Skip to content
Artwork for बालमोदिनी
बालमोदिनी · July 25 · 7 min

चतुरः टोडरमलः

राजा टोडरमलः सम्राजः अकबरस्य आस्थानस्य मन्त्रिषु अन्यतमः । वित्तवाणिज्यादिविभागान् प्राधान्येन सः निर्वहति स्म । 'नरनौल'नामके नगरे तस्य सुहृद् कश्चन श्रेष्ठी आसीत् यस्य गृहं सः सर्वदा गच्छति स्म । कदाचित् श्रेष्ठी दिवं गतः । तस्य सम्पत्तिः दायादैः वञ्चनया वशीकृता । अतः श्रेष्ठीपत्नी दारिद्र्यदशाम् आपन्ना । पूर्वं तस्य पुत्रस्य निमित्तं वधूः निश्चिता आसीत् । इदानीं वधूपक्षीयाः चिन्ताग्रस्ताः अभवन् । यदा ते कुटिलोपायपुरस्सरं विवाहसम्बन्धं छेतुम् इष्टवन्तः तदा टोडरमलः उपायेन विवाहं कारितवान् । (“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”) Todarmal, Akbar’s finance minister, had a merchant friend in Narnaul. After the merchant’s death, his property was seized by relatives, leaving the widow poor. Her son’s marriage, once arranged, was now in doubt as the bride’s family tried to break the alliance. Todarmal cleverly ensured the marriage took place.

0:00-7:06

transcript

No transcript — this publisher did not publish one.

show notes

राजा टोडरमलः सम्राजः अकबरस्य आस्थानस्य मन्त्रिषु अन्यतमः । वित्तवाणिज्यादिविभागान् प्राधान्येन सः निर्वहति स्म । 'नरनौल'नामके नगरे तस्य सुहृद् कश्चन श्रेष्ठी आसीत् यस्य गृहं सः सर्वदा गच्छति स्म । कदाचित् श्रेष्ठी दिवं गतः । तस्य सम्पत्तिः दायादैः वञ्चनया वशीकृता । अतः श्रेष्ठीपत्नी दारिद्र्यदशाम् आपन्ना । पूर्वं तस्य पुत्रस्य निमित्तं वधूः निश्चिता आसीत् । इदानीं वधूपक्षीयाः चिन्ताग्रस्ताः अभवन् । यदा ते कुटिलोपायपुरस्सरं विवाहसम्बन्धं छेतुम् इष्टवन्तः तदा टोडरमलः उपायेन विवाहं कारितवान् ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

Todarmal, Akbar’s finance minister, had a merchant friend in Narnaul. After the merchant’s death, his property was seized by relatives, leaving the widow poor. Her son’s marriage, once arranged, was now in doubt as the bride’s family tried to break the alliance. Todarmal cleverly ensured the marriage took place.