Ctrl Alt Debate

Wouter Teepe: Technologie, politiek en privacy: wie bepaalt onze digitale toekomst?

In deze aflevering van Ctrl Alt Debate spreken Harm en Astrid met Wouter Teepe over de groeiende invloed van technologie op politiek en samenleving. Want terwijl digitalisering inmiddels vrijwel ieder beleidsterrein raakt, worden politieke keuzes lang niet altijd gemaakt door mensen die begrijpen welke technische én maatschappelijke gevolgen eraan vastzitten. We bespreken waarom politici geen programmeurs hoeven te zijn, maar wél moeten begrijpen wat technologie betekent voor privacy, digitale burgerrechten, cybersecurity en onze digitale autonomie. Hoe overbrug je de kloof tussen techneuten en politici? En waarom is technologie allang geen ondersteunend middel meer, maar onderdeel van hoe we onze samenleving vormgeven? Ook duiken we in Wouters verleden als informaticus en privacyonderzoeker. Hij vertelt onder andere over het onderzoek naar de beveiliging van de OV-chipkaart, waarom veiligheid en privacy volgens hem helemaal niet tegenover elkaar hoeven te staan en waarom technische keuzes altijd maatschappelijke gevolgen hebben. Daarnaast kijken we naar de toekomst: hoeveel macht moeten we geven aan Big Tech? Moet Nederland een minister van Digitale Zaken krijgen met echte doorzettingsmacht? En hoe zorgen we ervoor dat technologische kennis daadwerkelijk terechtkomt in politiek en beleid? Een gesprek over technologie, politiek, privacy, cybersecurity, Big Tech, digitale autonomie en de digitale toekomst van Nederland. Onderwerpen in deze aflevering: - Technologie en digitalisering in de politiek - Privacy versus veiligheid - De hack en beveiliging van de OV-chipkaart - Digitale kennis bij politici - Big Tech en digitale autonomie - Een minister van Digitale Zaken - Digitale burgerrechten - De kloof tussen techneuten en politiek - Technologie als onderdeel van maatschappelijke besluitvorming ctrl-alt-debate@eset.nl Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl11

• Transcript

Oprichters Tim Murck & Emily Jacometti over Hackshield

In deze aflevering van Ctrl Alt Debate spreken we met Tim Murck en Emily Jacometti van HackShield over digitale weerbaarheid, cybersecurity-educatie en hoe kinderen spelenderwijs leren omgaan met online risico’s. HackShield wordt omschreven als een soort digitale scouting: kinderen oefenen met situaties uit de echte wereld, maar zonder echte consequenties. We bespreken waarom niets doen geen optie is, hoe kinderen hun kennis meenemen naar ouders en grootouders, en waarom je ieder kind mag behandelen als de toekomstige CISO. Ook komt het onafhankelijke onderzoek naar de impact van HackShield aan bod, waaruit blijkt dat HackShield aantoonbaar bijdraagt aan de digitale weerbaarheid van kinderen. Recent wordt HackShield ook breder genoemd in samenwerkingen rond digitale weerbaarheid en cybersecuritybewustzijn onder jongeren. Shownotes: https://www.linkedin.com/in/tim-murck-92565514/ https://www.linkedin.com/in/emilyjacometti/ ctrl-alt-debate@eset.nl Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl9

• Transcript

Anco Scholte ter Horst: “We moeten leren onze eigen broek op te houden”

In deze aflevering van Ctrl Alt Debate gaan Harm en Astrid in gesprek met Anco Scholte ter Horst over digitale autonomie, big tech en de toekomst van Europese software. Anco legt scherp het verschil bloot tussen de Amerikaanse “winnaarsmentaliteit” en de Europese focus op samenwerking met Airbus als treffend voorbeeld. Maar wat betekent die mentaliteit in een wereld waar politieke verschuivingen en big tech steeds meer invloed krijgen? Ook bespreken we actuele risico’s: van cyberaanvallen zoals bij ChipSoft tot de bredere maatschappelijke impact van IT-afhankelijkheid. Is overstappen naar Nederlandse of Europese software dé oplossing, of creëer je daarmee juist nieuwe risico’s? Thema’s die aan bod komen: Vendor lock-in en het belang van digitale autonomie De balans tussen Amerikaanse, Europese en Nederlandse software Privacy en de oorsprong van Freedom Internet na het verdwijnen van XS4ALL Open source als sleutel tot onafhankelijkheid De rol van GoodCloud in het toegankelijk maken van privacyvriendelijke technologie AI, synthetische stemmen en de toekomst van communicatie Anco pleit voor lef: durf keuzes te maken, kijk kritisch naar wat je écht nodig hebt en ontdek de alternatieven die er al zijn soms zijn we er 80% al en focust men zich teveel op die laatste 20% die je eigenlijk niet of nauwelijks gebruikt. Een aflevering over technologie, maar vooral over waarden: onafhankelijkheid, privacy en controle over je eigen digitale leven. Shownotes: https://www.linkedin.com/in/anco-scholte-ter-horst-5309171/ ctrl-alt-debate@eset.nl Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl8

