Skip to content
Artwork for Audycje Kulturalne
ArtsMusicSociety & Culture

Audycje Kulturalne

Audycje Kulturalne

Audycje Kulturalne - podcast Narodowego Centrum Kultury

Play
  • 35 episodes
  • a few times a week
  • Avg 23 min
  • Polish
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • Tuesday · 27 min

    Kachu totalny. Sztuka Kazimierza Ostrowskiego

    Wybitny malarz, pionier powojennej awangardy i charyzmatyczny profesor gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Życie i twórczość jednego z najważniejszych pomorskich artystów drugiej połowy XX w. przybliża najnowsza wystawa w Muzeum Miasta Gdyni. Ekspozycja wpisuje się w obchody stulecia miasta. Kazimierz „Kachu” Ostrowski był postacią nietuzinkową, niezwykle ciepło wspominaną przez kolejne pokolenia twórców. Przez większość życia związany z Gdynią, potrafił w mistrzowski sposób połączyć międzynarodowy język abstrakcji geometrycznej z surową, portową tożsamością miasta. Ekspozycja, przygotowana we współpracy z rodziną twórcy, prywatnymi kolekcjonerami oraz instytucjami, jest kulminacją wieloletniego projektu badawczego. Pozwala ona zrozumieć nie tylko fenomen jego sztuki, ale i życiowe motto: „Aby zostać artystą, trzeba najpierw zostać człowiekiem”. Na wystawie można zobaczyć multidyscyplinarne prace Ostrowskiego, pamiątki związane z jego życiem a także prace zainspirowane jego twórczością, które przygotowali młodzi trójmiejscy artyści: Patryk Hardziej i Malwina Konopacka. Ogromny dorobek artysty sprawił, że kuratorzy zdecydowali się na stworzenie specjalnego modułu zmiennego. W wyznaczonej przestrzeni ekspozycja będzie cyklicznie wymieniana, co pozwoli zaprezentować publiczności jeszcze więcej oryginalnych płócien. Wystawę „Kachu totalny. Sztuka Kazimierza Ostrowskiego” można oglądać w Muzeum Miasta Gdyni do 28 lutego 2027 r. O ekspozycji w Audycjach Kulturalnych opowiedziała kuratorka, Agnieszka Drączkowska-Gradzik. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Miasta Gdyni/ fot. Bogna Kociumbas-Kos.

  • November 10 · 17 min

    „Utracone/ Odzyskane” – przedstawienia kobiet

    Japonia, Austria, Niemcy czy Wielka Brytania – to tylko niektóre z miejsc, z których po latach starań powróciły do Polski utracone dzieła sztuki. O żmudnych procesach restytucji, niezwykłych historiach zaginionych obiektów oraz jubileuszowej, dziesiątej odsłonie cyklu „Utracone / Odzyskane” w nowym odcinku Audycji Kulturalnych opowiada Agnieszka Bebłowska-Bednarkiewicz z Galerii Kordegarda. Wywiezione w czasie wojny lub skradzione w drugiej połowie XX wieku – losy wielu dzieł uznanych za bezpowrotnie utracone wydawały się przesądzone. Odzyskanie każdego z nich to efekt ogromnej determinacji, międzynarodowych poszukiwań oraz zaangażowania zespołu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dziś te cenne zabytki ponownie zasilają zbiory macierzyste polskich instytucji, m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie i Wrocławiu, Zamku Królewskiego na Wawelu, Łazienek Królewskich czy Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Jubileuszowa ekspozycja w warszawskiej Kordegardzie koncentruje się na wizerunkach kobiet. Zwiedzający mogą podziwiać różnorodność technik – od malarstwa po rzeźbę – oraz bogactwo zniuansowanych ról i stanów kobiecych: od portretów arystokratek, poprzez przedstawienia matek z dziećmi, wizerunki świętych, aż po alegorie i sceny codzienności. Wśród prezentowanych obiektów znalazły się dzieła z fascynującym życiorysem, takie jak XVII-wieczna „Madonna z Dzieciątkiem” odnaleziona na aukcji w Tokio czy „Dama z wachlarzem”, która powróciła do Wilanowa dzięki pomocy berlińskiego małżeństwa. Jak wygląda proces weryfikacji i odzyskiwania dzieł po dekadach? Co sprawia, że ta odsłona cyklu jest wyjątkowa? Agnieszka Bebłowska-Bednarkiewicz przybliża kulisy powstania ekspozycji oraz opowiada o wybranych dziełach prezentowanych w galerii. Zobacz też materiał wideo o kulisach minionej edycji projektu: Utracone/Odzyskane z kolekcji warszawskich. Nagranie pozwala przyjrzeć się specyfice cyklu oraz prezentuje rozmowy z ekspertami i koordynatorami dbającymi o przywracanie skarbów polskiej kultury. Zdjęcia: Grzegorz Karkoszka

