GovernmentHistorySociety & Culture

فینسوف

Ahmad Sobhani

می‌دونی چرا دزدان دریایی موفق‌تر از نیروی دریایی هستن؟ چرا در طول تاریخ نیروهای دریایی به سختی تونستن دزدان دریایی رو شکست بدن؟ به خاطر نگاه متفاوتشون به دنیاست.

گنجی در این دنیا نهفته است. من در فینسوف به دنبال کشف اون گنج نهفته هستم. با من همراه شو و

جهانی را به چالش بکش ...

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Play

Open in

20 episodes
Avg 45 min
Persian

Episodes 20

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

#27
Saturday · 1 hr 4 min
اپیزود بیست و هفتم: اقتصاد سکس| تاریخچه توسعه بدنمندی
آیا ازدواج یک پیوند قدسی بود یا کهن‌ترین کارتل اقتصادی برای مهار عرضه و تثبیت قیمت یک دارایی کمیاب؟ در این اپیزود از فینسوف، بدون تعارف‌های مرسوم و کاملاً از لنز اقتصاد سیاسی و ماتریالیسم تاریخی، دست روی مقوله‌ای می‌گذاریم که سال‌ها پشت پرده شرم و تابو پنهان مانده است. بررسی می‌کنیم که چگونه دگرگونی در شیوه تولید و انفجار فناوری‌های ضدبارداری، سند انحصار رحم را شکست، قواعد بازی عرضه و تقاضا را دگرگون ساخت و رابطه زن و مرد را از یک قرارداد بلندمدت به ناترازی وحشیانه بازارهای موقت پرتاب کرد؛ فضایی که در آن از یک سو مردان با از دست دادن جایگاه تاریخی‌شان به انفعال، بحران هویت و خشونت کشیده می‌شوند و از سوی دیگر زنان دارایی تاریخی خود را در معرض فرسایش می‌بینند. اما فاجعه اصلی در اقتصاد باقی نماند، بلکه هستی و روان انسان را بلعید. با عبور از نظریه زیست‌قدرت میشل فوکو و اندیشه بیونگ‌چول هان در «تقلای اروس»، نشان می‌دهیم چطور شعار مدرنِ «مالکیت بر بدن»، توهمی از رهایی ساخت تا در باطن، هر فرد را به کارآفرین و شکنجه‌گر تن خود در ویترین سرمایه‌داری نئولیبرال تبدیل کند؛ چرخه‌ای که اروس و مواجهه با «دیگری» را کشت تا پورنوگرافی، استانداردهای بیرحم زیبایی و خودشیفتگی مفرط را جایگزین آن سازد. در نهایت، این ترازنامه را وسط جامعه امروز ایران می‌آوریم؛ جایی که تورم ساختاری، ناامنی مادی و اصرار کور سیاست‌گذار بر الگوهای منسوخ، بدن را به تنها وثیقه برای بقا و فرار از فقر بدل کرده است. (این اپیزود کاملاً تحلیلی و انتقادی است و برای افراد زیر ۱۸ سال توصیه نمی‌شود.) معرفی کتاب تقلای اروس از بیونگ چول هان ازدواج امر مذهبی یا اجتماعی نگاهی به پدیده پرنسس شدن مردها Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#26
September 7 · 55 min
اپیزود بیست و ششم: مساله پول| در باب الهیات پول
ما همیشه فکر می‌کردیم پول اختراع شد تا جای گوسفند و گندم را در مبادله پایاپای بگیرد؛ اما این یکی از بزرگ‌ترین تحریف‌های تاریخ اقتصاد است. پول هرگز یک «کالای فیزیکی» نبود؛ پول از همان خشت‌های گلی معابد بابل و سومر، یک «ایده انتزاعی» و یک «دفترچه بدهی» بود. اما چطور این مفهوم انتزاعی آرام‌آرام جای خدا نشست؟ در اپیزود بیست‌وششم فینسوف، به تبارشناسی پدیده‌ای می‌پردازیم که هر روز ساعت‌های عمرمان را پای آن قربانی می‌کنیم: الهیاتِ بدهی: چرا در زبان‌های باستانی و الهیات مسیحی، واژه «بدهی» مترادف با «گناه» است؟ ماجرای حساب‌وکتاب اخلاقی، خون مسیح برای صاف کردن ترازنامه هستی، و ریشه‌های خشونت‌آمیز اخلاق به روایت نیچه. پول به مثابه خدای حسود: چطور پول تمام کیفیت‌های متکثر جهان—از هنر و شرافت تا خاک و عمر—را به یک کمیت بی‌روح تبدیل کرد و انسان مدرن را به بی‌حسی روانی رساند؟ تسخیر زمان: پول چگونه توانست آینده ما را پیش‌خور کند و روزهای زیسته ما را یک‌دست و بی‌رنگ بخرد؟ کلیسای سرمایه و فرقه بی‌پایان: بازخوانی نقد درخشان والتر بنیامین از سرمایه‌داری به مثابه دینی که گناه می‌آفریند اما راهی برای کفاره و بخشش باقی نمی‌گذارد. فراتر از توهم اصلاح: چرا جایگزین کردن ریال با دلار صرفاً تغییر ارباب است و ساختار پولی جدید و محلی چگونه می‌تواند زمانِ دزدیده‌شده ما را پس بگیرد؟ این اپیزود مرثیه‌ای برای تورم نیست؛ دعوتی است برای فهم بنیادی ماشینی که دهه‌هاست زمان زیسته‌ی ما را به یغما می‌برد. 🎧 بشنوید و اگر دیدگاه متفاوتی دارید، حتماً برام بنویسید. #فینسوف #احمد_سبحانی #فلسفه_پول #مارکس #زیمل #والتر_بنیامین #دیوید_گریبر #تورم #اقتصاد_سیاسی #زمان Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#25
June 30 · 1 hr
اپیزود بیست و پنجم: چرا روایت‌ها سقوط می‌کنند؟ یا چرا هر ایده محکوم به نابودی با اصول خودش است؟
هیچ نظمی، هیچ فرمولی و هیچ ساختاری برای ابد دوام نمی‌آورد؛ نه به این خاطر که دشمنی از بیرون آن‌ها را تهدید می‌کند، بلکه چون هر ایده‌ای درست در لحظه‌ی هبوط به جهان واقع، بذر نابودی‌اش را با اصول خودش می‌کارد. ما برای درک کردن جهان، واقعیتِ لغزنده را در فرضیاتمان اسیر می‌کنیم و انرژیِ عظیمی را صرف این می‌کنیم که این فرضیات ساده‌سازی شده را حفظ کنیم؛ غافل از اینکه همین کار ما سیستم‌ را در مارپیچی از اسکیسموجنسیسم می‌اندازد و در نهایت سیستم به سمت محتمل‌ترین حالت خود یعنی فروپاشی میل می‌کنند. این سقوط، یک تراژدی کور نیست، بلکه محرکِ اصیلِ دیالکتیکی است که از دلِ انسداد، امکانِ رهایی و تولدِ روایتی تازه را ایجاد می‌کند. این مکانیسمِ گذار، همان نقطه‌ای است که فلاسفه را به تامل واداشته؛ آنجا که توماس کوهن از «بحران در پارادایم‌ها» و صلب شدنِ ساختارهای علمی پیش از انقلاب فکری می‌گوید، و ژیل دولوز از «خطوط فرار» بن‌بست‌شکنی یاد می‌کند که چطور پدیده‌ها از درونِ قلمروهای سخت نشت می‌کنند و نظمِ موجود را فرومی‌پاشند. حتی کارل مارکس با مادی کردنِ دیالکتیک هگل، بر این باور بود که هر نظامِ اجتماعی-اقتصادی، خود مسبب و گورکنِ خویشتن است و تضادهای درونی‌اش آن را به سمت فروپاشیِ محتوم می‌برد. در این اپیزود از پادکست فینسوف، تلاش کردم نشان دهم که چرا روایت‌ها سقوط می‌کنند؟ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#24
June 19 · 46 min
اپیزود بیست و چهارم: از بورس ۹۹ تا جنون دلار| آیا ایرانی‌ها عقلانیت اقتصادی ندارند؟
فوکو معتقد بود مفهوم «جنون» برساختی بود که سرمایه‌داری ایجاد کرد تا بتواند انسان جدیدی تولید کند که در ساختار تولیدی عصر صنعتی بهترین کارایی را داشته باشد. انسانی که پیش از مدرنیته وجود داشت، از عقلانیت مادی برخوردار نبود. آن انسان درگیر احساسات خودش بود، همچنان به مفاهیم انتزاعی سنتی می‌اندیشید و الهیات در زندگی‌اش جایگاه ویژه‌ای داشت. برای اینکه این مساله نتواند در گسترش سرمایه‌داری مشکلی ایجاد کند، سرمایه‌داری اقدام به ایجاد مفهوم جنون کرد. این مفهوم بعدها به شکل عجیبی به کار آمد. به طوری که سیاستمداران، اقتصاددانان، جامعه‌شناسان و بسیاری دیگر هر زمان از توضیح پدیده‌ای خاص عاجز ماندند، آن را به جنون نسبت دادند. این در حالی است که این به اصطلاح دانشمندان و متفکران به ریشه وقایع نمی‌پرداختند که این جنون اتفاقا زاییده خود سرمایه‌داری است. در این اپیزود به این می‌پردازم که چطور و به چه معنا مدرنیته و سرمایه‌داری ماشین تولید جنون جمعی هستند و چگونه می‌توان از این جنون فاصله گرفت و به عقلانیت رسید. برای مطالعه بیشتر: خلاصه کتاب تاریخ جنون Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#23
June 19 · 50 min
اپیزود بیست و سوم:‌ کالبدشکافی معماری روایت‌ها
