De Jortcast

NPO Luister / AVROTROS

In deze podcast biedt Jort Kelder radiotherapie tegen hypes en hysterie, op basis van een gesprek uit de uitzending van dr Kelder en Co. De gehele uitzending is hier ook terug te luisteren.

Daarnaast zijn er XL afleveringen te vinden over een speciaal onderwerp of persoon uit het nieuws. Tussendoor vind je nog de 'nazit', een debat of discussie die na het programma met een glas wijn wordt opgenomen.
De opnamen zijn bij te wonen in het Allard Pierson te Amsterdam op zaterdagmiddag vanaf 12.45 uur (vol = vol).

Play

Open in

62 episodes
daily
Avg 31 min
Dutch

Episodes 62

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.

Today · 44 min
dr Kelder en Co - 31 oktober 2026 - Kabinetscrisis, Trump, kleding recyclen, geboortecijfer
Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met Kamerlid en fractievoorzitter Gidi Markuszower over zijn rol bij de onderhandelingen over de begroting. Te gast is econoom prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, die tegenwoordig in de VS woont: hoe kan het dat, ondanks het zwabberende tarievenbeleid van Trump, de Amerikaanse economie groeit? Onze jonge dr. Nienke Leenders is gepromoveerd op onderzoek naar de chemische recyclemethode van gemengde kleding (polyester en katoen). En waarom krijgen vrouwen minder kinderen, of is die daling eigenlijk niet zo sterk? Daarover geeft econome dr. Esmée Zwiers uitleg.
#1125
Yesterday · 30 min
#1125 - Leugens in oorlogstijd
Hoe moet je als journalist berichten over een oorlog als je niet bij het front bent, nauwelijks informatie krijgt of zelf het land niet inkomt? Dit is een terugkerend dilemma voor de journalistiek. Hebben we nu eerlijke berichtgeving uit Oekraïne en Gaza en zijn er historisch goede voorbeelden waaraan de huidige generatie zich zou kunnen spiegelen? Te gast in deze nazit is historica dr. Pien van der Hoeven (UU), die gespecialiseerd is in de verslaggeving van oorlogen, vooral die van de 20e eeuw.
#1124
Thursday · 19 min
#1124 - Oorlog verkoopt (net als seks)
Het besef begint bij de Nederlandse bevolking langzaam in te dalen: het einde van de vredesperiode is nabij. Wat is bangmakerij en wat is de realiteit? Is militarisering mogelijk zonder onze democratie uit te hollen? Maar vooral, wat is de rol van de media hierin? Met onze gast dr. Pien van der Hoeven worden deze spanningsvelden behandeld. Als historica onderzocht zij de verhouding tussen overheid en media in oorlogsverslaggeving. Van der Hoeven praat over de ‘gamification’ van oorlog en het effect hiervan op de beeldvorming van een oorlog bij burgers. In tijden van oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer. Hoe blijft de journalistiek de waakhond van de democratie?
#1123
Tuesday · 29 min
#1123 - Allerrijksten, investeer in Nederland
In Nederland heerst de angst dat we te weinig investeren en achterblijven op landen als China en de VS op gebied van innovatie. De oplossing? Een grote investeringsbank, gefinancierd door de overheid t.w.v. 3,3 miljard euro. Onze gast econoom dr. Vinzenz Ziesemer is kritisch op deze zogenoemde oplossing en legt uit wat er problematisch is aan zo’n maatregel. Het is volgens hem niet rendabel om nieuwe groenfondsen op te richten terwijl de bestaande niet worden verbeterd. Ook over het belasten van de superrijken zegt hij dat de focus moet liggen op het verbeteren van de regels die we al hebben. We behandelen de politieke dynamiek rondom deze kwesties en kijken ook naar onze Scandinavische bondgenoten: de Zweden en hun inmiddels beroemde ‘Zweedse Model’. Hoe maken zij investeringen aantrekkelijk en hoe om te gaan met belastinggeld?
October 24 · 45 min
dr Kelder en Co - 24 oktober 2026 - Quote500, Investeringsbank, Piet Oud, oorlogsjournalistiek
Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over het belasten van de superrijken. Te gast is econoom dr. Vinzenz Ziesemer over hoe nuttig het zou zijn als we miljarden investeren in fondsen om ook in Nederland genoeg start-ups te krijgen. Onze jonge dr. Boris van Haastrecht deed biografisch onderzoek naar de oprichter van de VVD, Piet Oud. En met historica dr. Pien van der Hoeven laten we ons licht schijnen op de oorlogsjournalistiek; hoe eerlijk is die.
#1122
October 23 · 51 min
#1122 - XL Communisme (waarom ultra-links alwéér hip is)
Het communisme wint aan populariteit; de aanwas bij de politieke partij, de CPN, groeit en ook de interviews op het kanaal Left Laser worden honderduizenden keren bekeken. Het ultra-linkse gedachtengoed is weer hip. Steeds meer jonge mensen voelen sympathie voor de idealen van Marx en Engels; het einde van de klassenmaatschappij en het delen van al het bezit. Leuzen die je nu ook weer luidkeels hoort bij de rellen in Frankrijk. Hebben we niets geleerd van het verleden van de Sovjet-Unie? En de vijf communistische landen die er nu nog zijn, staan ook niet hoog op de lijstjes qua mensenrechten. Wat wilde Marx en wat wil de hedendaagfse communist? Jort Kelder vraagt het twee wetenschappers die ooit ook overtuigd, respectievelijk maoïst en communist waren: socioloog dr. Erik van Ree (DIA) en prof. dr. Paul Scheffer, schrijver van het boek ‘De dag na de bevrijding – een ideeëngeschiedenis van hedendaags Europa’. Ook te gast is promovendus en jonge communist Sam Hamer, lid van de Communistische Jongerenbeweging (CJB), de jongerentak van de CPN.
#1121
October 22 · 20 min
#1121 - Riemen vast: super El Niño op komst
Na de droogste en heetste zomer ooit hebben we weer een record te pakken: we zitten in de sterkste El Niño ooit gemeten. Het fenomeen zorgt nu al voor orkanen in Mexico en droogte in Australië. Maar wat heeft het voor ons in Europa in petto deze herfst? Daarover praten we met prof. dr. Erik van Sebille, hoogleraar Oceanografie en Klimaatwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Van Sebille is expert op het gebied van oceaancirculatie en legt uit wat een El Niño precies is. Heeft dit cyclische weerfenomeen iets met klimaatverandering te maken? Of is alarmisme overbodig? En wanneer kunnen wij mislukte oogsten en stijgende voedselprijzen verwachten?
#1120
October 20 · 32 min
#1120 - Waarom Europa relt en het populisme wint
Is er nog ruimte voor Europees optimisme in deze sombere tijden? De belangrijkste economie van de wereld, de VS, wordt opnieuw geleid door een populist, Donald Trump. Wat doet dat met ons wereldbeeld? Onbehagen, een gevoel van spanning en crisis bekruipt ons steeds vaker, waardoor de aantrekkingskracht van populisten groeit. Hoe terecht zijn die zorgen? Is Europa nog economisch en cultureel weerbaar tegen dreigende machten als de VS, China en Rusland? Te gast is (em) prof. dr. Paul Scheffer. Hij praat ons moed in over de weerbaarheid van de democratie. Ook legt hij uit waarom populisten zoveel draagvlak vinden in de wereld van nu. In zijn nieuwste boek ‘De dag na de bevrijding – Een drieluik over Europa’, beschrijft hij de indrukwekkende Europese ideeëngeschiedenis. Waarom is het belangrijk om onze geschiedenis te herinneren? Wat betekent veiligheid en is het einde van de naoorlogse periode van vrede werkelijk in zicht?
October 17 · 42 min
dr Kelder en Co - 17 okt 2026 - Datacenters, Europa, winterslaap, El Niño
Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Ani Zalinyan (Pro) over datacenters waarvan we niet weten hoeveel energie en water ze verbruiken. Te gast is (em.) prof. dr. Paul Scheffer over de toekomst van Europa. Onze jonge dr. Lauren de Wit deed onderzoek naar de gevolgen van de winterslaap van de muis (deze kennis is ook handig voor de mens). Ook verdiepen we ons in El Niño en de verwarming van de oceanen met prof. dr. Erik van Sebille: wat zijn de gevolgen hiervan voor ons klimaat?