    • Transcript
  • November 6 · 25 min

    Żywe kultury – o zdrowiu w kulturze

    Nie trzeba umieć malować, żeby sztuka miała na nas uzdrawiający wpływ. Nie trzeba też być znawcą muzyki, by koncert pomógł nam zredukować napięcie po trudnym dniu. W najnowszym odcinku audycji „Żywe kultury” posłuchasz o tym, jak kultura może obniżać poziom stresu, wspierać profilaktykę zdrowotną oraz skutecznie przeciwdziałać epidemii samotności. Coraz liczniejsze badania naukowe potwierdzają, że aktywny i bierny udział w kulturze bezpośrednio przekłada się na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne. Czy więc na kulturę można wypisać receptę? I czy uczestnictwo w wydarzeniach artystycznych może stać się równie oczywistym elementem codziennej troski o siebie, jak aktywność fizyczna czy zdrowa dieta? Rozmówczynie przyjrzały się wyzwaniom, z jakimi na co dzień mierzą się osoby pracujące w sektorze artystycznym i kreatywnym, wskazując na ich potrzeby oraz ryzyko wypalenia zawodowego. Nie zabrakło także wątku praktycznego łączenia kultury i medycyny oraz budowania bezpiecznych projektów artystycznych w przestrzeniach terapeutycznych. O zależnościach zdrowia i kultury, Klaudia Obrębska rozmawia z Edytą Rutą – współzałożycielka i członkini zarządu Fundacji PASMO – Instytutu Odporności Społecznej, w któej prowadzi program Kultura i Zdrowie oraz m.in. projekty Sztuka w szpitalu. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2026. W 2024 roku współorganizowała międzynarodową konferencję Culture for Health and Well-being, a na co dzień reprezentuje swój instytut w dofinansowanej ze środków Unii Europejskiej platformie Culture and Health. Jeśli organizujesz działania kulturalne: Zaproponuj uczestnikom kilka różnych form twórczości, żeby mogli wybrać coś dla siebie. Zrezygnuj z presji osiągania artystycznych rezultatów podczas zajęć kreatywnych. W projektach realizowanych w szpitalach zapewnij artystom możliwość superwizji. Posłuchaj innych odcinków z cyklu „Żywe kulury”: – o tworzeniu wystaw – od pomysłu do wernisażu – o współpracy międzynarodowej w kulturze

    • Transcript
  • November 4 · 18 min

    Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

    Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa rodzin w wydarzeniach rozwijających wrażliwość estetyczną dzieci do 14. roku życia. Przedstawia potrzeby i motywacje odbiorców, bariery uczestnictwa oraz ocenę dostępności i stopnia dopasowania oferty kulturalnej do oczekiwań dzieci i ich opiekunów. Raport zawiera rekomendacje dla przedstawicieli instytucji kultury, organizacji pozarządowych i edukatorów. Mają one wspierać rozwój kompetencji kadr, podnosić jakość oferty kierowanej do dzieci oraz zwiększać jej dostępność i skuteczność. Uzupełnieniem działań badawczych są publikacja prezentująca dobre praktyki oraz webinar poświęcony tej tematyce. Publikacja powstała w ramach ogólnopolskiego projektu badawczego Fundacji Czas Dzieci, realizowanego w 2026 r. w ramach programu Narodowego Centrum Kultury „Kultura – Interwencje”. O raporcie opowiedziała w Audycjach Kulturalnych Agnieszka Karp-Szymańska z Fundacji Czas Dzieci. Zdjęcie dzięki uprzejmości Fundacji Czas Dzieci.