• Transcript

Ctrl Alt Debate: Kees Verhoeven: “We scrollen ons leven weg”

Technologie heeft ons leven enorm verbeterd van wasmachines tot smartphones. Maar volgens Kees Verhoeven zit er ook een duidelijke schaduwkant aan die vooruitgang. In deze aflevering van Ctrl Alt Debate gaat Kees in op de groeiende macht van big tech en hoe we die vaak onderschatten. Van algoritmes tot zeekabels: we zien het niet, en juist daarom realiseren we ons niet hoe groot de invloed is. Hij waarschuwt dat jongeren steeds vaker “hun leven wegscrollen” en dat het steeds moeilijker wordt om waarheid van onzin te onderscheiden. Waar vroeger discussie ging over meningen, zijn we het nu zelfs oneens over de feiten met bubbels en polarisatie tot gevolg. Ook de politiek heeft volgens hem sociale media lang onderschat en misschien zelfs wel technologie in het algemeen. En hoewel we minder afhankelijk willen zijn van buitenlandse tech, blijft dat in de praktijk lastig en blijven we vrolijk doorgaan. Geen pleidooi voor een verbod, maar wel voor bewuster gebruik: technologie moet ons leven verbeteren niet overnemen. 🎧 Luister nu naar de nieuwste aflevering van Ctrl Alt Debate met Kees Verhoeven. Shownotes: Kees Verhoeven – Kees Verhoeven https://www.managementboek.nl/magazine/preview/19971/de-democratie-crasht-politieke-onmacht-in-het-digitale-tijdperk ctrl-alt-debate@eset.nl Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl7

• Transcript

Ctrl Alt Debate: Brenno de Winter: Over de schutting gooien is een manier van besparen

Brenno de Winter is de eerste gast die voor een tweede keer aanschuift bij Ctrl Alt Debate. In deze aflevering duiken Astrid en Harm samen met hem dieper in de rol van gemeenten binnen cybersecurity. Hoe gaan zij om met digitale dreigingen en de veiligheid van hun inwoners? Aanleiding is onder andere de recente cyberaanval op de gemeente Epe een aanval die allesbehalve extreem geavanceerd was. Wat zegt dat over de huidige staat van cyberweerbaarheid binnen gemeenten? Brenno benadrukt dat we in Nederland vaak weinig drempels hebben, maar dat dit er ook voor zorgt dat bij incidenten grote hoeveelheden data buitgemaakt kunnen worden zoals we eerder zagen bij Odido. Bovendien komt actie vaak pas wanneer de impact al (te) groot is. Open communicatie is volgens hem cruciaal. Door transparant te zijn over incidenten help je anderen om zich beter te beschermen. Hij trekt hierbij een krachtige vergelijking met de luchtvaart: fouten en incidenten worden gedeeld zodat anderen ervan kunnen leren. Het gaat niet meer om reputatie, maar om het voorkomen van toekomstige slachtoffers. Daarnaast stelt Brenno dat cybersecurity geen kostenpost hoeft te zijn. Trainingen zorgen er niet alleen voor dat systemen veiliger worden, maar ook dat medewerkers efficiënter werken. Goed gebruik van tools is daarbij essentieel. Tot slot gaat het gesprek in op de rol van de politiek. Wordt cybersecurity niet te vaak “over de schutting gegooid” naar gemeenten, zonder voldoende middelen? En in hoeverre ligt de verantwoordelijkheid bij bestuurders om écht preventief te handelen? Shownotes: ctrl-alt-debate@eset.nl Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl7

• Transcript

Ctrl Alt Debate: Elisabeth Ijmker: politieke controle, algoritmes en recht op menselijk contact?

