Over de Meet

18. Vergeef ons onze schulden

Zomer 1809. Drie reizigers kloppen aan bij een afgelegen herberg net over de grens. De bejaarde waardin haalt extra eten in het dorp, schenkt hun glazen vol en wijst hun een bed. Tegen elven sluit ze de luiken. De volgende ochtend gaan ze niet meer open. Thomas en Kristof volgen een spoor dat van de Brabantse polders via Essen tot in Antwerpen leidt, in een tijd van honger, verbanning en een rechtspraak die volop aan het veranderen was. Een verhaal dat letterlijk de grens overschrijdt.

• Transcript

17. De broeders Bax

Voor deze aflevering van Over de Meet trekken we terug naar het einde van de 16e eeuw. Aan de hand van historische bronnen brengen we een vergeten levensverhaal van 2 broers uit onze grensstreek opnieuw tot leven. Een verhaal dat zich afspeelde in en rond Essen, Kalmthout en Bergen op Zoom, in een periode waarin oorlog het dagelijkse leven volledig bepaalde. Een nieuwe aflevering over een stuk lokale geschiedenis dat vandaag nauwelijks nog gekend is.

• Transcript

16. Veroordeeld tot vergeten

Bergen op Zoom, najaar 1788. Josina Peereboom is 26 jaar, alleen, en doodsbang. Wat er die oktoberdag in haar ouderlijk huis gebeurt, trekt een spoor dat decennia lang duurt - door een gevangenenpoort, een vierschaar en een juridische procedure die vastloopt in de chaos van de late 18e eeuw. In deze aflevering vertellen Thomas en Kristof het verhaal van een meisje dat verliefd werd op de verkeerde man, een samenleving die haar veroordeel en een rechtssysteem dat haar vergat. Een verhaal over schaamte, stilte en de prijs van een moment van wanhoop.

• Transcript

15. Op gevaar van eigen leven

Henri Duerloo, voor de mensen in Essen bekend als het Kieken, was geen gewone smokkelaar. Waar anderen vooral aan zichzelf dachten, koos hij bewust voor een gevaarlijker pad. Hij kende de risico's, hij had ze van dichtbij zien gebeuren. En toch stopte hij niet. In de tweede aflevering van dit tweeluik over smokkel aan de Belgisch-Nederlandse grens tijdens de Eerste Wereldoorlog reconstrueren Thomas en Kristof het verhaal van een jonge Essenaar die op gevaar van eigen leven handelde — en de prijs daarvoor betaalde.

• Transcript

14. De strontpaal

Zolang er een grens is, zijn er smokkelaars. In de eerste aflevering van dit tweeluik duiken Thomas en Kristof in de wereld van de smokkel aan de Belgisch-Nederlandse grens tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dodendraad, Duitse bezetting, en een grenspaal met een naam die je niet snel vergeet. Dit is het verhaal van hoe gewone mensen overleven in buitengewone tijden. En van een beruchte smokkelaar wiens lot bezegeld werd bij de strontpaal.

• Transcript

13. De voetenbranders

Hij groeide op in bittere armoede op het Heike, een gehucht aan de rand van Rucphen. Zijn moeder vocht met bezems en manden om de kinderen te voeden. Jan Catoen koos een andere weg, maar niet de rechte. Wat begon als een brutale overval op een verlaten boerderij in de verdronken polders van West-Brabant, groeide uit tot jaren van nachtelijke terreur over de Zeeuwse eilanden. De bende van de Voetenbranders hield een hele streek in angst. Tot een boer terugvocht. Tot een jochie van twintig zijn aandeel in de buit probeerde te verkopen aan de verkeerde zilversmid. Tot het getij keerde. In aflevering 13 volgen Thomas en Kristof het spoor van Jan Catoen: van het Heike naar het wad van Zuid-Beveland, langs rooftochten, valse namen en een procesdossier dat tot op vandaag bewaard is gebleven.

• Transcript

12. Tot het uiterste

In aflevering 11 doken we in de geschiedenis van soldaten onder Napoleon uit onze streek. Onder andere Klaas Van Loon en Guillaume Kenis volgde we al. Hoe loopt het met de mannen af en welke hindernissen & slagen halen ze nog onder Napoleon?

• Transcript

11. Verkeerd lot

Wanneer Napoleon de dienstplicht invoert in onze streek, worden jonge mannen uit Essen, Kalmthout en Loenhout meegesleurd in zijn oorlogsmachine. Thomas en Kristof duiken in de archieven en dagboeken die bewaard bleven — en brengen de vergeten verhalen van deze gewone soldaten tot leven. Van de loting op het heuvelplein tot de slagvelden van Midden-Europa.

• Transcript

10. De Voerman

Zomer 1735. Het heuvelplein in Essen. Twee voermannen — collega's, concurrenten, oude vijanden — kruisen elkaar in een herberg. Wat begint als een caféruzie eindigt met een steekwonde, een sterfbed en een rechtszaak die tot aan de Staten-Generaal reikt. Een waar gebeurd verhaal uit de grensstreek tussen de Oostenrijkse en de Hollandse Nederlanden. Gedocumenteerd in 209 bladzijden archiefmateriaal. En met een ontknoping die niemand zag aankomen. Over de Meet is een podcast over vergeten verhalen uit de grensstreek, verteld door Kristof en Thomas.