    • Transcript
  • October 30 · 24 min

    Żywe kultury – o współpracy festiwali (FestForum)

    Organizatorzy festiwali często mierzą się z podobnymi wyzwaniami, choć na co dzień działają osobno, a czasem nawet ze sobą konkurują. Tymczasem wspólne szukanie rozwiązań może przynieść więcej korzyści niż rywalizacja – zarówno dużym wydarzeniom z wieloletnią tradycją, jak i niewielkim, lokalnym inicjatywom. W piątym odcinku cyklu „Żywe Kultury”, nagranym podczas FestForum, Klaudia Obrębska rozmawia z Caroliną Pietyrą, dyrektorką Krakowskiego Biura Festiwalowego, Jarosławem Wasikiem, dyrektorem Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu, oraz Katarzyną Jakubowiak, zastępczynią dyrektora Centrum Nauki i Kultury Młyny Rothera. Choć festiwale różnią się programami i publicznością, ich organizatorzy często zadają sobie te same pytania: jak zapewnić stabilne finansowanie, zatrzymać doświadczonych pracowników czy przygotować się na coraz bardziej nieprzewidywalną pogodę? Wspólne spotkania pozwalają nie tylko wymieniać sprawdzone rozwiązania, ale też mówić jednym głosem o potrzebach całego środowiska. O tym dlaczego warto dzielić się doświadczeniem posłuchacie w kolejnym odcinku „Żywych Kultur” w „Audycjach Kulturalnych” Narodowego Centrum Kultury. Jeśli organizujesz festiwal: Zapytaj organizatorów innych festiwali, jak poradzili sobie z problemem, z którym właśnie się mierzysz. Przed nawiązaniem zagranicznego partnerstwa określ, co konkretnie chcesz dzięki niemu osiągnąć. Szukaj możliwości wieloletniego finansowania festiwalu, żeby móc planować kolejne edycje z wyprzedzeniem.

    • Transcript
  • October 27 · 26 min

    Obywatelka Cepelia

    Wystawa, którą można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Krakowie, opowiada o dorobku instytucji, która do tej pory była traktowana jako fragment trudnej pamięci o czasach PRL. Ekspozycja podkreśla wartość dziedzictwa Cepelii jako ważnego ośrodka polskiego designu, kształtującego tak różne jego dziedziny jak meblarstwo, tkanina, moda czy architektura wnętrz. Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego (Cepelia) została założona w 1949 r. I przez cztery dekady wywierała ogromny wpływ na gust i wrażliwość estetyczną Polaków. Wyznaczała trendy w wystroju wnętrz, modzie oraz pamiątkarstwie, a także współtworzyła powszechne rozumienie rodzimego folkloru i tradycji, stając się jednym z najbardziej wyrazistych zjawisk epoki PRL-u. „Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie odsłania pełen wachlarz funkcjonowania Cepelii – od projektowania i produkcji, przez badania i eksperyment, po system sprzedaży i wystawiennictwa. Prezentowane eksponaty, w zdecydowanej większości nigdy dotąd niepublikowane i niewystawiane, pochodzą z kolekcji muzealnych i prywatnych. To mówi wiele o współczesnym statusie przedmiotów z Cepelii: rozproszonych, często niedocenianych. Zestawienie unikatowych prac oraz krótkich serii autorskich z produkcją masową i przykładami tzw. cepeliowskiego kiczu daje pełny obraz ówczesnej rzeczywistości. Wystawę można oglądać w Muzeum Narodowym w Krakowie do 21 lutego 2027 r. W Audycjach Kulturalnych o ekspozycji „Obywatelka Cepelia” opowiedzieli jej twórcy, prof. UAM dr. hab. Piotr Korduba i dr Anna Wiszniewska. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Narodowego w Krakowie/ fot. Natalia Gąsowska, Anna Olchawska

    • Transcript
  • October 23 · 35 min

    Żywe kultury – o festiwalach

    Czy w świecie, w którym wydarzenia plenerowe i festiwale spotykamy niemal na każdym kroku, jest jeszcze miejsce na kolejne inicjatywy? Jak stworzyć wydarzenie, które nie tylko przyciąga publiczność na kilka dni, ale przede wszystkim buduje trwałą i zaangażowaną społeczność? I wreszcie – czy festiwal realizujący ważną misję społeczną lub kulturalną musi być całkowicie bezpłatny? Festiwale to znacznie więcej niż sceny muzyczne, warsztaty, wystawy czy spotkania z artystami. To skomplikowany organizm składający się z setek codziennych decyzji organizacyjnych, niewidocznej na pierwszy rzut oka ciężkiej pracy zespołów i wolontariuszy oraz relacji, które potrafią przetrwać znacznie dłużej niż same wydarzenia. To też zauważenie przepracowania, zmęczenia i przebodźcowania i pozwolenie sobie na odpoczynek, spowolnienie, może nawet drzemkę. W trzecim odcinku cyklu „Żywe Kultury” Klaudia Obrębska rozmawia o transformacji branży festiwalowej z ekspertkami i praktyczkami kulturalnymi: Olą Zając (dyrektorką programową Slot Art Festival) oraz Agnieszką Wojciechowską (dyrektorką programową festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia). Podczas audycji rozmówczynie przyglądają się dynamicznym zmianom na rynku wydarzeń oraz analizują, jak zmieniają się potrzeby i oczekiwania współczesnej publiczności. Trzy wskazówki na projektowanie doświadczeń uczestników festiwali: Zadbaj o miejsca do siedzenia i odpoczynku między wydarzeniami. Zaplanuj program tak, aby uczestnicy mogli zobaczyć najważniejsze punkty programu bez konieczności wybierania między nimi. Przygotuj słuchawki wyciszające dla osób wrażliwych na nadmiar bodźców. 🎧 Posłuchaj audycji o: współpracy międzynarodowej w kulturze tworzeniu wystaw od pomysłu do wernisażu

