पादुकमहिमा

कदाचित् बहिर्भागतः आगतः श्रीमन्नारायणः पादुके शयनेप्रकोष्ठे एव विसृज्य शेषशयने शयितवान् । यद्यपि पादुकयोः न कोऽपि दोषः, तथापि अशुचिपादुके दृष्ट्वा नारायणस्य किरीटः पादुके तर्जितवान् । शङ्खचक्रगदादयः अपि पादुके निन्दन्तः किरीटस्य समर्थनं कृतवन्तः । दुःखिते पादुके यदा नारायणस्य प्रार्थनां कृतवत्यौ तदा नारायणः किरीटम् उद्दिश्य 'त्रेतायुगे रामावतारकाले चतुर्दशवर्षाणि यावत् भवान् पादुकयोः उपरि एव तिष्ठतु । भरतशत्रुघ्नरूपाभ्यां शङ्खचक्राभ्यां अपि तदा चतुर्दशवर्षपर्यन्तं पादुकासेवनं करणीयम्' इति । (“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”) Once, Lord Narayana returned from outside and left his sandals in the sleeping chamber before lying down on the serpent-bed. Though the sandals had no fault, Narayana’s crown scolded them as impure. The conch, discus, mace, and others also criticized the sandals, supporting the crown. Saddened, the sandals prayed to Narayana. Then Narayana addressed the crown: ‘In the Treta Yuga, during my incarnation as Rama, for fourteen years you shall remain upon the sandals. Even the conch and discus, in the forms of Bharata and Shatrughna, must serve the sandals for those fourteen years.’