• Transcript

9. De Lokroep van het geld: Van kwaad tot erger

We keren terug naar de grensstreek, naar de winter van 1916. België kreunt onder de Eerste Wereldoorlog, Nederland blijft neutraal — maar aan de grens tussen Roosendaal en Essen is het leven allesbehalve rustig. Daar groeit de 16-jarige Piet van Eekelen op, een jongen met een groot postuur, een opvliegend karakter en een zwak voor gemakkelijk geld. Smokkel is zijn wereld: vet, zout, brieven — alles wat winst oplevert, vindt vroeg of laat zijn weg over de meet. Maar in die eerste dagen van 1917 loopt het mis. Een gestolen buit, drank, een revolver, een reeks foute beslissingen. En dan, op een kille januarimorgen, keert Piet terug naar het huis van zijn grootouders in Nispen… In deze aflevering van Over de Meet reconstrueren we het waargebeurde verhaal van Piet van Eekelen — een jongen die verstrikt raakte tussen armoede, overmoed en een verleden dat zwaarder woog dan hij zelf kon dragen.

8. De Lokroep van het geld: Drymael is Scheepsregt

Voor de twee laatste afleveringen van dit seizoen maakten we een miniserie: De lokroep van het geld. Twee verhalen uit onze streek, twee verschillende eeuwen, maar één rode draad: hoe economische druk en menselijke verleiding mensen soms in bochten duwen die moeilijk nog recht te trekken zijn. Deze eerste aflevering in deze minireeks brengt ons terug naar 1755. Een koude winternacht, een klein gehucht net over de grens en een eenvoudig voorval dat meer losmaakt dan op het eerste gezicht lijkt. We volgen hoe één gebeurtenis — ogenschijnlijk banaal — uitmondt in een reeks keuzes, reacties en gevolgen die veel vertellen over het dagelijkse leven in de 18e eeuw: de armoede, de rechtspraak, de grenzen die toen nog anders liepen, en de manier waarop mensen probeerden te overleven.

7. De laatste klant

Roosendaal, 1915.Een kleine drankwinkel, twee vertrouwde gezichten, en een avond die gruwelijk verkeerd afloopt.Wat begon als een gewone vrijdag eindigde in één van de meest besproken misdrijven uit die tijd. In deze aflevering van Over de Meet reconstrueren we het waargebeurde verhaal van Jantje Vermeulen en Mie Katrien — en het opmerkelijke onderzoek dat volgde.

6. De bende van Luik

Zomer 1787. Het platteland rond Roosendaal wordt al weken geteisterd door inbraken en diefstallen. Twee ondervorsers patrouilleren, musket op de schouder, op zoek naar de daders. Aan een bosrand stuiten ze op een groep van veertien mensen – mannen, vrouwen en kinderen. Wat volgt is een verhaal dat leest als een historische thriller: een wilde achtervolging, spannende verhoren en een blik op een criminele onderwereld die de grensstreek in haar greep houdt. In deze aflevering van Over de Meet nemen we je mee naar de 18e eeuw: een tijd van sociale onrust, armoede en wildernis. Een tijd waarin landlopers en bendes de wegen onveilig maakten en de autoriteiten genadeloos hard optraden.

5. Nachtmerrie op de heide

Midden 18e eeuw doen wolvenjagers op de Kalmthoutse Heide een gruwelijke ontdekking: een onthoofd lichaam. Het onderzoek dat volgt levert meer raadsels dan antwoorden op. Wie is de dader? Van wie is het lichaam? En waar is het hoofd gebleven?

4. Bonus - Moord op de Vredenberg

Een verhaal krijgt pas echt diepte wanneer luisteraars meedenken.We kregen van een luisteraar een bijzondere bemerking over onze aflevering van 'Moord op de Vredenberg ' — eentje die ons verhaal nét dat beetje rijker maakt. In deze bonusaflevering delen we een rechtzetting én een bijzondere vondst.

3. Moord op de Vredenberg

In deze aflevering duiken Thomas en Kristof opnieuw in een vergeten strafdossier. In het voorjaar van 1739 wordt een man levenloos aangetroffen vlak bij zijn hoeve in het grensdorp Essen. Wat volgt is een onderzoek vol verdacht gedrag, oude vetes en opmerkelijke wendingen.

2. Tanneke's Laatste Zomer: Deel 2

In deel 2 van Tannekes laatste zomer ontdek je de waarheid achter de brandstichting, wie Tanneke echt was en welke geheimen ze met zich meedroeg. Duik mee in een duister verhaal uit de 18e eeuw uit de geschiedenis van Essen en haar omstreken.

1. Tanneke's Laatste Zomer: Deel 1

Voor de eerste aflevering van Over de Meet, keren we terug naar de 18e eeuw en wel naar het duistere verhaal rond Tanneke, een meisje met veel mysterie rond zich én dat bovendien werd verdacht van brandstichting. Was ze schuldig… of het slachtoffer van roddel en angst? Luister mee en ontrafel een vergeten hoofdstuk uit de geschiedenis van Essen en omstreken.