    • Transcript
  • October 20 · 26 min

    „Muzycy w kręgu paryskiej »Kultury«”

    Ekspozycja przygotowana z okazji Roku Jerzego Giedroycia, po raz pierwszy z perspektywy muzykologicznej naświetla relacje łączące twórcę Instytutu Literackiego w Maisons-Laffitte z wybitnymi kompozytorami, pianistami oraz krytykami muzycznymi XX wieku. Wystawa udowadnia, że sprawy muzyczne stanowiły istotny element geopolitycznej i estetycznej diagnozy stawianej przez środowisko „Kultury”. Przekonuje, że twórczość kompozytorska oraz publicystyka muzyczna stawały się orężem w walce o niezależność artystyczną i oporem wobec dyktatu socrealizmu. Jedną z najważniejszych postaci z kręgu „Kultury” był Józef Czapski, o którym w Audycjach Kulturalnych opowiadaliśmy kilkukrotnie. Kuratorzy wystawy prezentują sylwetki siedmiu wybitnych kompozytorów, pianistów i krytyków muzycznych, związanych z paryską „Kulturą”: Andrzeja Panufnika, Romana Palestra, Konstantego Regameya, Zygmunta Mycielskiego, Stefana Kisielewskiego, Witolda Małcużyńskiego oraz Jana Holcmana. Na wystawie w Sali im. W Instytucie Sobieskich Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie zgromadzono unikatową korespondencję, rękopisy muzyczne, recenzje oraz materiały prasowe ukazujące kulisy obecności problematyki muzycznej na łamach paryskiego pisma. O wystawie „Muzycy w kręgu paryskiej »Kultury«” opowiedzieli w Audycjach Kulturalnych jej kuratorzy: dr hab. Beata Bolesławska-Lewandowska, prof. IS PAN oraz dr Michał Ceglarek (NIFC – Muzeum Fryderyka Chopina). Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie/ fot. Andrzej Stawiński

    • Transcript
  • October 16 · 19 min

    Żywe kultury – o współpracy międzynarodowej w kulturze

    Co kontakty międzynarodowe mogą dać instytucjom kultury? W drugim odcinku cyklu “Żywe kultury” Klaudia Obrębska rozmawia z dr Joanną Orlik, zastępczynią dyrektora Narodowego Centrum Kultury, o tym, jak budować relacje międzynarodowe w kulturze. Współpraca międzynarodowa to możliwość spojrzenia na własną instytucję z innej perspektywy, poznania nowych sposobów działania i wymiany doświadczeń z partnerami z całego świata. Jak zacząć budować takie relacje i dlaczego warto je rozwijać? Z rozmowy dowiemy się, gdzie szukać zagranicznych partnerów, jak wykorzystać istniejące miasta partnerskie oraz programy wspierające współpracę międzynarodową. Gościni opowiada również o wyzwaniach, jakie pojawiają się podczas realizacji wspólnych projektów – od różnic w systemach finansowania i przepisach po bariery językowe i organizacyjne. Jak zrobić pierwszy krok? Czy współpraca międzynarodowa jest zarezerwowana wyłącznie dla dużych instytucji? I dlaczego warto potraktować różnice między partnerami nie jako przeszkodę, lecz jako szansę na rozwój? Jeśli planujesz współpracę międzynarodową: Miasta partnerskie Twojego ośrodka to Twój naturalny sojusznik. Nie bój się obcego języka – śmiało korzystaj z nowoczesnych technologii. Zaplanuj czas na wyjaśnianie różnic w procedurach. Żywe Kultury to nowy cykl podcastów powstający w ramach Audycji Kulturalnych – projektu Narodowego Centrum Kultury. Klaudia Obrębska zapraszam do rozmów osoby, które na co dzień ożywiają polską kulturę: projektują, organizują, wspierają i rozwijają wydarzenia kulturalne w całym kraju.