ارسطو در «فن خطابه» به ما آموخت که برای متقاعد کردن مردم، سه رکن لازم است: اتوس (اعتبار)، پاتوس (احساسات) و لوگوس (منطق). اما سوال اینجاست: چرا گاهی اوقات روایت‌هایی که لوگوس ضعیفی دارند، با تکیه بر اتوس قدرتمند، بر ذهن‌ها حکومت می‌کنند؟ نیچه قرن‌ها بعد در «فراسوی نیک و بد» به ما هشدار داد که «حقیقت، سپاهی متحرک از استعاره‌هاست»؛ اما ما اغلب فراموش می‌کنیم که این استعاره‌ها چه کسی آن‌ها را ساخته و به چه منظوری. افلاطون در تمثیل غار، انسان‌ها را زندانیانی تصور کرد که سایه‌ها را واقعیت می‌پندارند. اما فوکو در قرن بیستم لایه عمیق‌تری را آشکار کرد: مسئله فقط سایه‌ها نیستند، بلکه «آپاراتوس‌هایی» هستند که این سایه‌ها را می‌سازند. سینما، رسانه، دانشگاه، بیمارستان—همه این‌ها ابزارهایی هستند که روایت‌های مسلط را طبیعی و اجتناب‌ناپذیر جلوه می‌دهند. وقتی پزشک لباس سفید می‌پوشد، وقتی سرباز پرچم را برافراشته می‌کند، وقتی سیاستمدار با کلمات زیبا سخن می‌گوید، در واقع در حال فعال کردن همان اتوس ارسطویی هستند که نقد را غیرممکن می‌سازد. سارتر می‌گفت: «انسان محکوم به آزادی است»؛ اما این آزادی یعنی چه؟ آیا ما می‌توانیم واقعا آزاد باشیم زمانی که آپاراتوس‌های متعددی آگاهی ما را تحت الشعاع قرار داده است. پاسخ به این سوال تا مدت‌ها خیر بود تا اینکه هوسرل اپوخه‌ کردن را به ما آموخت. پس از آن ما می‌توانیم داوری خود را در مورد روایت‌ها تعلیق کنیم و بپرسیم: آیا این باور من است یا باوری که به من تزریق شده؟ گرامشی از «هژمونی فرهنگی» سخن می‌گفت؛ لحظه‌ای که روایت مسلط، آن‌قدر طبیعی می‌شود که دیگران حتی تصور نمی‌کنند امکان روایت دیگری وجود دارد. اینجاست که وظیفه ما نه تنها بیدار شدن خودمان، بلکه بیدار کردن دیگران است. چون همان‌طور که در اپیزود گفتم: تو محکوم به آزادی دیگرانی زیرا اگر امروز دیگران را آزاد نکنی، فردا به آن‌ها اسلحه می‌دهند تا تو را بکشند. برای مطالعه بیشتر: پزشکی رهایی بخش: نگاهی به آنارشیسم در پزشکی خودفرمانی چیست و سوژه خودفرمان کیست؟ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#22
June 19 · 1 hr 9 min
اپیزود بیست و دوم: پس از مرگ خدای مدرن| آنارشیسم علمی چرا و چگونه؟
آیا علم واقعاً بازتاب بی‌نقص حقیقت است یا صرفاً روایتی انسانی شبیه به دین و اسطوره؟ در این اپیزود، با تکیه بر آرای فلاسفه‌ای چون پل فایرابند، توماس کوهن و لودویگ ویتگنشتاین، به قلب این پرسش رادیکال می‌زنیم و اسطوره «عینیت مطلق» را به چالش می‌کشیم. با بازخوانی انتقادی داستان گالیله، نشان می‌دهیم که چگونه موفقیت او بیش از آنکه حاصل شواهد فیزیکی و تلسکوپیِ بی‌نقص باشد، نتیجه‌ی یک روایت‌سازی هنرمندانه، زیبایی‌شناسی و سوگیری‌های نظری بود. ما بررسی می‌کنیم که چگونه نهاد علم می‌تواند با ایجاد توهم قطعیت و پنهان شدن پشت متدولوژی‌های سفت و سخت، خود به یک دگم جدید تبدیل شود که پرسشگری آزاد را پشت دیوارهای آکادمی محبوس می‌کند. برای رهایی از این دیکتاتوری علمی، باید اقتدار را از نظام‌های آموزشی پس بگیریم. در این مسیر، ایده «استاد نادانِ» ژاک رانسیر به کمک ما می‌آید تا نشان دهیم یادگیری واقعی نه با پذیرش چشم‌بسته‌ی فرمول‌ها از یک هوش برتر، بلکه با ایمان به برابری هوش‌ها و قدم زدنِ جسورانه در باتلاق نادانسته‌ها رقم می‌خورد. روح این اپیزود دعوتی است به رهایی ذهن؛ جایی که می‌آموزیم با پذیرش ایده فایرابندی که «همه‌چیز مجاز است»، جهان را از لنزهای متفاوتی ببینیم و به جای پرستش اتوریته‌های علمی، خودمان با اراده و پرسشگری، کاشف و خالق روایت‌های تازه از هستی باشیم. برای مطالعه بیشتر: اپیزود ششم: مرگ خدای مدرن| چرا علم هم منبع حقیقت نیست؟ – فینسوف کتاب منطق اکتشاف علمی از کارل ریموند پوپر – فینسوف چرا و چگونه علم فاشیستی است؟ – فینسوف Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#21
February 7 · 51 min
اپیزود بیست و یکم: بازی بازنمایی| چگونه فرادستان دروغ نمی‌گویند بلکه حقیقت را می‌سازند