In de nieuwste aflevering van Ctrl Alt Debate gaan Harm en Astrid in gesprek met Elisabeth IJmker (GroenLinks), raadslid in Amsterdam. Het gesprek draait om digitalisering, algoritmes en de menselijke maat binnen de overheid. IJmker benadrukt dat mensen recht hebben op menselijk contact. Niet iedereen is digitaal vaardig of voelt zich comfortabel bij digitale communicatie. Digitalisering is voor veel mensen geen bewuste keuze geweest. Ze stelt daarom vragen als: moet de bekende “blauwe envelop” verdwijnen, of moeten mensen de keuze houden om post fysiek te ontvangen? Voor sommige inwoners kan digitale communicatie zelfs angst oproepen. In Amsterdam worden momenteel 65 algoritmes gebruikt, waaronder een systeem dat telt hoeveel mensen zich op bepaalde plekken bevinden. Ook wordt er technologie toegepast die afkomstig is uit China. Volgens IJmker is transparantie hierin essentieel. De gemeente deelt daarom informatie over welke algoritmes worden gebruikt en welke sensoren zoals camera’s in de stad hangen. Zo probeert Amsterdam inwoners inzicht te geven in wat er gebeurt en wat er met hun data wordt gedaan. Toen IJmker net begon als raadslid viel het haar op hoeveel pilots er liepen. Ze wilde snel duidelijk krijgen wat die pilots precies inhielden, maar merkte dat antwoorden soms lang op zich lieten wachten in één geval zelfs twee jaar. Dat gaf haar het gevoel dat er soms werd geëxperimenteerd zonder duidelijke kaders. Naar aanleiding daarvan is er een checklist ingevoerd die verplicht wordt gebruikt voordat een pilot start. Dat helpt, maar binnen een grote organisatie blijft het een uitdaging om scherp te krijgen: waarom gebruiken we deze technologie, van wie is die, en welk probleem lossen we er eigenlijk mee op? IJmker noemt drie belangrijke randvoorwaarden. Transparantie is de eerste, maar dat is geen eindstation de overheid moet ook uitleggen waarom bepaalde technologie wordt ingezet. Daarnaast moeten algoritmes met een hoog risicoprofiel altijd onderwerp zijn van publiek debat. Haar centrale vraag blijft steeds: welk probleem moet dit oplossen? De aflevering laat zien hoe belangrijk het is om technologische innovatie te combineren met democratische controle en aandacht voor de menselijke maat. Shownotes: Maidenspeech — Elisabeth IJmker Elisabeth IJmker (GroenLinks) | Gemeente Amsterdam Amsterdam wil onderzoek naar digitale onafhankelijkheid ctrl-alt-debate@eset.nl Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl6

Ctrl Alt Debate: Kirsten Verdel: Van XS4ALL tot het Witte Huis – Lobbyen, Leiderschap en Digitale Vrijheid

In deze aflevering van Ctrl Alt Debate gaan Astrid en Harm in gesprek met Kirsten Verdel strateeg, lobbyist en mede-oprichter van Freedom Internet. Een gesprek over digitale vrijheid, politieke invloed en de kracht van ruimte geven. Kirsten vertelt openhartig over de overname van XS4ALL door KPN en hoe dat leidde tot de oprichting van Freedom Internet. In een tijd waarin velen hun idealen zagen verdwijnen, bewees Freedom Internet dat een duidelijke missie wél het verschil maakt: in de eerste periode won het direct prijzen van de Consumentenbond. Een bevestiging dat het niet alleen om middelen draait, maar vooral om het doel. Een belangrijk thema in het gesprek is lobbyen. Wat is het eigenlijk? En waarom heeft het zo’n negatieve klank? Kirsten legt uit dat lobbyen in de kern niets anders is dan het gesprek aangaan met politici. Of dat nu een burger, ondernemer of belangenorganisatie is iedereen die informatie deelt om beleid te beïnvloeden, lobbyt. Volgens haar wordt het pas problematisch als het in achterkamertjes gebeurt. Transparantie zorgt voor een gelijk speelveld. “Laat je door iedereen informeren en maak dan je keuze,” zegt ze. Zo kan het systeem juist beter werken. Ook neemt Kirsten ons mee naar 2008, toen ze werkte aan de verkiezingscampagne van Barack Obama. Wat ze daar leerde? Mensen ruimte geven. De campagne draaide om faciliteren in plaats van controleren. Wilde je in jouw wijk een bijeenkomst organiseren voor zwevende kiezers, maar wist je niet wie je moest uitnodigen? Dan werd je geholpen. Over thema’s, organisatie, uitvoering elke stap werd ondersteund, zonder het initiatief over te nemen. Loslaten én mogelijk maken. Op het hoogtepunt waren er 64 keer meer mensen actief in de campagne voor Obama dan voor de PvdA in Nederland. Daarnaast spreekt Kirsten over haar boek over de eerste 100 dagen van Trumps tweede termijn een project dat ze zelf “de slechtste hobby aller tijden” noemt, vanwege het bijhouden van alle decreten die in rap tempo werden uitgevaardigd. Een aflevering over idealen, invloed en waarom helderheid over je doel belangrijker is dan ooit. Lobby in daglicht: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34376-13.pdf Trump dag 365: https://reportersonline.nl/trump-dag-396-trump-regering-bouwt-eigen-ziekte-monitor-die-drie-keer-duurder-is-dan-who-bijdrage-geeft-ice-opdracht-vluchtelingen-te-arresteren-die-na-1-jaar-nog-geen-permanente-verblijfsstatus-heb/ Freedom Internet - XS4ALL: https://www.freedom.nl/over-freedom/meer-over-freedom/onze-oprichting CTRL-ALT-Debate@eset.nl https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl5

Ctrl Alt Debate: "DigiD in Nederlandse handen? Het kan gewoon, het is een politieke keuze.