    • Transcript
  • October 13 · 23 min

    Brda. Wczasy z  fabryki

    Choć legendarne domki ze spadzistymi dachami całym pokoleniom kojarzą się z wczasami spędzanymi za miastem, to do tej pory niewiele wiadomo było o ich historii. Brak archiwaliów utrudniał jej odtworzenie i gdyby nie teczka skryta za meblościanką, mogłoby się to w ogóle nie udać. Książka „Brda. Wczasy z fabryki” to nie tylko opowieść o domkach „Brda” produkowanych w Bydgoszczy: ich architekturze i misternym wykończeniu. To także historia gospodarki PRL i przemysłu drzewnego, poszukiwania dewiz, a także planowania czasu wolnego obywatelek i obywateli, którzy zaczęli korzystać z wolnych sobót. Domki początkowo były eksportowane, a także kupowane przez zorganizowane ośrodki wczasowe. Z czasem trafiły na rynek: konstrukcja umożliwiająca postawienie Brdy „w dwa weekendy ze szwagrem” sprawiła, że domki masowo zaczęły pojawiać się na podmiejskich działkach. Co ciekawe, wiele z nich przetrwało do dziś, a ich styl doczekał się wielu naśladowców. Autor książki „Brda. Wczasy z fabryki” przedstawia Czytelniczkom i Czytelnikom swoją podróż śladami domków: od własnej, rodzinnej działki, przez Bydgoszcz, w której działały nieistniejące już dziś zakłady produkujące Brdy, po Wrocław i tamtejsze Muzeum Architektury. Najcenniejsze dokumenty znalazły się jednak w mieszkaniu dziadków, skryte w teczce, przechowywanej przez dziadka. O Brdach opowiedział w Audycjach Kulturalnych autor książki, historyk sztuki i popularyzator historii Warszawy, Mikołaj Krupa. Zdjęcia dzięki uprzejmości Wydawnictwu Inna Warszawa.

    • Transcript
  • October 9 · 50 min

    Żywe Kultury – nowy cykl w Audycjach Kulturalnych

    Żywe Kultury to nowy cykl podcastów powstający w ramach Audycji Kulturalnych – projektu Narodowego Centrum Kultury. Zapraszamy do rozmów osoby, które na co dzień ożywiają polską kulturę: projektują, organizują, wspierają i rozwijają wydarzenia kulturalne w całym kraju. W pierwszym odcinku „O tworzeniu wystaw” Klaudia Obrębska rozmawia z Agnieszką Bebłowską-Bednarkiewicz i Katarzyną Haber, kuratorkami Kordegardy i członkiniami rady programowej Kordegardy, galerii Narodowego Centrum Kultury. Każda wystawa zaczyna się na długo przed wernisażem. Jej historia rozpoczyna się wiele miesięcy wcześniej – od pomysłu, kwerendy, poszukiwań dzieł, rozmów z kolekcjonerami, negocjacji z muzeami i dziesiątek decyzji dotyczących aranżacji przestrzeni. Jak wygląda ten proces od kulis? Gościnie opowiadają o codziennej pracy kuratora – od poszukiwania dzieł sztuki i współpracy z instytucjami oraz prywatnymi kolekcjonerami, przez kwestie konserwatorskie i logistyczne, aż po projektowanie tekstów kuratorskich oraz działania na rzecz dostępności wystaw dla osób z niepełnosprawnościami. W rozmowie nie brakuje anegdot z wystawienniczego zaplecza: nocnych negocjacji z kolekcjonerami, transportu bezcennych dzieł podczas deszczu czy sytuacji, gdy ostateczny układ ekspozycji powstaje dopiero w dniu montażu. Czy w wystawiennictwie istnieją mody? Dlaczego niektóre ekspozycje otrzymują drugie życie poza galerią? I czy wystawę można przygotować w zaledwie kilka tygodni? Jeśli zajmujesz się organizacją wystaw: Upewnij się czy dzieło sztuki przejdzie przez drzwi. Uważnie przeczytaj warunki konserwatorskie w umowie wypożyczenia dzieła sztuki. Sprawdź, czy tekst na ścianie jest czytelny. Prowadząca Klaudia Obrębska – dziennikarka Radia RDC, historyczka sztuki i antropolożka. Słuchacze mogą kojarzyć ją z anteny radiowej, gdzie prowadzi audycje Mazowieckie Kulturalnie oraz Kobiece Historie, a także z autorskiego projektu miasto.tłumacze, poświęconego historii architektury. Klaudia na co dzień opowiada o kulturze, architekturze i historii, a jej pasją jest dziedzictwo kulturowe, miejskie opowieści oraz poszukiwanie angażujących sposobów na popularyzowanie wiedzy. W swoim nowym podcaście oddaje głos praktykom, by wspólnie z nimi odkrywać kulisy ich pracy.