در اپیزود ۲۱ فینسوف، پرده از سازوکاری برمی‌داریم که تعیین می‌کند ما چگونه جهان را ببینیم. بحث را با این سوال شروع می‌کنیم: چرا هر کسی که به قدرت می‌رسد، ادعا می‌کند نماینده‌ی «مردم» است؟ با بررسی ریشه‌های تاریخی واژگانی مثل Populus و Plebs، نشان می‌دهم که دعوای اصلی امروز نه بر سر واقعیت، بلکه بر سر «شیوه بازنمایی» (Mode of Representation) است. اینکه چگونه اقتصاد سیاسی و صاحبان ابزار تولید، با در اختیار گرفتن «آپاراتوس»های رسانه‌ای و آموزشی، به ما دیکته می‌کنند که چه چیزی حقیقت است و حتی چطور وقایعی مثل جنگ یا فقر را کاملاً وارونه درک کنیم. اما تسلیم شدن در برابر این «آگاهی کاذب» تنها راه پیش رو نیست. در ادامه، چهار ابزار قدرتمند شناختی برای مقابله با این هجمه‌ی بازنمایی‌ها معرفی می‌کنم. از تکنیک‌های نمایشی برشت تا ایده‌های رادیکال رانسیر درباره «توزیع مجدد امر محسوس»، راهکارهایی را مرور می‌کنیم که به ما کمک می‌کنند روایت‌های مسلط را به چالش بکشیم و صدای کسانی باشیم که در هیاهوی رسانه‌ها گم شده‌اند. اگر می‌خواهید بدانید چرا مارکس می‌گفت «افکار حاکم، افکار طبقه حاکم است» و بودریار معتقد بود «جنگ خلیج فارس رخ نداده»، شنیدن این اپیزود را از دست ندهید. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#20
January 3 · 49 min
اپیزود بیستم: حمله به معبد زمان| چگونه مفهوم زمان اقتصاد را شکل داد
زمان دیگر آن رودخانه‌ی آرام و مستقلی نیست که نیوتن تصور می‌کرد؛ زمان در دنیای امروز، «ماده‌ی خامِ» قدرت و ثروت است. وقتی از ارتباط زمان با سیاست حرف می‌زنیم، در واقع از لایه‌های انضباطی سخن می‌گوییم که میشل فوکو به‌خوبی آن را ترسیم کرده است: زمانِ نیوتنی، با آن ریتم یکنواخت و مکانیکی‌اش، ابزاری شد تا حکومت‌ها بدنِ انسان را در مدرسه، کارخانه و پادگان قطعه‌بندی و مهار کنند. این «زمانِ بی‌رنگ» همان بسترِ تولدِ سرمایه‌داری است؛ جایی که برای اولین بار، عمرِ انسان به «ساعتِ کاری» تبدیل و به بازار عرضه شد. در این پارادایم، همان‌طور که ماکس وبر در اخلاق پروتستانی تحلیل می‌کند، «وقت‌شناسی» نه یک فضیلت اخلاقی، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای انباشتِ سرمایه و اعتبار شد. در این اپیزود سعی داشته‌ام نشان دهم در طول تاریخ، مفهوم زمان چگونه تحول پیدا کرده و این تحولات چگونه زندگی سیاسی و اقتصادی ما را تحت تاثیر قرار داده‌اند. همچنین بگویم که چگونه می‌توان با درک بهتر از آنچه که امروز ما به عنوان زمان در نظر می‌گیریم، می‌توان آینده جهان را پیش‌بینی کرد و برنامه‌ریزی بهتری در زمینه‌های مختلف سیاسی و اجتماعی و حتی اقتصادی و سرمایه‌گذاری داشت. متن برای مطالعه بیشتر: معرفی کتاب مساله یهود تاثیر خلق زمان در تحلیل گردش سرمایه‌داری برای خرید کتاب دارایی امن به این لینک مراجعه کنید، Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#19
Dec 20, 2025 · 48 min
اپیزود نوزدهم: مالکیت| نه طبیعی، نه مقدس، نه بی‌طرف
مالکیت یکی از بدیهی‌ترین مفاهیم زندگی روزمره به نظر می‌رسد، اما تاریخش نشان می‌دهد با نهادی کاملاً سیاسی و تاریخی طرفیم. از جوامع شکارچی–گردآورنده که مالکیتی جز تصرف موقت وجود نداشت، تا انقلاب کشاورزی، پیدایش مازاد تولید و شکل‌گیری نخستین سلسله‌مراتب‌ها؛ مالکیت همواره همراه با قدرت، ریسک و سیاست دگرگون شده است. روایت این اپیزود از همین بدیهی‌زدایی شروع می‌شود. در ادامه، مسیر تاریخی مالکیت در اروپا مرور می‌شود: از حقوق رومی و مفهوم دومینیوم، تا فئودالیسم، تیول، رانت و بازگشت مالکیت مطلق در بستر شکل‌گیری دولت‌های مرکزی، شهرها و بازار. در کنار این روایت، دیدگاه‌های افلاطون، ارسطو، لاک، روسو، هگل و مارکس به‌اختصار بررسی می‌شود تا نشان داده شود که هیچ نظریه‌ای درباره مالکیت خارج از زمینه تاریخی و سیاسی خودش شکل نگرفته است. این اپیزود تلاشی است برای فهم مالکیت نه به‌عنوان یک حق طبیعی یا اصل اخلاقی جهان‌شمول، بلکه به‌مثابه نهادی تاریخی که می‌تواند هم امکان رشد ایجاد کند و هم نابرابری، هم ثبات بیاورد و هم خشونت. پرسش اصلی ساده است اما بنیادین: چرا اصلاً چیزی باید مال کسی باشد؟ متن‌هایی برای مطالعه بیشتر: نگاهی به تاریخ اقتصادی اسلام Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#18