#1119
October 16 · 28 min
#1119 - De mens wordt minder gelovig, zowel christen als moslim - wat dat betekent
Waarom zoeken we als mens zo vaak een antwoord bij een god en een religie? En wat zou het voor de wereld betekenen als het geloof afneemt? Worden we milder voor elkaar, bijvoorbeeld in Nederland waar we door 9/11 en de retoriek van Wilders behoorlijk gepolariseerde posities hebben ingenomen t.o.v. moslims? Te gast in deze nazit bij Jort Kelder zijn gedragspsycholoog dr. Martin Appelo en islamoloog dr. Joas Wagemakers.
#1118
October 15 · 21 min
#1118 - Onzekere mannen haten zichzelf (en daarom ook LHBTIQ+)
Er is volgens gedragspsycholoog dr. Martin Appelo een eenvoudige verklaring voor al die haat en al dat nijd in de wereld: het ontbreekt ons in beginsel aan liefde voor onszelf. Dus stop met luisteren naar Johan Derksen en denk eens na over wat je zelf eigenlijk vindt. De dalende homo-acceptatie bij jongeren? Een gevolg van zelfhaat en zondebokpolitiek. Dus omarm je gebreken en accepteer de verschillen. Een betere wereld begint bij het accepteren van jezelf. Zo simpel kan het zijn.
#1117
October 13 · 27 min
#1117 - Wil Hamas vrede?
Het is één jaar geleden dat het bestand in Gaza werd afgesproken tussen Hamas en Israël en het vrede had moeten zijn, dankzij Trump. We kunnen na een jaar wel zeggen dat dit is mislukt. Bij welke partij gaat het mis? Bestaat er überhaupt een oplossing voor dit eeuwenoude conflict? Onze gast islamoloog dr. Joas Wagemakers komt bij Jort orde in de chaos scheppen. Hij legt uit hoe groot de macht van Hamas werkelijk is en of er andere bewegingen zijn die concurreren met de macht in Gaza.
October 10 · 43 min
dr Kelder en Co - 10 okt 2026 - ICC, Hamas, Javaanse koffieboon, zelfliefde
Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Europarlementariër Dirk Gotink (ex-NSC) over de nieuwe sancties die door Trump zullen worden opgelegd aan het Internationaal Strafhof en wat Europa daartegen kan doen. Voorts is islamoloog dr. Joas Wagemakers te gast over Hamas en waarom de vredesdeal die vorig jaar met Israël werd gesloten, niet lukt. De jonge dr. Thomas van den Brink heeft onderzocht wat de koffiehandel met Java voor consequenties heeft gehad voor de leefomgeving en de architectuur. En psycholoog dr. Martin Appelo heeft de oplossing voor een mildere wereld, door onszelf met onze fouten te accepteren.
October 9 · 56 sec
aankondiging uitzending en opname Jortcast 10 oktober
Slechts een korte mededeling wie Jort Kelder morgen te gast heeft in het Allard Pierson. Wees erbij, je bent van harte welkom en we starten rond 12.45 uur. Je kunt gewoon naar binnen lopen, we zitten in de zaal naast het café van het Allard Pierson (prachtig uitzicht!)
#1116
October 2 · 22 min
#1116 - Hoe Rutte robotiseert (ofwel de kracht van AI in oorlogsvoering)
Taal maakt ons mens. We kunnen overleggen, ruziën en verhalen vertellen. Via Large Language Models (LLM), ofwel AI, kunnen we ook steeds meer voorspellen hoe iemand zich zal gaan gedragen. Die simulatie van de mens is baanbrekend zowel voor de psychiatrie als voor onze defensie. Psychiater prof. dr. Iris Sommer en defensiespecialist dr. Tim Sweijs (HCSS) spreken met Jort Kelder over het gebruik van AI in hun werk en welke nieuwe stappen ze kunnen nemen in hun onderzoek. Kun je stoornissen ontdekken dankzij taalgebruik en hoe onderhandel je met een meedogenloze, narcistische dictator? Prof. dr. Iris Sommer heeft net een boek geschreven, dat is getiteld 'De stem van het brein'. Van dr. Tim Sweijs verscheen samen met prof. dr. Martijn Kitzen 'De oorlog van morgen', waarvan binnenkort een herziene versie verschijnt.