    • Transcript
  • September 29 · 17 min

    Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

    Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera się na idei wędrowania – rozumianego zarówno dosłownie, jak i metaforycznie. Autorska koncepcja festiwalu jest dziełem Krystiana Lady, polskiego reżysera operowego, dramaturga i librecisty, uznanego na międzynarodowej scenie operowej. Wydarzenia Wędrującego Festiwalu pozwalają odkryć charakterystyczne miejsca Bielska-Białej na nowo: artyści zreinterpretowali m.in. miejskie targowisko, parkingi, centrum handlowe, byłą siedzibę banku, a nawet kolejkę linową. Do współtworzenia Festiwalu zaproszono kilkudziesięciu artystów i artystki: zarówno tworzących lokalnie, związanych z Bielsko-Białą, jak i tych o międzynarodowej rozpoznawalności, jak islandzka wokalistka Björk. Organizatorami Festiwalu są Narodowe Centrum Kultury oraz Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej. Więcej o wydarzeniu opowiedzieli Krystian Lada, Katarzyna Sztarbała z Narodowego Centrum Kultury oraz malarka Natalia Kleszczewska.

    • Transcript
  • September 22 · 22 min

    Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

    Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę. Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka Fryderyka Chopina”. Wraz z kompozytorem tworzyła duet pełen uczuć, ale także szacunku i uważności dla twórczości drugiej strony. Na ekspozycję składa się sześć części tematycznych poświęconych kolejno: roli przyrody w życiu i twórczości George Sand, artystom odwiedzającym jej posiadłość w Nohant, codzienności w domu i w podróży, literaturze, sztukom plastycznym oraz recepcji jej twórczości i wizerunku w kulturze. Dzięki współpracy m.in. z ośrodkami w Palmie na Majorce oraz w Nohant, na wystawie w Żelazowej Woli można zobaczyć biżuterię Sand, jej zielnik czy fragment tapety z pokoju, w którym mieszkała razem z Chopinem. Wystawę „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” można oglądać do 10 stycznia 2027 r. w Muzeum Fryderyka Chopina, oddziału w Żelazowej Woli. W Audycjach Kulturalnych opowiedział o niej kustosz Muzeum Fryderyka Chopina dr Seweryn Kuter. Zdjęcia dzięki uprzejmości Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.

    • Transcript
  • September 18 · 16 min

    Pop-up: unikatowość, dialog, kontekst

    Już nie białe ściany galerii, a przestrzenie usługowe, niszczejące, postindustrialne – coraz częściej to w nich prezentowane są wystawy sztuki. Dlaczego biją rekordy popularności i czego szukają na nich widzowie, którzy czekają na bilety w długich kolejkach? Pop-up to rozwiązanie stosowane w marketingu i reklamie, które doskonale przyjęło się w świecie kultury i sztuki. Organizowane w ten sposób przedsięwzięcia odbywają się w nietypowych i trudnodostępnych przestrzeniach, które nie są kojarzone z eksponowaniem dzieł sztuki. Obiekty są prezentowane np. w hotelowych pokojach, opuszczonych sklepach czy willach lub stacjach transportu publicznego. Pop-upy najczęściej są dostępne od kilku dni do maksymalnie kilku tygodni. Osoby odwiedzające pop-upy są w ten sposób zaskakiwane formą ekspozycji, dodatkowo zyskują szansę odwiedzenia niedostępnych, często pobudzających wyobraźnię miejsc. Uwagę od przestrzeni odrywa zwrócenie uwagi na dialog, w jaki sztuka wchodzi z miejscem i jakie konteksty to buduje. O popularności pop-upów, ich roli i szansach, jakie niesie dla widzek i widzów, opowiedział w Audycjach Kulturalnych Daniel Mituła, historyk i krytyk sztuki, a także menedżer kultury i współwłaściciel agencji RoyalHeroes. Zdjęcia dzięki uprzejmości RoyalHeroes.