Nov 13, 2025 · 33 min
اپیزود هجدهم: هوش مصنوعی؛ برج بابل یا نابودگر طبقات
هوش مصنوعی، برج بابل یا نابودگر طبقات؟ دنیا در آستانه تغییرات بی‌سابقه است. نیک بوستروم می‌گوید: «قدرت هوش مصنوعی اگر کنترل نشود، می‌تواند مسیر تاریخ بشر را برای همیشه تغییر دهد.» این قدرت می‌تواند دانش را دموکراتیک کند، مرزها را بشکند و حتی به بازنویسی واقعیت‌ها منجر شود؛ اما در همان حال، می‌تواند نابرابری‌ها را تشدید کند و سلسله مراتب جدیدی از الیگارش‌ها بسازد که هیچ‌کس قادر به پایین کشیدن آن‌ها نیست. هگل معتقد بود که تاریخ، فرآیند پیشروی روح است و انسان‌ها در آن نقش دارند. اما وقتی ابزاری مثل هوش مصنوعی وارد میدان می‌شود، ممکن است کنترل این جریان از دست ما خارج شود و ساختارهای اجتماعی و اقتصادی را بازنویسی کند. هر تصمیمی که امروز می‌گیریم، ممکن است فردا تعیین‌کننده مسیر زندگی نسل‌ها باشد. آیا آماده‌ایم با این برج بابل مدرن روبرو شویم، یا باید نظاره‌گر نابودی نسل بشر باشیم؟ #هوش_مصنوعی #آینده #نیک_بوستروم #هگل #پادکست #فینسوف #برج_بابل #تکنولوژی #دموکراسی_دانش #انقلاب_دیجیتال #معنا #طبقات_اجتماعی متن‌هایی که می‌توانید مطالعه کنید: هوش مصنوعی می‌تواند یکبار برای همیشه طبقات را بتنی کند، چاره چیست؟ هوش مصنوعی، ماشین چاپ زمانه ماست سرمقاله اکونومیست: اگر حباب هوش مصنوعی بترکد چه می‌شود؟ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#17
Oct 16, 2025 · 25 min
اپیزود هفدهم: اپوخه چیست؟ چگونه در جهان روایت‌ها سردرگم نشویم؟
اپوخه یعنی ایستادن میان دیدن و داوری؛ یعنی آن لحظه نادر که ذهن تصمیم می‌گیرد هیچ چیز را بدیهی نگیرد. وقتی اپوخه می‌کنی، جهان نه آن چیزی‌ست که همیشه می‌پنداشتی، بلکه جهانی تازه است که هنوز نامی ندارد. هوسرل آن را تعلیق داوری می‌دانست، پیرون آن را راهی به سوی آرامش، و دریدا در دل همین تعلیق، ردّی از واپاشی معنا را می‌جست. اپوخه تمرینی‌ست برای زیستن آگاهانه؛ برای بازنگری در هرچیزی که تا امروز به آن ایمان داشته‌ای — از باورها و انتخاب‌ها گرفته تا عشق و رنج و حتی حقیقت. وقتی قضاوت را معلق می‌کنی، زبانت آرام می‌گیرد، و واقعیت فرصتی می‌یابد تا خودش را بی‌واسطه نشان دهد. اپوخه یعنی خاموش کردن سر و صدای روایت‌ها تا صدای خود پدیده را بشنوی. در جهانی که هرکس در پی اثبات روایت خویش است، اپوخه شاید تنها شکل اصیل مقاومت باشد؛ مقاومتی در برابر شتابِ معنا دادن، در برابر وسوسه قطعیت. این تعلیق، نه انکار است و نه بی‌عملی، بلکه دعوتی‌ست برای دیدنِ دوباره — دیدنی که از دل ندانستن آغاز می‌شود. برای مطالعه بیشتر: چگونه هر ایده محکوم به نابود با اصول خودش است؟ عمل به مثابه امر اخلاقی اپوخه، چارچوبی برای اندیشیدن در زندگی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#16
Sep 28, 2025 · 25 min
اپیزود شانزدهم: فقط روایت| جهانی که جز قصه نیست
