski analizują przyczyny gniewu pokolenia Z w New Delhi. Punktem zapalnym buntu jest skandal z wyciekiem egzaminów medycznych, który wyprowadził na ulice studentów. Ruch oporu, który po słowach prezesa sądu najwyższego Suryi Kanta przybrał nazwę Ludowej Partii Karaluchów, stał się wyzwaniem dla pozycji premiera Narendry Modiego, utrzymującego władzę od maja 2014 roku. Czy rząd utrzyma poparcie społeczeństwa i jaki wpływ na Indie ma zamknięcie Cieśniny Ormuz?
July 1 · 35 min
Podziw dla Trumpa i koniec polityki totalnego pokoju. Jaki pomysł na Kolumbię ma nowy prezydent?
Nowym prezydentem Kolumbii został człowiek, który kampanię wyborczą prowadził z kuloodpornego samochodu i w otoczeniu wizerunku tygrysów. A wielkiego zwycięstwa pogratulował mu sam Donald Trump. Tyle że zwycięstwo Abelardo de la Esprielli wcale nie było przeważające - jednak zmiana podejścia do prowadzenia polityki zapowiada się bardzo poważnie. Co przyniesie Kolumbii, w której wojna domowa wciąż jeszcze się nie skończyła, koniec polityki totalnego pokoju? Czy nowy prezydent pójdzie na zwarcie z partyzantami? I jak wiele okazji do reform zmarnował poprzedni prezydent Gustavo Petro, który na platformie X prowadził "nocny pamiętniczek", a na spotkaniach przysypiał? O niezwykle ciekawej sytuacji w Kolumbii w tym odcinku opowiadają: Krzysztof Story i Doma Matejko.
June 21 · 35 min
Kuba na skraju upadku. Anatomia kryzysu.
W tej odsłonie audycji „Globalne Popołudnie” Krzysztof Story oraz Doma Matejko analizują przyczyny zapaści Kuby. Wyspa zmaga się z brakiem prądu, deficytem paliwa i emigracją obywateli. Prowadzący opowiadają, jak embargo USA oraz decyzje władz wpływają na codzienność ludzi. Rozmowa odsłania tło protestów i mechanizmy systemu rodziny Castro. Czy to upadek rewolucji?
June 14 · 37 min
Geopolityka w cieniu Eboli. Afryka jako kopalnia i wysypisko
W tej odsłonie audycji Globalne Popołudnie Krzysztof Story i Wojciech Jagielski analizują protesty w Kenii oraz powrót wirusa Ebola w Kongu i Ugandzie. Kryzys epidemiczny stanowi tło dla rywalizacji mocarstw o dostęp do surowców. Rozmowa ujawnia także politykę Stanów Zjednoczonych wobec Afryki, wykorzystanie najemników oraz konkurencję z Chinami. Autorzy pytają, dlaczego państwa Zachodu traktują ten kontynent wyłącznie jako źródło zysku lub miejsce na odpady.
June 7 · 36 min
Kolumbia w walce z kartelami. Zaskakujący zwrot w wyborach prezydenckich
Faworyt kolumbijskich wyborów niespodziewanie przegrywa pierwszą turę. Kto pokrzyżował plany politykom w wyścigu o prezydenturę? W kolejnej odsłonie audycji "Globalne Popołudnie" Krzysztof Story oraz Doma Matejko obnażają kulisy tego wstrząsu. Ujawniamy mechanizmy działania państwa, w którym walka o wpływy wciąż splata się z historią karteli i partyzantki FARC. Czy to koniec wieloletnich układów, czy początek zupełnie nowej gry o władzę? Posłuchaj, by odkryć siły decydujące o losach regionu.
May 31 · 39 min
Korytarz Zangezurski: Czy Kaukaz ponownie płonie?
W audycji Globalne Popołudnie powracamy z głęboką analizą najnowszego geopolitycznego trzęsienia ziemi na Kaukazie. Krzysztof Story i Wojciech Jagielski rozkładają na czynniki pierwsze powrót premiera Armenii, Nikola Paszyniana, do gry o wielką stawkę, tuż przed kluczowymi wyborami parlamentarnymi. Odejście Armenii od wieloletniego sojusznika, Rosji, wyznacza nowy kurs w polityce zagranicznej, który może przynieść zarówno stabilizację, jak i dalsze konflikty. Czy obietnice Zachodu okażą się wystarczające, aby zastąpić "parasol ochronny" Kremla? A może Kaukaz stanie się kolejnym polem bitwy mocarstw? To tylko niektóre z pytań, na które poszukamy odpowiedzi w tym odcinku.
May 24 · 31 min
Od naftowej potęgi do dyktatury i jej upadku. Wenezuela w czasach Nicolasa Maduro
W tym odcinku audycji "Globalne Popołudnie" Krzysztof Story oraz Doma Matejko analizują sytuację w Wenezueli. Ukazujemy drogę tego państwa - od potęgi gospodarczej lat siedemdziesiątych do kryzysu pod rządami Nicolasa Maduro. Przybliżamy realia życia w Caracas, gdzie obywatele zmagają się z przerwami w dostawach prądu, brakiem wody i skokami inflacji. Omawiamy rządy dyktatorów, mechanizmy masowej emigracji oraz proces upaństwawiania przemysłu wydobywczego. Ten odcinek to próba analizy decyzji, które doprowadziły ten kraj do upadku.
May 17 · 39 min
Mali w ogniu: dżihadyści, Tuaregowie i kres rosyjskich wpływów na Sahelu
W pierwszym wydaniu audycji Globalne Popołudnie Krzysztof Story i Wojciech Jagielski analizują gwałtowną eskalację konfliktu w Mali. Seria ataków dżihadystów powiązanych z Al-Kaidą doprowadziła do zajęcia strategicznego miasta Kidal oraz śmierci malijskiego ministra obrony. Sytuacja ta obnaża bezradność lokalnej armii oraz rosyjskich najemników z Korpusu Afrykańskiego, którzy mimo zapewnień nie zdołali powstrzymać ofensywy. Afryka staje się nowym centrum światowego dżihadu, co wymusza na państwach regionu szukanie alternatywnych partnerów międzynarodowych. Podcast rzuca światło na kryzys, który determinuje kierunki migracji i bezpieczeństwo na południe od Sahary.

Showing 1–16 of 16 episodes