    • Transcript
  • September 8 · 16 min

    „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

    Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Do wybuchu wojny studiował w klasie fortepianu w konserwatorium. W 1939 r. wyjechał do Taszkientu, a w latach 40. do Moskwy, gdzie spędził resztę życia. Wajnberg jest znany przede wszystkim z kompozycji orkiestrowych, symfonii, a także oper: do „Pasażerki” libretto napisał Aleksander Miedwiediew na podstawie słuchowiska i książki Zofii Posmysz, byłej więźniarki KL Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück i Neustadt-Glewe. Uniwersum to platforma, która pozwala użytkownikom „wędrować” po miejscach związanych z biografią kompozytora, a także odkrywać globalne konteksty rodzinne i kulturowe, ośrodki realizujące badania nad jego twórczością oraz najnowsze wydarzenia artystyczne związane z jego muzyką. Każdy punkt jest rozbudowany o materiały multimedialne, archiwalia, teksty literacko-analityczne oraz linki zewnętrzne prowadzące do aktualnych źródeł, festiwali, publikacji i wykonań. Uniwersum przygotował Instytut Mieczysława Wajnberga, który od kilku lat organizuje „Domówkę u Mietka” czyli koncert plenerowy przy rodzinnym domu kompozytora na Żelaznej 66 w Warszawie. W tym roku spotkanie odbędzie się 13 września. W Audycjach Kulturalnych o Uniwersum opowiedziała prezeska Instytutu Wajnberga. Prof. Maria Sławek. Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Mieczysława Wajnberga.

    • Transcript
  • September 2 · 36 min

    „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

    Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” to osiem rozdziałów tematycznych, prezentujących m.in. muzyków i całe zespoły, realia pracy twórczej w PRL, cenzurę, rynek muzyczny, sceny festiwalowe oraz nastroje panujące w społeczeństwie. Na 1200 mkw. zgromadzono setki eksponatów, zarówno ze zbiorów Muzeum, jak i przekazanych przez postaci ze świata muzyki popularnej. Oglądając wystawę, można zobaczyć m.in. oryginalne pianino z Cafe Fogg, kawiarni, która działała przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie tuż po wojnie, 12- strunową gitarę Maryli Rodowicz, rękopisy nut Krzysztofa Komedy i Jerzego Wasowskiego, oryginały płyt wycofanych przez cenzurę (np. zespołu Skaldowie) czy suknię Marii Koterbskiej. Twórcy wystawy „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” pozwalają lepiej zrozumieć PRL, unikając przy tym sentymentalizowania czy uciekania się do prostej symboliki. Ocenę zjawisk czy twórczych decyzji, pozostawiają widzom. Wystawę „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” można oglądać w Muzeum Historii Polski do 6 grudnia. W Audycjach Kulturalnych opowiedział o niej jej kurator, Krzysztof Banach. Zdjęcia: dzięki uprzejmości Muzeum Historii Polski / fot. Małgorzata Kowalczyk

    • Transcript
  • August 25 · 19 min

    Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

    W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”. Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co roku miliony ludzi podziwiają Wieżę Eiffla oraz Łuk Triumfalny – jednocześnie narzekając na ciągnące się w nieskończoność kolejki oraz wielkie tłumy. Dlatego warto rozważyć zejście z głównego szlaku paryskich zabytków i pozwolenie na to, by czas, zamiast biec, zaczął się sączyć. To propozycja autora książki „Polski Paryż”, Adama Chowańskiego, który jest przewodnikiem, ale przede wszystkim „paryżaninem z wyboru”. Prześledził paryskie losy naszych rodaków i rodaczek i zachęca aby odwiedzić miejsca, w których żyli i bywali: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Fryderyk Chopin, Helena Rubinstein, Mela Muter czy Maria Skłodowska-Curie. To nie tylko ich domy czy pracownie, ale także ulubione miejsca odpoczynku, a nawet poświęcone im paryskie Muzea. O książce „Polski Paryż” opowiedział w Audycjach Kulturalnych autor, Adam Chowański. Zdjęcia dzięki uprzejmości Wydawnictwa Znak.