Wat als digitale veiligheid vooral een goed verteld verhaal is? En wat als het echte probleem niet ligt bij techniek, maar bij het níét maken van keuzes? In deze aflevering schuift Brenno de Winter aan bij Harm Teunis en Astrid Oosenbrug. Brenno staat bekend om zijn scherpe blik op digitale veiligheid en zijn vaste uitgangspunt: wat is aantoonbaar waar — en wat stelt ons vooral gerust? Het gesprek raakt aan gevoelige thema’s: gesprekken achter gesloten deuren, de overname van Solvinity, DigiD en alles wat daaraan vastzit. Brenno laat zien waarom uitstel geen neutraliteit is, maar een politieke beslissing. Want ook niet kiezen, is kiezen. Een aflevering die schuurt, ontleedt en vragen stelt die vaak blijven liggen. Over verantwoordelijkheid, digitale soevereiniteit en de prijs van comfortabel nietsdoen. Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl4 info@eset.nl

Ctrl Alt Debate: Met één druk op de knop je digitale leven terug?

We zeggen dat we grip willen houden op onze digitale toekomst. Maar hoe doen we dat, als onze data overal verspreid ligt en Big Tech de regie lijkt te hebben? In deze aflevering gaan Astrid Oosenbrug en Harm Teunis in gesprek met Jesse Six Dijkstra (NSC) over digitale autonomie, privacy en het recht om vergeten te worden oftewel: de rode knop waarmee je in één klap je digitale leven kunt wissen. Waarom is dat in theorie zo eenvoudig, maar in de praktijk bijna onmogelijk? En wat zegt dat over hoe versnipperd en afhankelijk ons digitale landschap is geworden? Jesse blikt terug op zijn tijd in de Tweede Kamer, waar hij samen met Barbara het initiatief Wolken aan de Horizon indiende, en vertelt over zijn visie op Europa’s digitale kracht. Want hoewel bedrijven als OpenAI en Nvidia nu de toon zetten, ziet hij kansen voor Europa om zelf het voortouw te nemen mits we durven te handelen. Trapezium 302 3364 DL Sliedrecht Tel: 0184 647 720 https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl3 info@eset.nl

Ctrl Alt Debate: Laten we het probleem eerst heel groot worden voordat we ingrijpen?

We zeggen dat we voorbereid willen zijn op de digitale toekomst. Maar waarom wachten we dan zo vaak tot het misgaat, voordat we in actie komen? In deze aflevering gaan Astrid Oosenbrug en Harm Teunis in gesprek met Marieke Koekkoek (Volt) over het tempo van onze digitale vooruitgang, of beter gezegd: het gebrek daaraan. Waarom lopen we in Europa zo achter op landen als de VS en China? En waarom is digitalisering bij ons nog altijd vooral een bewustwordingsvraagstuk, in plaats van een daadkrachtige strategie? Als jurist ziet Marieke hoe traag regels tot stand komen en hoe we problemen vaak pas aanpakken als ze uit de hand lopen. Volgens haar moeten we de teugels weer in eigen handen nemen en onze digitale toekomst actief vormgeven in plaats van reactief bijsturen. Een aflevering over tempo, verantwoordelijkheid en lef. Want wie te lang wacht met handelen, loopt het risico de digitale toekomst uit handen te geven. Digitaal stemoverzicht: https://onlineveilig.eset.com/stem-digitaal/ https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl2

Ctrl Alt Debate: Digitale afhankelijkheid: wie trekt er écht aan de touwtjes?

We zeggen dat we digitaal onafhankelijk willen worden. Maar hoe onafhankelijk ben je als de grootste klant van Big Tech... de overheid zelf is? In deze aflevering gaan Astrid Oosenbrug en Harm Teunis in gesprek met Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) over de ongemakkelijke waarheid achter onze digitale ambitie. Waarom zit Big Tech zo diep aan tafel in Den Haag? Waarom is er nog steeds geen minister van Digitale Zaken? En hoe komt het dat “digitaal” in de politiek vaak voelt als een verloren strijd? Barbara spreekt openhartig over wat er écht misgaat; van datalekken tot politieke lafheid, maar ook over waar hoop te vinden is. Want de oplossing ligt niet in angst, maar in kennis, lef en visie. Een scherpe en eerlijke aflevering over macht, data en de toekomst van onze digitale onafhankelijkheid. Wolken aan de Horizon: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2024/06/18/initiatiefnota-wolken-aan-de-horizon Digitaal stem overzicht: ://onlineveilig.eset.com/stem-digitaal/ https://www.eset.com/nl/?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=ctrlaltdebate&utm_content=afl1