جهان چیزی جز روایت نیست؛ رشته‌ای از معناها که ما را در تار و پود خود می‌گیرد و رها نمی‌کند. نیچه وقتی از «غروب بتان» سخن می‌گفت، در حقیقت پرده از این برمی‌داشت که هیچ حقیقتی ناب و بی‌واسطه وجود ندارد، تنها روایت‌هایی هستند که خود را به‌جای حقیقت می‌نشانند. هگل نیز از «روحی» سخن گفت که در مسیر تاریخ، با هر روایت تازه شکل می‌گیرد و باز خودش را در جدال با دیگری بازمی‌آفریند. در میان این بازی روایت‌ها، ما نه تماشاگر، بلکه بازیگرانی هستیم که هر حرکت‌مان به خلق یا فروپاشی یک داستان تازه می‌انجامد. اما مگر می‌توان بیرون از روایت زیست؟ کانت هشدار داده بود که «ذهن، جهان را آنگونه می‌بیند که خود ساخته است»؛ پس ما همواره در چارچوب‌هایی که خود ساخته‌ایم گرفتاریم. ناچاریم روایت کنیم؛ ناچاریم به زندگی معنا بدهیم، حتی اگر بدانیم که این معنا بر روی شن روان بنا شده است. روایت همان سرنوشت ماست: می‌گریزیم از آن، اما هر گریز، خود به روایتی تازه بدل می‌شود. در این اپیزود از پادکست فینسوف به دنبال پاسخ به این پرسش هستم که آیا جهان ما چیزی جز روایت‌های ما هست؟ روایت‌هایی که با مومنان به آنها قدرت می‌گیرد. و اینکه ما در این جهان روایی چه جایگاهی داریم؟ معرفی کتاب بحران روایت : https://finsoph.ir/4462/ معرفی کتاب روح امید: https://finsoph.ir/4653/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#15
Sep 3, 2025 · 34 min
اپیزود پانزدهم: ایران چیست؟ تلاشی برای تفکر پیرامون ایران
در این اپیزود از «فینسوف» به پرسشی بنیادین می‌پردازیم: ایران چیست و تمدن ملت ایرانی چگونه ساخته می‌شود؟ از اسطوره‌های شاهنامه و روایت‌های صفوی گرفته تا ایده «تمدن ملت» فرانسوا بایار، ما به دنبال این هستیم که بفهمیم چگونه تاریخ، تخیل و سیاست در کنار هم چیزی به نام «ایران» را شکل داده‌اند. اما این بحث صرفاً تاریخی یا سیاسی نیست. نگاه نیچه به تراژدی و روایت به ما یادآوری می‌کند که هر تمدنی در دل خود تنش میان ویرانی و آفرینش را حمل می‌کند. هگل هم نشان می‌دهد که ملت‌ها تنها زمانی به «روح تاریخی» بدل می‌شوند که تضادهای خود را در یک روایت جمعی ادغام کنند. پرسش ما این است: آیا می‌توان ایران را نه به‌عنوان یک نوستالژی باستانی یا یک دولت-ملت محدود، بلکه به‌عنوان پروژه‌ای تمدنی و آینده‌ساز بازاندیشی کرد؟ موزیک: علیرضا عصار- وطن متن پیشنهادی: تفاوت در فلسفه شرق و غرب، تفاوت در سازوکار قدرت است یک قهوه مهمونم کن: حامی باش | درگاه جذب حمایت مالی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#14
May 30, 2025 · 40 min
اپیزود چهاردهم: تاریخ مفهوم جعلی وطن
در این اپیزود از فینسوف، به سراغ یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم سیاسی و هویتی دوران مدرن می‌رویم: وطن. مفهومی که تا پیش از سده‌های اخیر، به‌سختی معنایی فراتر از «زادگاه» داشت، اما با طلوع مدرنیته، ظهور صنعت چاپ، و انباشت سرمایه، تبدیل به ساختاری مقدس و گاه مرگ‌بار شد. آن‌گونه که بندیکت اندرسون در کتاب جماعت‌های خیالی می‌گوید، ملت مفهومی‌ست که بیشتر خیال‌پردازی شده تا کشف‌شده باشد؛ امری که به‌واسطه نهادهای مدرن مثل آموزش و رسانه، به حقیقتی بیرونی تبدیل شده. اما آیا ما، در جهان غیرغربی، صاحب همان معنایی از وطن هستیم که در فرانسه یا آمریکا شکل گرفت؟ سید جواد طباطبایی در خوانش خاص خود از «تجربه دولت در ایران» بر شکاف عمیقی تأکید می‌کند که میان صورت‌بندی تاریخی وطن در غرب و تقلید ناقص آن در شرق وجود دارد. این اپیزود تلاشی‌ست برای کاوش در این شکاف: از وطنِ قبیله‌ای تا وطنِ قراردادی، از دولتِ مطلقه تا ملتِ همبسته شده. آیا وقت آن نرسیده که پرسش بنیادین‌تری مطرح کنیم: وطن چیست، و چرا باید دوستش داشت؟ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#13
Apr 10, 2025 · 39 min
اپیزود سیزدهم: چرا کار آزاد نمی‌کند؟