    • Transcript
  • August 18 · 22 min

    „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

    Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach publicznych 13 polskich miast, realizowany jest przez artystów zrzeszonych w Gildii Muzyki Nowej oraz przedstawicieli Fundacji MEAKULTURA. Choć akcja jest skierowana do najmłodszych, nieco wykluczonych użytkowników kultury, przyciąga także starszych słuchaczy. Zaangażowani we flashmobowy projekt są muzycy z takich zespołów jak: Hashtag Ensemble, NeoQuartet, Orkiestra Muzyki Nowej, Ludzie z Vełny, Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble, Sepia Ensemble oraz Flow Unit. Wykonają również utwory współczesnych kompozytorów m.in. Witolda Lutosławskiego, Marty Śniady, Joanny Szymali, Rafała Gorzyckiego i Aleksandra Kościowa. Chcą pokazać, że muzyka może być bliska każdemu odbiorcy, obecna w codziennym życiu każdego, niezależnie od jego wieku, wiedzy, doświadczenia. „Bach w piach” jest też częścią szerszej kampanii społecznej „Save the Music”. O akcji, która w tym roku potrwa do 12 września, w Audycjach Kulturalnych opowiedziały organizatorki: dr Marlena Wieczorek, prezeska fundacji Meakultura, i dr Aleksandra Demowska-Madejska, szefowa Gildii Muzyki Nowej. Zdjęcia dzięki uprzejmości Gildii Muzyki Nowej/fot. Michał Piórkowski

    • Transcript
  • August 4 · 19 min

    „Być tu i teraz” – 75 lat NCK

    Święto Narodowego Centrum Kultury to nie tylko okazja, by lepiej poznać program instytucji i obszary, w których działa, ale także ludzi, którzy ją tworzą. Ich wspomnienia niedługo zostaną wydane w formie jubileuszowej publikacji. Przez 75 lat istnienia instytucji zmieniały się jej nazwy i lokalizacje; stałe pozostało jednak nastawienie na wspieranie sektora kultury oraz osób z nim związanych. Dziś szeroka oferta obejmuje programy dotacyjne, działalność badawczą, wydawniczą czy edukacyjną. Posłuchaj rozmowy z dyrektorem NCK Robertem Piaskowskim, zarejestrowanej w związku z jubileuszem. Urodziny to świetna okazja do świętowania. Za nami jest piknik „Wolna sobota”, otwarte wydarzenie z udziałem partnerów instytucji. Odbywają się liczne debaty oraz spotkania; w planach są także rocznicowe publikacje. Jedna z nich będzie zawierać rozmowy z pracowniczkami oraz pracownikami NCK, a także byłymi dyrektorami, którzy podzielili się swoimi doświadczeniami pracy w tej instytucji. O planach na ten rok a także o wpływie NCK na polską kulturę opowiedziała w Audycjach Kulturalnych Elżbieta Wrotnowska-Gmyz, zastępczyni kierowniczki Działu Animacji i Edukacji Kulturalnej NCK oraz koordynatorka jubileuszu.

    • Transcript
  • July 28 · 19 min

    Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej

    Całe jej życie wypełniała pasja do tańca: kontakt z nim wymuszała szantażem i głodem, by móc tańczyć jeździła po całej Europie, w końcu wyjechała do Stanów. Przez całe życie musiała też uciekać przed prześladowaniami i nienawiścią, w końcu, przed bolesną pamięcią. O Poli Nireńskiej pisze Weronika Kostyrko. Choć Pola Nireńska (1910-1992) nie stworzyła własnego, unikatowego stylu, jest jedną z najważniejszych postaci tzw. modern dance. Urodzona w żydowskiej rodzinie w Warszawie, wyjechała do Drezna, by uczyć się pod okiem słynnej Mary Wigman. Chcąc tańczyć i występować, wyjeżdżała także do Włoch i Austrii, jednak po dojściu Hitlera do władzy zmuszona była osiąść w Wielkiej Brytanii, gdzie przetrwała wojnę. Tam też dowiedziała się że niemal cała jej rodzina zginęła w Zagładzie. Ostateczną przystań znalazła w Stanach Zjednoczonych: w Waszyngtonie ponownie zapisała się do szkoły tańca, otworzyła też własne studio. Rozłąkę ze sceną przepłaciła zdrowiem: wieloletnią depresją. Jej ostatni występ i choreografia „Tetralogia Holocaustu” przeszły do historii tańca. Nireńska rozliczyła się w ten sposób z własnym doświadczeniem i bolesną historią, a także oddała hołd ofiarom Zagłady. Dwa lata po premierze tancerka popełniła samobójstwo. Historię tancerki można poznać dzięki ponownemu wydaniu książki Weroniki Kostyrko pt. „Tancerka i Zagłada: historia Poli Nireńskiej”. W Audycjach Kulturalnych o pracy nad biografią opowiedziała autorka, Weronika Kostyrko. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

    • Transcript
Showing 1–20 of 35 episodes