#1115
October 1 · 30 min
#1115 - Praten met walvissen: zo uniek is de menselijke taal
Taal is niet alleen onmisbaar voor onze communicatie, maar bijna belangrijker voor het denken, ons zelfbewustzijn en onze identiteit. Het wegvallen van taal vertelt ons niet alleen dat iemand een beroerte heeft: verlies of verandering van taal kan ons wijzen op talloze andere mentale aandoeningen, zoals depressie en dementie. In haar boek 'De Stem van het Brein' onderzocht prof. dr. Iris Sommer de geschiedenis van taal, dierentaal, de ontwikkeling van taal van kind tot volwassene. Wat kan walvistaal ons bijvoorbeeld vertellen over buitenaardse talen? En kunnen wij in de toekomst ooit praten met dieren? En wat betekent de komst van AI voor onze communicatie?
#1114
September 29 · 28 min
#1114 - Hoe we Poetin kunnen stoppen, zodat hij straks niet in de achtertuin staat
Krijgen de doemprofeten dan toch gelijk? Poetins oorlog neemt al langer een hybride vorm aan, maar inmiddels lijkt de berichtgeving over een grootschaliger aanval geloofwaardiger dan ooit. De Westerse inlichtingendiensten draaien overuren. Zou Poetin de Baltische staten binnenvallen, aanslagen plegen (zoals de mislukte poging in Leipzig), of drones het Europees grondgebied insturen? Dat is onmogelijk te voorspellen. Maar onze gast, dr. Tim Sweijs, weet: de internationale orde is momenteel zo verdeeld dat Poetin kansen ruikt. Want terwijl het dondert in Europa, sabelt quasi-bondgenoot Trump vakkundig de internationale organisaties neer. Want wie hecht er nog waarde aan de VN, NAVO, of het ICC, als ‘s werelds grootmachten er nauwelijks aandacht aan schenken? En zit Europa überhaupt nog aan tafel?
September 26 · 43 min
dr Kelder en Co - 26 sept 2026 - Miljoenenbelasting, VN top, Groningse bodem, taal en brein
Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 26 september 2026 waar Jort Kelder belt met Kamerlid Luc Stultiens (Pro) over zijn motie om meer belasting te kunnen bij de rijkere mensen van Nederland. Te gast is defensiespecialist dr. Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur bij HCSS over de dreiging van Rusland aan de grenzen van de NAVO en de resultaten van de VN top. Onze jonge dr. Sebastian Mulder heeft onderzoek gedaan naar de bodem van Groningen. Ook aangeschoven is psychiater prof. dr. Iris Sommer die een boek heeft geschreven getiteld 'De stem van het brein' over taal en hoe dat werkt in onze hersenen.
#1113
September 25 · 35 min
#1113 - De angst van de politicus is door de kiezer te ruiken
Wat wil de kiezer van de politicus? Waarom hoppen we tegenwoordig van de ene nieuwe partij naar de andere? Is het te veel van 'u vraagt, wij draaien'? En hoe kan dit kabinet wel lang blijven zitten? Jort Kelder legt deze vragen in de nazit voor aan twee politicologen, prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en parlementair historicus, prof. dr. Carla Hoetink.
#1112
September 24 · 27 min
#1112 - Boze burgers of verwend volk?
Waarom zijn Nederlanders altijd zo ontevreden? We staan toch in veel ranglijstjes in de absolute top? Is het volk verwend of is er een reden voor het sluimerende onbehagen? Heeft het allemaal met migratie te maken? Of met opgepookte politieke relletjes? En in hoeverre zijn de politieke partijen aan de flanken nog in staat deze boze burgers aan zich te binden? Aan tafel bij Jort: politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn, en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink. Het artikel van Tom van der Meer: https://www.ewmagazine.nl/politiek/achtergrond/2026/09/politiek-nederland-minderheidscoalitie-2-1585983/

Showing 1–20 of 62 episodes