کار، برخلاف آنچه نظام‌های سرمایه‌داری و ایدئولوژی‌های مدرن القا کرده‌اند، نه تنها ابزار رهایی نیست، بلکه به‌تعبیر کارل مارکس، شکلی از بیگانگی است. انسان در روند تولید سرمایه‌داری، از محصول کار خود جدا می‌شود و به ابژه‌ای در زنجیره‌ی ارزش تبدیل می‌گردد؛ نه خودش را در کار بازمی‌یابد، نه در آن آزاد می‌شود. هگل گرچه کار را در فرایند دیالکتیکی به‌عنوان ابزار آگاهیِ برده می‌دید، اما این آگاهی، در جامعه‌ای که کار با مالکیت و قدرت گره خورده، هرگز به رهایی نمی‌رسد. نیچه حتی یک گام فراتر می‌رود: کار را اخلاق بردگان می‌داند؛ نوعی ارزش‌گذاری تحمیلی برای حفظ وضع موجود و سرکوب غریزه‌ی آفرینش و خویشتن‌سازی اصیل. در نگاه جورجو آگامبن، انسان معاصر نه کارگر صرف، بلکه به وضعیت «زیست برهنه» تقلیل یافته؛ انسانی که در نظم بایگانی‌شده‌ی نهادها تنها مجاز است زنده بماند، نه زیستن را تجربه کند. حتی کانت که بر خودآیینی انسان تأکید داشت، نمی‌توانست بپذیرد که در جامعه‌ای که ارزش فرد از طریق بهره‌وری‌اش تعریف می‌شود، آزادی اخلاقی ممکن باشد. کار، در شکل امروزش، نه بستر آفرینش، که مکانیزم مهار است. به قول نیچه، «بیشتر کار برای این است که فکر نکنیم». پس شاید رهایی نه در کار، که در امتناع از آن باشد. در این اپیزود سعی کردم بحث کار را باز کنم و بگویم چگونه کار در طول تاریخ به ابزار استثمار تبدیل شده و چگونه می‌توان از این استثمار خودخواسته رها شد. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#12
Jan 2, 2025 · 43 min
اپیزود دوازدهم| مساله پول: جهانی که پول ابزار استثمار نیست
در طول تاریخ هر زمان که تورم ایجاد شده است، بهره‌کشی و استثمار همراه آن آمده است. دلیل این امر در ذات پول نهفته است. یک گزاره منتسب به هنری کسینجر هست که می‌گوید:« هرکس جریان غذا را کنترل کند، مردم را کنترل می‌کند، هرکس جریان انرژی را کنترل کند، قاره‌ها را کنترل می‌کند و هرکس پول را کنترل کند، جهان را کنترل می‌کند.» اما ما امروز در مورد پول می‌پرسیم. نه فقط ما در ایران، بلکه ما مردم جهان. با ظهور بیت کوین و تورم‌ها شدید در جهان امروز زمان آن رسیده است که در مورد سیستم پولی خودمان پرسش کنیم. این اپیزود تلاشی برای رویا‌پردازی در مورد آینده‌ای است که از سیستم پولی خودمان انتظار داریم. برای درک بهتر موضوع می‌توانید دو نوشته زیر را نیز مطالعه کنید: هرآنچه باید در مورد نرخ ارز، تورم و نرخ بهره بدانید رابطه بین ارز دیجیتال، بلاکچین، اقتصاد و دولت Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#11
Nov 25, 2024 · 36 min
اپیزود یازدهم| مساله پول: آنچه در مورد پول به شما نمی‌گویند
«دلار پول ماست اما مشکل شماست» این جمله معروفی است که در سال ۱۹۷۱، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده جان کانلی گفت. از آن زمان تا به امروز دلار تبدیل به بزرگترین ارز جهانی در تاریخ شده است که توانسته هژمونی اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی ایالات متحده را تامین مالی کند. امروز ایالات متحده می‌تواند بدون مشکل هزاران میلیارد دلار پول چاپ کرده و به مردم جهان بفروشد و در ازای آن هزاران میلیارد دلار سرمایه‌گذاری بر روی محصولات فرهنگی، تکنولوژی‌های روز دنیا، توسعه تسلیحات نظامی و... انجام دهد. از این جهت امپراتوری ایالات متحده با هیچ یک از امپراتوری‌های گذشته در تاریخ بشر قابل مقایسه نیست. ایالات متحده بزرگترین سلاح بشر یعنی پول را در کنترل خود دارد. اما برای درک بهتر این هژمونی و از آن مهم‌تر عبور از آن باید بدانیم چگونه به این نقطه از تاریخ رسیدیم. در قسمت اول از اپیزود «مساله پول» به سراغ تاریخچه پول رفتم. اینکه ماهیت پول در گذشته چه بوده است و تحولات آن چگونه امتداد یافته است. همچنین نقش بانک‌های تجاری در این میان چه بوده است. اگر محتوای پادکست مفید بود حتما برای دوستان خود به اشتراک بگذارید. برای درک بهتر موضوع می‌توانید دو نوشته زیر را نیز مطالعه کنید: هرآنچه باید در مورد نرخ ارز، تورم و نرخ بهره بدانید رابطه بین ارز دیجیتال، بلاکچین، اقتصاد و دولت Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#10
Oct 18, 2024 · 42 min
اپیزود دهم: رقصنده با ریسک| چگونه با ریسک‌ها زندگی کنیم و موفق شویم؟
تمام زندگی ما مملو از ریسک است. در واقع هر انتخابی که می‌کنیم، هر اقدامی که می‌کنیم و هر تصمیمی که می‌گیریم نشان دهنده ریسک است. نسیم نیکلاس طالب می‌گوید :« زندگی بیش از آنچه که ما فکر می‌کنیم تصادفی است. هزارتویی که ما را در معرض رخدادهای بدون ساختار قرار می‌دهد و اشتباهات ما ناشی از عدم درک ما از این پیچیدگی است.» بنابراین اولین و مهم‌ترین کاری که باید انجام دهیم این است که خاصیت مدیریت ریسک را متوجه شویم. مدیریت ریسک یک ابزار نیست که با استفاده از آن بتوانیم خود را در مقابل ریسک‌ها مقاوم کنیم. یک ذهنیت است که باید با کمک نه به دنبال کاهش ریسک‌ها بلکه به دنبال زندگی با آنها و پذیرفتن ریسک‌ها باشیم. در این پادکست سعی کردم که مقوله ریسک را کمی باز کنم. در مورد وجوه مخلف آن صحبت کنم و در نهایت توصیه‌هایی برای زندگی در کنار ریسک‌ها داشته باشم. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#9
Oct 4, 2024 · 45 min
اپیزود نهم: اخلاق در بند فرادستان| چرا ایرانیان دروغگویند؟
کارل مارکس دو جمله کلیدی دارد که نحوه رابطه بین دولت و ملت را نشان می‌دهد. جمله اول این است که «ایده‌های طبقه حاکم در هر دوره‌ای ایده‌های حاکم بر جامعه است.» اگر طبقه حاکم در مناسبات خود دزدی را ترویج کند، جامعه دزد می‌شود، اگر طبقه حاکم تجارت را ترویج کند، جامعه تاجر می‌شود. بحث بعدی مارکس در مورد شیوه تولید مادی است. شیوه تولید مادی و شیوه‌ای که مازاد تولید در جامعه شکل می‌گیرد، به طور کلی زندگی اجتماعی، سیاسی و فکری جامعه را مشروط می‌کند. اگر شیوه تولید در جامعه (چه تولید کالا و چه خدمات) به سمت موقتی سازی جامعه حرکت کند، زندگی اجتماعی، سیاسی و فکری جامعه نیز موقتی می‌شود. بنابراین کارل مارکس ۲۰۰ سال پیش به خوبی متوجه شده بود که تا چه حد حاکمان می‌توانند بر اخلاق جامعه به طور کلی تاثیر بگذارند. در این اپیزود از پادکست فینسوف قصد دارم در این مورد بحث کنم که چگونه اقدامات دولت و قوانین می‌توانند جامعه‌ای کوتاه مدت ایجاد کنند و چگونه می‌توان با برخی قوانین، اخلاق اجتماعی را به سمت برد که مردم این جامعه به جای اینکه به منافع کوتاه مدت خود فکر کنند، منافع بلندمدت جامعه را ببینند. می‌توانید به وبسایت فینسوف هم سر بزنید: Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#8
Sep 9, 2024 · 49 min
اپیزود هشتم: مدرسه، زندان و پادگان سه نهاد با یک هدف
چرا مدرسه، زندان و پادگان تا این حد به هم شبیه هستند؟ آلبرت اینیشتین می‌گوید :«هرآنچه بعد از فراموش کردن آنچه در مدرسه آموخته‌ایم، باقی می‌ماند، همان آموزش است». نیچه نیز می‌گوید «مدرسه به جای اینکه بیاموزد چگونه فکر کنیم، به ما می‌آموزد که به چه چیز فکر کنیم.» اما بعد از نزدیک به ۳۰۰ سال که از احداث اولین مدارس مدرن می‌گذرد چرا همچنان مدارس تا این حد شبیه زندان است؟ شاید از ابتدا مدرسه محل یادگیری و تربیت نبوده است. شاید از ابتدا مدرسه برای آن ساخته شده است که جامعه را یکدست کرده و یک جامعه کنترلی ایجاد کند. شاید مدرسه، زندان و پادگان اشکال مختلف اعمال نظر بر کنش‌های فردی و اجتماعی اعضاء جامعه بوده است. شاید ما از ابتدا داخل یک پیله زیبا از فریب زندگی می‌کردیم که فکر می‌کردیم قرار است زندانی پس از مدت زندان تربیت شود، یا کودک پس از گذراندن مدرسه فرد بهتری شود. در این اپیزود تلاش کردم به این سوالات پاسخ دهم و باب صحبت در مورد مفهوم تنبیه، تربیت و قانون را باز کنم. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Showing 1–20 of 20 episodes